Chúng ta

Lì xì tết và ‘bài kiểm tra trưởng thành’ của người trẻ: Cho bao nhiêu là đủ?

Thứ hai, 16/2/2026 | 10:13 GMT+7

Khi từ người nhận lì xì trở thành người trao lì xì, nhiều bạn trẻ bắt đầu bước vào một “hành trình mới” vừa vui vừa áp lực. Đằng sau những phong bao đầu năm là câu chuyện về tài chính, trách nhiệm và cách thế hệ trẻ đang định nghĩa lại giá trị của tết trong nhịp sống hiện đại.

Nguyễn Như Vân, tư vấn kinh doanh tại Base.vn (Tập đoàn FPT), kể rằng điều Vân mong chờ nhất mỗi dịp tết là cảm giác được “ngắt kết nối” đúng nghĩa sau một năm làm việc cường độ cao. Làm ở Base.vn - môi trường công nghệ tốc độ nhanh, nhiều dự án chạy song song, nên tết giống như một khoảng nghỉ quý giá để sống chậm lại, dành thời gian cho gia đình, cho bản thân và nhìn lại một năm đã qua. Người khác mong được đi chơi, còn người trẻ như Vân đi làm đôi khi chỉ mong được ngủ một giấc không giật mình vì thông báo. Nghe đơn giản mà sao thấy… sang thế.

-1852-1770800601.png

Giống như nhiều bạn trẻ, Nguyễn Như Vân rất háo hức chờ đón ngày tết để có thể "reset" lại bản thân.

Nhưng tết không chỉ có nghỉ ngơi. Tết còn có phần “lên chức” mà không ai phong. “Tự nhiên bạn từ người nhận lì xì trở thành người phải lo lì xì”, Vân cười nói. Đó là lý do khiến Vân lo lắng nhất - áp lực tài chính dịp tết, từ chi tiêu cá nhân, quà biếu, đến lì xì cho người thân.

Vân chia sẻ: “Đi làm rồi, bạn không chỉ tính tiền cho bản thân, mà còn tính cho cả các mối quan hệ. Bước sang năm mới với tinh thần tươi vui là một chuyện. Bước sang năm mới với cái ‘ví rỗng’ nhưng vẫn phải cười cũng là một… kỹ năng”.

Bạn trẻ tại Base.vn thừa nhận, những năm đầu đi làm, áp lực lì xì là có thật. Thu nhập ổn định hơn sinh viên, nhưng đồng thời gia đình cũng có những kỳ vọng vô hình. Không ai bảo thẳng “con phải lì xì nhiều”, nhưng đôi khi một câu đùa nhẹ cũng đủ khiến bạn tự nâng mức. Áp lực không nằm ở con số, mà nằm ở cảm giác mình đã bước sang một vai trò mới. Vai trò của người trưởng thành, nghe oai nhưng đi kèm trách nhiệm, và trách nhiệm thường đi kèm… phong bao.

Để không biến tết thành “tháng trả góp”, Vân chọn cách chuẩn bị ngân sách lì xì trước tết khoảng 1 đến 2 tuần. Vân chia khá rõ từng nhóm đối tượng để tránh chi tiêu cảm tính. Vân cho biết, không phải vì mình tính toán, mà đơn giản vì muốn vui lâu. Chứ không phải vui đúng mùng một rồi mùng hai bắt đầu ăn mì gói với tinh thần… “tết giản dị”.

-1658-1770800601.png

Lì xì ngày tết vô hình đã và đang trở thành áp lực với nhiều bạn trẻ ngày nay.

Kể lại một lần từng “vung tay quá trán”, nhất là năm đầu tiên nhận thưởng tết, Vân kể: “Kiểu cảm giác trong tay có tiền, ngoài tai có nhạc tết, trong lòng có chữ ‘ra dáng người lớn’, thế là phong bao cứ thế tăng dần đều”. Sau lần đó, Vân rút ra bài học khá thấm. Lì xì nên phù hợp khả năng tài chính, đều tay, và quan trọng nhất là xuất phát từ sự chân thành chứ không phải để thể hiện.

Chính vì từng trải qua cảm giác đó, Vân có góc nhìn khá “đời” về ý nghĩa lì xì. Theo Vân, giá trị tinh thần quan trọng hơn giá trị vật chất. Lì xì là lời chúc đầu năm, là sự quan tâm, là cái lộc may mắn, là cách các thế hệ giữ kết nối với nhau. Tiền chỉ là phương tiện.

Vân kể một kỷ niệm vui là khi lì xì cho cháu nhỏ. Cháu mở phong bao ra rồi hỏi rất hồn nhiên: “Cậu làm công ty FPT to thế, năm sau lì xì có nhiều hơn không?” Câu hỏi vừa đáng yêu vừa như cú… nhắc nhẹ. “Mình cười đó, nhưng trong đầu cũng bật chế độ ‘năm sau cố lên’. Thế là lì xì đôi khi không chỉ là lời chúc. Nó còn là động lực làm việc phiên bản siêu thực, kiểu muốn phong bao năm sau tăng trưởng nhẹ thì hiện tại phải tăng trưởng mạnh”, Vân tâm sự.

Khi được hỏi định nghĩa văn hóa lì xì theo góc nhìn người trẻ, Vân cho biết, mong xã hội giảm bớt sự so sánh về tiền bạc, nhất là với người mới đi làm. Lì xì có thể linh hoạt hơn, một phong bao nhỏ kèm lời chúc viết tay, hoặc một món quà mang tính tinh thần. Điều này khá giống cách các doanh nghiệp trẻ xây văn hóa nội bộ. Tập trung vào ý nghĩa, sự ghi nhận, và sự nỗ lực của mọi người. Khi lì xì được trả lại đúng “hồn”, người cho sẽ nhẹ hơn, người nhận cũng vui hơn, và tết không bị biến thành cuộc thi xem ai phát phong bao “đau ví” nhất.

-3176-1770800601.png

Vân cũng như nhiều trẻ tại Base.vn tin rằng ngày tết sẽ vui và ý nghĩa hơn nếu giảm bớt áp lực "phong bao dày hay mỏng".

Sau tất cả, dù vẫn có áp lực tài chính và trách nhiệm, Vân nói tết vẫn là dịp mình mong chờ nhất trong năm. Vì đó là lúc được nhìn lại hành trình làm việc, trưởng thành, những nỗ lực đã bỏ ra, và quan trọng hơn là được trở về với gia đình. Cảm giác được “reset” cả về cảm xúc lẫn tinh thần khiến tết luôn có vị trí rất đặc biệt.

Có lẽ câu chuyện lì xì của người trẻ như Vân không phải để phân định đúng sai. Nó chỉ để mình hiểu rằng chúng ta đang trưởng thành theo một cách rất thật, vừa muốn tết vui, vừa muốn cho đi, vừa muốn làm tròn vai, nhưng cũng học cách giữ mình không kiệt sức. Và nếu tết 2026 có một “luật ngầm” nên được thống nhất, thì đó là lì xì vừa đủ để ấm áp, không cần đủ để chứng minh. Vì cuối cùng, thứ ở lại lâu nhất không phải con số trong phong bao. Thứ ở lại lâu nhất là cảm giác được yêu thương và được kết nối, được “chạm” vào những giá trị đúng như tết vốn dĩ nên là.

Trí Đức

Ý kiến

()