Tửu đức tụng
Lưu Linh đời Tấn
Có một tiên sinh đại nhân trời đất làm một buổi, lấy muôn năm làm một chốc, lấy mặt trời, mặt trăng làm cửa, làm ngõ, lấy cả thiên hạ làm sân, làm đường. Đi không thấy vết xe, ở không có nhà cửa, trời tức là màn, đất tức là chiếu, ý muốn thế nào thì thế. Lúc ở thì nâng chén, cầm bầu, lúc đi thì vác chai, xách nậm, lúc nào cũng chỉ có việc rượu chè, không còn biết gì đến nữa.
Có một vị công tử và một vị quan sang nghe tiếng tiên sinh như thế, bèn đến tận nơi, xăn tay, vén áo, người thì trừng mắt, nghiến răng, người thì trần lễ, thuyết pháp, những giọng thị phi bấy giờ ầm ĩ xôn xao như đàn ong vậy.
Lúc đó tiên sinh mới ôm vò rượu, ghé vào một thùng rượu, tợp cả chén rượu, phồng mồm những rượu, vểnh bộ râu lên, ngồi dạng hai chân, gối đầu vào men, lăn lưng vào bã, không nghĩ không lo, hớn hở vui thú, ngất ngưởng say sưa, thoáng rồi lại tỉnh. Lắng tai cũng không thấy tiếng sấm sét; nhìn kỹ cũng không thấy hình Thái Sơn; nực, rét, thiết đến thân, cũng không biết; lơi dục cảm đến tình cũng không hay; cúi xuống trông vạn vật rối rít trước mắt khác nào như bèo nổi bồng bềnh trên sông Giang, sông Hán.
Hai vị kia đứng cạnh tiên sinh bấy giờ xem cũng như con tò vò, con sâu róm mà thôi.
Làng say
Lưu Linh đời Thanh (Đái Danh Thế)
Ngày trước ta thường đến một làng kia, vừa bước chân vào thì chếnh choáng, nghiêng ngả, mờ mịt, lu bù, trông trời như thấp, trông đất như cao, trông mặt trời, mặt trăng như không có ánh sáng. Mắt ta mờ, tai ta ù, tâm thần ta mê hoặc, thân thể ta mệt nhọc, ta mới hỏi người rằng: Đây là làng gì? Người nói: Đây là một nơi vui say, sẵn của ngon của bùi, tha hồ ăn uống phóng phiếm. Tục truyền là Làng say.
Than ôi! Đây gọi là Làng say? Cổ nhân nói đó là thật. Ta thường than cho lũ Lưu Linh, Nguyễn Tịch đương lúc trong nước lục trầm, bốn phương rối loạn, mà những tay giỏi giang sinh ra chán đời, dông dài liều lĩnh, thất thểu rủ nhau vào làng say. Cứ như ý riêng của ta thì trong làng say không có cái gì là vui cả…
Hoặc có kẻ nói: Đến đây cho nguôi sự lo nghĩ. Ôi! Cái lo nghĩ mà còn có cách nguôi được thì không phải lo nghĩ. Huống chi làng say này không có thể giải được lo. Vậy thì người vào làng say thực ra đều là người vô lo, vô tư cả.
Than ôi! Từ đời Lưu Linh, Nguyễn Tịch đêna bây giờ mà khắop cả thiên hạ đâu đâu cũng có làng say. Làng say càng đông thì thiên hạ càng vắng. Mờ mịt, say sưa, ẻo lả, yếu đuối, ai đã vào làng say không biết lối mà ra. Giá hoặc có người vào làng say mà không mê, thì lại phải những kẻ đã mê hoặc, bại hoại, chê bai, nói cười, mai mỉa, thế mới thật là lũ say ở Làng say.
Ý kiến
()