'Dù không muốn đi, toàn cầu hóa cũng sẽ tới'

Với hơn 40 năm kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế, GS Phan Văn Trường đã dành tâm huyết chia sẻ với các lãnh đạo FPT về rất nhiều vấn đề lớn trong "Quản lý đội ngũ đa quốc gia".

Khóa học "Quản lý đội ngũ đa quốc gia" do Học viện Lãnh đạo FPT (FLI) tổ chức diễn ra trong hai ngày 17 và 18/10 tại khách sạn Crowne Plaza, 36 Lê Đức Thọ, Hà Nội. Giảng viên là GS Phan Văn Trường - người có lối kể chuyện thông minh, sắc sảo, toát lên chân dung của một nhà lãnh đạo tài ba.

"Môi trường kinh doanh quốc tế trong toàn cầu hóa trở nên đa dạng và không còn biên giới. Mỗi chúng ta cần trang bị các kiến thức cần thiết để bay lượn trong môi trường này, phải học cách vượt hàng rào để vào cuộc chơi", ông nhấn mạnh.

Qua đó, ông phân tích sâu hơn tầm quan trọng của văn hóa trong môi trường kinh doanh quốc tế qua câu chuyện Disney Park Business & Entertainment. Đây là một công ty thành công lớn tại Mỹ và Nhật, họ quyết định mở một Disneyland tại Paris gọi tên là Eurodisney năm 1992. Hai năm sau, Disneyland Paris lỗ lớn. Thất bại này chủ yếu do không nghiên cứu kỹ văn hóa của người châu Âu từ nhu cầu giải trí, sở thích du lịch, thói quen ngủ nghỉ, ăn uống, thị hiếu xem quảng cáo...

Theo GS Phan Văn Trường, trước đây, các doanh nghiệp thường có suy nghĩ "Ta về ta tắm ao ta" khi kinh tế ngày càng phát triển, môi trường kinh doanh trong nước đã trở thành một phần của môi trường quốc tế. Phản ứng tự nhiên của các doanh nghiệp là "phải theo gót chân" tiếp nối xu hướng này.

"Từ đó cho thấy, việc áp dụng mô hình đã thành công tại Mỹ và Nhật không hẳn sẽ thành công ở một nước khác. Châu Âu không phải châu Mỹ, văn hóa Pháp khác biệt với văn hóa Mỹ... Vì vậy, nghiên cứu văn hóa của một quốc gia sẽ quyết định sự thành công trong môi trường kinh doanh quốc tế", giảng viên cho hay.

Bên cạnh yếu tố văn hóa, GS Trường cũng phân tích kỹ quan hệ chính phủ và rủi ro chính trị - một vấn đề quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ. Khi có tranh chấp chính trị, các hành động của chính phủ hay và phe đối lập đều ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế của doanh nghiệp.

Chẳng hạn, xung đột giữa Ukraine và Nga đã thúc đẩy một số quốc gia thuộc khối Liên minh châu Âu áp đặt hình phạt đối với nước này. Moscow đã phản ứng bằng cách lấy một số biện pháp trả đũa. Hậu quả là nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã chịu thiệt hại từ xung đột chính trị này.

Do vậy, theo giáo sư Trường, mỗi doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ về chính phủ, rủi ro chính trị, dự báo và đưa ra phương án để quản lý rủi ro bằng "Bảo hiểm rủi ro chính trị"...

Giảng viên trao chứng chỉ cho các học viên hoàn thành khóa học. Anh Lê Xuân Thủy, FPT Trading, chia sẻ những điều tâm đắc sau khóa học: "Thế giới ngày càng phẳng và nhiều cơ hội kinh doanh cho bất kể ai. Đôi khi có những chi tiết rất nhỏ mà nhiều người chủ quan không để ý có thể là điểm yếu dẫn tới thất bại khó lường trong môi trường kinh doanh quốc tế".

Từ đó, giảng viên chỉ cách "Đi toàn cầu hóa như thế nào". Dù có không muốn đi, toàn cầu hóa cũng sẽ tới. Mỗi khi học thêm được một ngoại ngữ là một cửa sổ mới được mở. Mỗi khi có thêm được một nghề là một công cụ mới sẽ đóng góp vào sự phát triển. Bất cứ ai thực hiện được một sản phẩm thu hút có thể trở thành tỷ phú trong một đêm như tác giả Flappy Bird. Nắm cơ hội là điều phải làm".

Theo ông "FPT thuộc vào những công ty Việt Nam có khả năng lãnh đạo nền kinh tế và dẫn dắt công nghệ Việt ra nước ngoài cũng như khai thác được dòng công nghệ nước ngoài vào nước ta. Vì vậy, FPT cần nắm lấy cơ hội bước ra toàn cầu".

Với kinh nghiệm 40 năm lăn lộn trên thương trường, giáo sư khẳng định: Toàn cầu hóa là một cơ hội vĩ đại vì chúng ta sẽ học được những cách làm tốt nhất, có dịp so sánh, tìm hiểu tại sao người khác họ làm khác. Chúng ta có điểm mạnh, hãy khai thác một cách thông minh và quy củ, nếu có điểm yếu, hãy chỉnh đốn hàng ngũ để đối phó.

Giáo sư cũng lưu ý, trong môi trường đa văn hóa, truyền thông phải giúp mọi nhân viên đều nhận được thông tin, đều hiểu giống nhau cho dù văn hóa khác nhau. Họ sẽ biết cần làm gì sau khi nhận được thông điệp và có động lực tốt để tiến tới. Chính sách truyền thông do đó phải chất lượng và đúng hình thức, tôn trọng mọi góc cạnh văn hóa, tránh mọi ý nham hiểm, phải hiền hòa, ôn tồn và nhất là logic.

Để tạo không khí hấp dẫn cho lớp học, giáo sư đã phân tích lại bài ca "Thằng Bờm có cái quạt mo" để minh chứng cho sự sâu sắc, linh hoạt, biết mình biết ta trong nghệ thuật đàm phán. "Chúng ta cần nghe và hiểu bên kia muốn gì, sau đó nói cho người ta hiểu cái mình muốn họ hiểu và chú trọng vai trò của trung gian", ông bật mí các nguyên tắc đàm phán.

Với 18 năm quản lý các nhân viên thuộc mảng quốc tế, ông cũng tiết lộ những điều phải làm hoặc tránh khi quản lý nhân sự toàn cầu, nguyên tắc công bằng, chính sách lương bổng, nguyên tắc an ninh và nguyên tắc của công dân toàn cầu để không còn khái niệm "expat - người nước ngoài" tại công ty.

Riêng với việc quản lý chuyên gia nước ngoài, ông cho rằng, chi phí thuê họ quá đắt đỏ lại nhiều rủi ro. Do đó, ông thường "đuổi" họ về nước và thuê người bản xứ, đồng thời tận dụng chuyên gia có tuổi ở các nước tiên tiến vì họ ngày càng về hưu sớm, vẫn làm việc tốt, có nhiều kinh nghiệm, được tin tưởng và ít đòi hỏi.

Tặng sách cho các học viên tiêu biểu.

Ông cũng dành thời gian giải đáp các tình huống thực tế về mâu thuẫn và xung đột trong đội ngũ, phân tích kỹ một vài trường hợp sáp nhập, đưa ra bài tập tình huống cho học viên giải quyết. Phần trình bày thảo luận nhóm giúp không khí lớp học thêm sôi động, hào hứng.

Hơn cả kiến thức là những chia sẻ chân thành của ông về định hướng gia đình và sự nghiệp đã thắp lên ngọn lửa cho lãnh đạo FPT dấn bước vào con đường toàn cầu hóa. "Chỗ của gia đình trong tim của tôi vẫn nằm nguyên một chỗ: thương yêu thì vẫn thương yêu… nhưng đam mê làm việc thì vẫn cứ cháy bùng, thôi thúc tôi không bao giờ dừng bước". 

Sau khóa học, nhiều lãnh đạo FPT đánh giá cao về giảng viên cũng như nội dung kiến thức được lĩnh ngộ. Anh Hoàng Trung Kiên, Phó TGĐ FPT Telecom, cho hay: "Thầy giảng rất nhiệt tình, nội dung đa dạng, tình huống thực tế, sâu sắc. Tôi nắm bắt thêm được một số nguyên tắc làm việc, đàm phán quốc tế, cách thức tổ chức, vận hành của thương mại, đấu thầu quốc tế, chính sách, cách thức tổ chức, quản lý nhân sự quốc tế và kinh nghiệm làm việc của người nước ngoài".

"May mắn được gặp một người thầy lớn. Mục tiêu học cho công việc nhưng lại thu nhận được nhiều hơn thế, là cả một thái độ sống, từ chính cuộc đời của thầy: Hãy đấu tranh mỗi ngày cho một cuộc sống tự tại. Nếu bạn nỗ lực không ngừng nghỉ sẽ có ngày tỏa sáng, cơ hội sẽ tự tìm đến và bạn có nhiều cơ hội để tạo ra giá trị", chị Lương Thanh Bình, FPT Software, xúc động nói.

Tử Quyên