Chiều muộn ở canteen tầng 3, FPT Tower (Hà Nội), những tia nắng cuối ngày xiên qua ô kính lớn, rải những vệt sáng dài loang loáng trên mặt bàn gỗ trắng. Giữa dòng người qua lại sau giờ tan tầm, chị Nguyễn Hương Thanh, FPT Smart Cloud, toát lên với dáng ngồi thư thả.
Chị mặc quần jeans, áo sơ mi kẻ xanh sọc nhỏ, mái tóc thả ngang vai. Giọng chị nhỏ nhẹ, dịu dàng đến mức người đối diện phải hơi nghiêng người về phía trước để nghe cho rõ giữa âm thanh ồn ã.
"Tôi học FPT, khoa kỹ sư phần mềm", chị nói, như thể đó là một điều giản dị nhất trên đời.
Nhưng ít ai biết, cái sự giản dị ấy đã bắt đầu từ gần hai thập kỷ trước, khi cô gái Thái Bình (cũ) lần đầu tiên bước chân vào tòa nhà của Trường Đại học FPT trên đường Dương Đình Nghệ (Hà Nội). Khi ấy, cả khuôn viên trường học với những mảng kính sáng loáng, những dãy máy tính san sát hiện ra như một thế giới khác. "Lần đầu tiên tôi thấy một trường học giống công ty," chị nhớ lại, mắt ánh lên chút bồi hồi. "Xung quanh toàn kính, toàn laptop. Tôi thấy wow. Thực sự là wow."
Rời ghế nhà trường, không chọn những con đường mòn quen thuộc, chị sang Bắc Kinh, đầu quân cho một công ty Trung Quốc, vừa học vừa thực hành những dòng code COBOL cho khách hàng Nhật. Rồi chị trở về Việt Nam vì một lẽ rất riêng: “Tôi muốn thử sức với những vai trò khác, những thứ nhẹ nhàng hơn một chút. Mình là con gái mà”.
 |
Những mắt xích vô hình
Từ một lập trình viên, chị Thanh trở thành Scrum Master (người điều phối dự án theo mô hình Agile). Hiện tại, chị phụ trách hai nhóm Scrum Master và Tester (kiểm thử); tham gia triển khai đồng bộ kế hoạch theo Agile cho toàn khối Cloud; đồng thời điều phối một trong những dự án trọng điểm như self-driving cloud.
Công việc của chị giờ đây là kết nối. Giữa một hệ sinh thái công nghệ phức tạp đến "chóng mặt" với nhiều nhóm cùng vận hành, nơi mỗi sản phẩm là một mảnh ghép, chị là người điều phối nhịp chạy.
"Làm outsource (dịch vụ thuê ngoài), mọi yêu cầu rõ ràng ngay từ đầu. Mình giống như một mắt xích, làm tốt phần của mình, nhưng không nhìn được toàn bộ bức tranh. Còn làm sản phẩm, nhất là cloud, rất khác”. Chị Thanh dừng lại một chút, như để tìm cách diễn đạt đúng nhất cảm giác của mình suốt bốn năm qua.
"Tôi được sáng tạo, được tham gia từ lúc lên ý tưởng đến khi vận hành. Cái khó là những giai đoạn nghiên cứu, không thể ước lượng một cách rõ ràng. Và cái thú vị là được làm việc với những con người có profile (năng lực) rất cao”.
Khi được hỏi về việc điều phối những con người ấy có gì khác, chị tươi cười: "Ở dự án product (sản phẩm), tính sáng tạo được đề cao. Chúng ta phải tạo ra một môi trường, một không gian để mọi người phát huy. Không thể kiểm soát chặt chẽ như outsource. Kế hoạch cũng phải linh hoạt hơn".
 |
Góc khuất ‘nghệ sĩ’ và những hành trình vạn dặm
Nhưng ấn tượng nhất ở người phụ nữ này không chỉ là những dự án công nghệ lớn lao. Mà là cách chị chọn cho mình một điểm tựa để cân bằng. "Cân bằng là điều quan trọng nhất. Nếu quá tập trung vào công việc, mình sẽ bị stress (căng thẳng)," chị khẳng định.
Với chị, cân bằng có tên là du lịch. Hơn mười quốc gia, từ Trung Quốc gần gũi đến châu Âu xa xôi. Lệ Giang, Tân Cương, những điểm đến được kể bằng giọng nhẹ nhàng, nhưng đôi mắt lấp lánh như thể vừa mới đặt chân về.
Ít ai biết, chị từng viết blog, chia sẻ về cân bằng cuộc sống, về cách đối diện với những vấn đề tâm lý. Đó là thời Covid, khi mọi người ở nhà nhiều, khi những trăn trở về cuộc sống trở nên lớn hơn bình thường. Những bài viết của chị nhận được nhiều tin nhắn chia sẻ từ những người xa lạ, bởi nó chạm đúng vào giai đoạn họ đang trải qua.
Rồi một ngày, chị ngừng viết.
"Tôi nghĩ mỗi giai đoạn có cảm hứng riêng. Bây giờ, tôi vẫn thích đi, thích khám phá. Còn viết, chắc phải đợi khi nào có 'vốn' mới," chị cười, gọi đó là "vốn sống", "vốn cảm xúc" để có thể sẻ chia với người khác một cách trọn vẹn nhất.
 |
Thế giới phẳng và những người phụ nữ không sợ hãi
Giữa một thế giới mà AI thay đổi từng ngày, một người phụ nữ làm công nghệ có sợ bị bỏ lại phía sau? Chị lắc đầu nhẹ: "Không cần sợ AI. Sau này, người ta sẽ phân biệt giữa người biết sử dụng AI và người không biết sử dụng AI. Nó thay thế con người ở một số việc, nhưng nhìn theo hướng hỗ trợ thì đúng hơn".
Team của chị đang áp dụng AI để làm prototype, thiết kế, kiểm thử nhanh hơn. Nhưng điều chị nhấn mạnh là tư duy. "Mình phải thay đổi cách nghĩ, tìm ra phương pháp đúng để sử dụng AI. Khi đã có phương pháp, nó đưa ra những ý tưởng, những phạm vi công việc lớn hơn mình có thể nghĩ ra".
Về áp lực của phụ nữ trong ngành công nghệ - những người vừa phải thích nghi với tốc độ biến đổi chóng mặt, vừa phải cân bằng cuộc sống cá nhân, chị im lặng một lúc, rồi từ tốn:
"Làm trong ngành này, dù nam hay nữ, đều phải có khả năng học hỏi, thích nghi. Có thể các bạn nữ sẽ trầm hơn một chút, tỉ mỉ hơn một chút. Nhưng tôi thấy không có gì khác biệt nhiều. Quan trọng là mình không sợ, mình chủ động tìm hiểu."
Với chị, mỗi năm là một lần phải tự đổi mới. Từ quy mô một nhóm lên năm nhóm, rồi đến những dự án liên kết cả khối. Công việc thay đổi, vai trò thay đổi, bản thân cũng phải trưởng thành hơn. Nhưng đó không phải là một cuộc đua với bất kỳ ai, mà là hành trình vượt qua chính mình.
 |
Buổi chiều dần tắt nắng. Chị Thanh bước ra khỏi canteen, dáng nhỏ nhắn giữa hành lang dài. Có lẽ, trong thế giới công nghệ đầy biến động, vẫn có chỗ cho sự dịu dàng, cho những lựa chọn rất riêng, và cho một hành trình không vội vã nhưng đầy bản lĩnh.
Và biết đâu đấy, một ngày không xa, khi có đủ "vốn", chị sẽ lại viết. Viết về những chuyến đi, về cân bằng, về những người phụ nữ đang tìm cho mình một con đường riêng giữa thế giới phẳng.
Hà Vũ
Ý kiến
()