Theo VnExpress, tại Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 diễn ra ở Hải Phòng, chị Nguyễn Thị, Chủ tịch Dịch vụ Trực tuyến FPT (FPT Online) đã tham gia phiên thảo luận "Bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI: Bảo vệ giá trị nghề báo" với tư cách diễn giả. Chị là diễn giả duy nhất đại diện cho khối doanh nghiệp công nghệ trong phiên thảo luận.
Mở đầu phiên, bà Đặng Thị Phương Thảo, Phó cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch chỉ ra thực trạng đáng lo ngại: các mô hình AI tự ý "quét" và khai thác dữ liệu báo chí để huấn luyện thuật toán mà không xin phép hay trả phí. Nhìn nhận từ góc độ đơn vị công nghệ, chị Nguyễn Thanh Hải cho rằng thay vì sợ hãi, các tòa soạn cần thấu hiểu bản chất để lật ngược thế cờ.
 |
| Chị Nguyễn Thị (cầm mic) trình bày tại phiên thảo luận. |
"Nguyên lý của AI là hoạt động trên dữ liệu báo chí, nếu báo chí rút dữ liệu thì AI sẽ chết. Chiều ngược lại, AI cũng giúp các tòa soạn nhìn thấy nhu cầu của công chúng. Vì thế nên xem AI là đối tác, là khách hàng tiềm năng chứ không phải đối thủ", chị Hải khẳng định.
Chị Hải cho biết khi theo dõi con bot của các hãng công nghệ đi vào hệ thống đọc báo, nhà Nội dung số FPT nhận thấy nhu cầu của độc giả không dừng ở tin tức bề nổi mà hỏi AI rất sâu về các chủ đề chuyên đề. Trong 6 tháng qua, đơn vị đã giúp các tòa soạn phân loại rõ vùng nội dung nào AI đang hứng thú và công chúng đang cần. Đây chính là cơ sở để cơ quan báo chí thực hiện chiến lược "cánh cửa hai chiều": xác định rõ chỗ nào mở cho AI lấy để tăng độ nhận diện, chỗ nào phải khóa chặt để bảo vệ dòng tiền.
Để minh chứng cho tính khả thi của giải pháp trên, Chủ tịch Nguyễn Thị Hải dẫn lại kinh nghiệm từ hai mô hình lớn trên thế giới. The New York Times chọn cách đóng chặt cửa, không thương thảo với AI để bảo vệ sản phẩm chuyên sâu. Trong khi đó, tập đoàn NewsCorp chọn giải pháp linh hoạt hơn là mở phần tin tức phổ thông nhưng khóa cứng nội dung chuyên đề, phóng sự độc quyền để đưa lên bàn đàm phán kinh doanh.
Các tập đoàn AI đa quốc gia đã tìm đến FPT để đặt vấn đề mua dữ liệu báo chí đa ngôn ngữ. Hiện có hai phương thức giao dịch chính, một là mua sỉ đóng gói theo các chủ đề lớn với số lượng không hạn chế, hai là chia nhỏ danh mục để bán với các mức giá. "Riêng phần chuyên sâu sẽ không bán hoặc phải bán với giá đắt nhất có thể, tuân thủ nguyên tắc bán được nhiều tiền và nhiều lần nhất", bà Hải nói.
Khép lại phiên thảo luận, các chuyên gia thống nhất rằng để giải quyết bài toán bản quyền, Việt Nam cần một "kiềng ba chân" vững chắc: hoàn thiện thể chế, vũ trang công nghệ và thay đổi mô hình kinh tế báo chí.
Về phía cơ quan quản lý, Cục Báo chí cho biết sẽ nghiên cứu thí điểm mô hình Trung tâm Bảo vệ Bản quyền Báo chí - tổ chức đứng ra cấp phép, thu và phân phối tiền bản quyền thay mặt các tòa soạn trong đàm phán với các tập đoàn công nghệ toàn cầu. "Bảo vệ bản quyền báo chí không chỉ là bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, mà còn là bảo vệ nền báo chí chuyên nghiệp, bảo vệ nguồn tin chính thống và bảo vệ quyền được tiếp cận thông tin chất lượng của công chúng", đại diện Cục Báo chí nhấn mạnh.
TIN
Ý kiến
()