Cùng Chúng ta trò chuyện với Nguyễn Thiên Khánh (Chuyên viên phát triển kinh doanh, đơn vị Giải pháp & Dịch vụ Doanh nghiệp (EBS), nhà Phần mềm FPT) về hành trình từ một thực tập sinh đến khi trở thành "cầu nối" quan trọng trong dự án triệu đô.
- Chúc mừng bạn và team vừa giành được một dự án "khủng" tại thị trường Nhật. Bạn có thể giới thiệu đôi chút về hành trình của mình tại FPT và vai trò cụ thể của bạn trong dự án lần này không?
- Nguyễn Thiên Khánh: Tôi gia nhập FPT từ cuối năm 2024 ở vị trí Business Development (Phát triển kinh doanh) sau khi đi lên từ thực tập sinh. Với tôi, đây là dự án có giá trị lớn nhất từng tham gia hỗ trợ trong 2 năm qua. Trong dự án này, tôi đóng vai trò là "cầu nối" kết nối giữa team Việt Nam và Nhật Bản vì có lợi thế về tiếng Nhật. Tôi tham gia tập hợp các thành viên offshore (trong nước), phối hợp với đội ngũ onsite (tại bản địa) để hoàn thiện đề xuất (proposal) gửi tới khách hàng.
- Định hướng ứng dụng AI và các giải pháp nội bộ góp phần cắt giảm khoảng 20% chi phí so với dự toán ban đầu là điểm nổi trội đưa công ty thắng thầu dự án này. Khánh có thể chia sẻ rõ hơn về "vũ khí" này không?
- Khách hàng rất quan tâm đến việc tối ưu chi phí. Nhóm làm việc đã đề xuất các công cụ AI tiêu chuẩn và các giải pháp do chính FPT phát triển như DevSage, TestSage, MigSage… để áp dụng vào các giai đoạn của dự án. Thay vì dùng các công cụ tiêu chuẩn tốn phí license cao, việc dùng "hàng nội bộ" giúp khách hàng giảm đáng kể ngân sách mà vẫn đảm bảo hiệu quả.
- Chúng ta còn những lợi thế cạnh tranh nào ở lần dự thầu này?
- Tôi nghĩ việc bên mình chủ động sắp xếp với khách hàng để đối ứng với những yêu cầu của họ là một lợi điểm. Trong một số lần tiếp xúc với khách hàng, họ nói rằng không phải công ty nào cũng chủ động gặp, trao đổi và lấy phản hồi (feedback) từ phía khách hàng trước thời gian lập thầu.
Team FPT đã bố trí ít nhất 3 cuộc gặp gỡ để nghe khách feedback về giải pháp. Từ đó nghiên cứu, cập nhật phương án để phù hợp hơn với mô hình kinh doanh của họ.
 |
| Nguyễn Thiên Khánh tự tin giao tiếp với khách hàng. |
- Khánh rất tự tin khi làm cầu nối với khách hàng, một cô gái chuyên ngành ngôn ngữ làm thế nào để hòa nhập với với môi trường công nghệ?
- Tôi tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Nhật của trường Xã hội và Nhân văn TP HCM. Ngoại ngữ là một phương tiện để tôi có thể hỗ trợ đội ngũ offshore.
Nhưng vì chuyên ngành chỉ là tiếng Nhật nên tôi không có nhiều kiến thức liên quan tới kỹ thuật. Con người ai cũng vậy, khi đối diện với một lĩnh vực rất mới thì cảm giác đầu tiên chắc chắn là hoang mang. Có nhiều lúc tôi rơi vào trạng thái hoặc nghi ngờ bản thân không thể nào mình hiểu được hoặc tự chất vấn do mình chưa đủ cố gắng để hiểu.
Nhưng may mắn, các anh Presale, Solution Architect (kiến trúc sư giải pháp) đã kiên nhẫn dùng những ngôn ngữ đời thường, liên đới đến những sự việc gần gũi nhất để giảng giải cho tôi hiểu những vấn đề kỹ thuật.
Thời gian đầu, tôi không thể nào nghe rồi trình bày liền cho bên phía Nhật được. Các anh giao cho tôi một bài tập: nghe các anh giải thích về dịch vụ/giải pháp, tự mình hiểu rồi "nói ngược lại" cho các anh nghe. Việc này nhằm kiểm tra xem tôi đã nắm đúng luồng (flow) chưa. Khi đã qua được bước đúng luồng, yêu cầu nâng lên cao hơn: phải dùng chính xác các thuật ngữ chuyên ngành kỹ thuật (technical term) thì mới đạt.
Làm phát triển kinh doanh nên tôi được gặp khách rất nhiều. Trong các buổi họp, khách hàng sẽ có những câu hỏi liên quan về dịch vụ công ty cung cấp ở cả góc nhìn kinh doanh và kỹ thuật. Ban đầu, tôi được phân công quan sát và ghi lại những điểm khách băn khoăn và đối ứng từ bên mình. Từ những lần ghi chép ấy, tôi dần nhận ra mọi thứ đều có một sự xâu chuỗi logic. Tôi bắt đầu tự kết nối: từ những điều khách hàng đang băn khoăn, thì ở phía nhà mình sẽ cần những những luồng như thế nào. Mỗi lần ngộ ra điều gì, tôi lại mang ngay những ý tưởng đó đến gặp người mentor của mình và các anh kỹ thuật. Tôi thẳng thắn bảo: "Các anh ơi, em có suy nghĩ như thế này, các anh validate (xác thực) lại giúp em xem kiến thức của em có đúng không nhé".
Các anh rất lắng nghe chia sẻ của tôi. Môi trường ở EBS thực sự rất tích cực và cởi mở. Nó cho tôi sự tự tin. Có nhiều khi tôi nói sai lắm nhưng mọi người vẫn rất hoan nghênh, rồi kiên nhẫn chỉnh sửa lại cho tôi hiểu. Cứ thế, kiến thức kỹ thuật được tích lũy. Khoảng chừng sau một năm, tôi bắt đầu tự tin giới thiệu giải pháp và trả lời khách hàng.
 |
- Ở cấp độ cá nhân, bạn đang sử dụng công cụ AI nào để gia tăng năng suất trong công việc?
- Gần đây tôi dùng AI trong hệ sinh thái của Microsoft. Đầu tiên là Notebook của Copilot. Đây là một công cụ rất quan trọng trong quá trình mà chúng tôi làm thầu vì nó có khả năng tóm tắt được thông tin nền, yêu cầu của khách hàng và cũng có thể đưa ra được cấu trúc đề xuất (proposal structure) tham khảo.
Tiếp theo là Power Automate. Tôi dùng công cụ này cho những tác vụ lặp lại. Ví dụ, khi dự án có chuyến công tác (business trip) của sếp hoặc đối tác sang làm việc, tôi sẽ phải chịu trách nhiệm điều phối và thông báo cho các bên liên quan về lịch trình, cũng như nội dung cần chuẩn bị.
Copilot Studio cho phép tạo AI Agent (tác nhân AI) cá nhân hóa theo nhu cầu riêng. Tôi đã tự tạo một AI Agent chuyên dạy tôi về kiến thức liên quan giải pháp SAP. Vì tự thấy mình cần phải hiểu sâu hơn về mảng này, tôi đã thiết lập cứ 9 giờ sáng hằng ngày, AI sẽ gửi cho tôi một phần kiến thức SAP nhỏ gọn để tích lũy dần.
Sau khi đọc xong, nếu có bất kỳ thắc mắc nào, tôi có thể trực tiếp tương tác với nó ngay trên giao diện chat box. Tôi đã giới hạn “vùng hiểu biết” của con AI này, nó chỉ được phép khai thác thông tin từ nguồn tài liệu do tôi cung cấp. Nhờ vậy, câu trả lời cũng chính xác đến 80%.
Bên cạnh đó, có một công cụ nữa do FPT phát triển là SkyTrans. Có một số khách hàng Nhật Bản rất kỹ tính, họ gửi rất nhiều tài liệu. Trong bối cảnh làm dự án dồn dập, không thể chỉ chờ đợi đội ngũ Comtor (biên dịch viên). Để chủ động, tôi đã dùng SkyTrans để dịch thô toàn bộ tài liệu, sau đó mới nhờ Comtor xem lại và tinh chỉnh.
- Có vẻ Khánh sử dung rất đa dạng công cụ cho mỗi tác vụ đặc thù. Bạn học cách sử dụng chúng như thế nào?
- Về phần Notebook, tôi được anh Trần Đoàn Anh Quân - Kiến trúc sư giải pháp ở EBS hướng dẫn. Bởi vì tôi hỏi anh ấy nhiều quá, nên anh đã dùng Notebook để thay anh trả lời tôi.
Tôi biết về Power Automate là do anh Vũ Phạm Minh Tuấn - mentor của tôi giới thiệu. Anh là người rất thích nghiên cứu ứng dụng AI. Mỗi lần, anh làm ra tính năng nào đó, anh đều chia sẻ cho tôi luồng để dùng. Tuy nhiên, khi chuyển giao như vậy, sẽ phát sinh những lỗi do IP máy khác nhau. Thay vì sửa hộ, anh Tuấn lại giao luôn bài tập cho tôi: Làm sao để luồng có sẵn này chạy được trên máy của tôi. Chính những bài tập ấy bắt tôi phải tự mày mò và hiểu sâu bản chất của công cụ.
EBS thường xuyên tổ chức các workshop khuyến khích nhân viên tự tạo cho mình một con AI Agent riêng. Tham gia những sự kiện này, tôi mới có cơ hội khám phá sâu hơn về Copilot Studio cùng những chức năng hay ho của nó, từ đó thôi thúc tôi phải bắt tay vào thử nghiệm ngay cho công việc của mình
 |
-“Người thầy xuất hiện khi người học trò sẵn sàng", Khánh có vẻ luôn sẵn sàng học hỏi nên nhiều người thầy xuất hiện.
- Các thầy thì giao bài khó, mà dù có khóc cũng phải hoàn thành, cho nên khóc rất nhiều nhưng mà học được cũng rất nhiều. Bây giờ, tôi có thể tự tạo cho mình AI Agent và biết áp dụng AI hơn.
- Có lần nào khóc mà bạn nhớ nhất?
- (Cười) Khóc nhiều lắm, chứ cũng không hẳn là khóc một hai lần đâu.
Người làm tôi khóc nhiều nhất là chắc chắn là anh Tuấn rồi. Anh rất khó tính và rất đúng deadline. Có một lần, tôi hơi sa đà vào việc làm thủ công những phần liên quan tới proposal, quên mất làm bài tập AI. Kết quả là tôi bị anh la một trận lôi đình.
Anh thẳng thắn bảo: “Em phải tăng ca để hoàn thành công việc chỉ vì em chấp nhận cách làm thủ công đó, nhưng anh thì không chấp nhận điều này”. Sau hai lần tôi thất hứa, anh ra tối hậu thư: đúng giờ đó, ngày đó, bắt buộc tôi phải giao ra kết quả, kể cả nó chưa hoàn thiện.
Để giải bài tập của anh Tuấn, tôi đã phải lên YouTube cày liên tục 15 video hướng dẫn trong vòng một buổi tối, mà mỗi video dài cỡ 30 phút. Không phải cứ xem một lần là làm được ngay, tôi phải tua đi tua lại, thử nghiệm rất nhiều công cụ AI khác nhau. Có những lúc thiết lập xong luồng tự động (flow), cứ tưởng đã thành công thì hệ thống lại báo lỗi và yêu cầu phải sửa thì mới chạy được. Thậm chí tôi phải lên các cộng đồng dùng tool đó để tra cứu xem có ai gặp vấn đề hay lỗi tương tự hay không. Cứ lặp đi lặp lại việc sửa rồi lại lỗi, hệ thống vẫn không chịu chạy. Bất lực, tôi bật khóc.
- Và Khánh giải quyết thế nào, khóc xong rồi sao?
- Tôi cho mình một tiếng để khóc. Khi bình tĩnh lại, tôi ngồi đọc kỹ lại nội dung mà mình đã 'prompt' (ra lệnh) cho AI về lỗi đang gặp phải. Lúc ấy tôi mới giật mình nhận ra: chính tôi khi đọc lại còn không hiểu rõ mình hỏi gì, muốn gì ở AI?
Tôi xem form mẫu của anh Tuấn, nghiên cứu xem anh cung cấp những thông tin gì để AI hỗ trợ. Rà soát lại, tôi thấy cấu trúc câu lệnh của mình không ổn. Tôi bắt đầu viết lại prompt dài hơn, cung cấp dữ liệu đầu vào chi tiết.
Kết quả là 'một công đôi chuyện'. Tôi vừa tự xây dựng được một form prompt cho riêng mình mỗi khi đối diện với các bài toán tương tự, vừa tự tay sửa thành công cái luồng tự động hóa (flow) đó mặc dù chưa hoàn thiện lắm.
- Bài học rút ra của Khánh khi sử dụng các công cụ AI là gì?
- Với những công cụ AI mới, dù biết tính năng của chúng cực kỳ xịn sò nhưng nếu chưa sử dụng bao giờ, bước đầu tiên và quan trọng nhất là bạn phải định hình cho nó một 'Persona' (chân dung nhân vật) thật rõ ràng. Bạn phải cung cấp những thông tin cơ bản nhất về bản thân, về đặc thù công việc bạn đang làm, bài toán bạn đang cần giải quyết và định hướng xử lý ra sao. Tiếp theo là kết quả đầu ra (output), yêu cầu càng chi tiết, AI càng hiểu và đáp ứng được.
Sau khi đã đi qua bước cung cấp đầy đủ thông tin nền tảng, tôi mới bắt đầu đưa dữ liệu dự án (project) vào. Mỗi khi đặt câu hỏi trong phạm vi dự án đó, AI sẽ biết chính xác phải lấy nguồn tri ở đâu, hiểu đúng cách tôi cần giải quyết vấn đề.
Cho nên muốn AI dạy mình, đầu tiên là mình phải dạy cho AI trước.
- Ngoài thời gian làm việc, bạn còn có sở thích nào để cân bằng cuộc sống?
- Thực tế, ban ngày tôi đi làm toàn thời gian, còn buổi tối thì đến lớp theo học chương trình MBA. Ngoài ra, tôi còn duy trì tập boxing. Đối với tôi, đi làm là một phần, nhưng nếu mỗi ngày trôi qua mà bản thân không học thêm một điều gì đó, tôi sẽ có cảm giác mình đang bị thụt lùi. Đó là lý do tôi quyết định đi học. Còn với boxing, đây là bộ môn vận động giúp tôi giải tỏa stress hiệu quả.
Nhờ AI, tôi đã tối ưu được khoảng 50% khối lượng công việc lặp lại. Việc giải phóng được một nửa sức lao động này giúp tôi vừa có thêm quỹ thời để tiếp tục đào sâu ứng dụng AI, vừa đáp ứng trọn vẹn nhu cầu không ngừng học hỏi của bản thân.
Hà Vũ thực hiện
Ý kiến
()