25.000 cuốn sách gieo tri thức lên vùng cao

Với mục tiêu trao tặng 25.000 cuốn sách, những phóng viên, biên tập viên, kỹ sư công nghệ vốn chỉ quen cầm bút, gõ phím nay cùng nhau “xây tủ sách” - một trải nghiệm chưa từng có trước đây.

25 đội tự tay thực hiện mọi khâu: từ khảo sát, thiết kế không gian, thẩm định báo giá đến lên kịch bản workshop và trực tiếp bê vác, lắp đặt từng kệ sách. Mỗi điểm đến đều mang theo những gửi gắm riêng: nơi là quê cũ, nơi là rẻo cao biên giới, hay những mái ấm tình thương còn nhiều thiếu thốn.

Vượt hơn 170 km từ Hà Nội lên vùng cao 

Trong 25 đội, đội 18 là đội chọn nơi xa, khó khăn nhất để làm dự án. Đội mang theo 3.500 cuốn sách và những tấm thẻ thư viện in tên riêng đến với học sinh xã Giao An (Thanh Hóa), biến phòng họp cũ ẩm thấp thành không gian đọc đầy sắc màu.

3.500 cuốn sách đến với các em nhỏ vùng cao Thanh Hoá.

Đội gồm 18 thành viên. Khi bắt tay thực hiện chương trình xây dựng 25 tủ sách nhân kỷ niệm 25 năm thành lập báo, đội đứng trước hai lựa chọn: một ngôi trường tại Hà Nam thuận tiện đi lại, hoặc trường Tiểu học và THCS Giao An (Thanh Hóa) - điểm trường xa nhất trong danh sách.

Giao An là xã miền núi đặc biệt khó khăn, 100% học sinh là người dân tộc Mường và Thái. Ở nhà, các em nói tiếng mẹ đẻ, chỉ đến trường mới dùng tiếng phổ thông. Thư viện cũ của trường vốn là nhà hiệu bộ tận dụng, ẩm thấp và dột nát. Ngoài số sách tham khảo cũ, không gian đọc chỉ có chiếc bàn họp lớn, không có chỗ ngồi phù hợp cho trẻ nhỏ.

"Chúng tôi muốn sách phải được trao đến đúng người, đúng nơi thực sự cần", anh Doãn Mạnh, đội trưởng, chia sẻ về lý do cả đội quyết định chọn Giao An dù hành trình di chuyển vất vả hơn nhiều.

Lần đầu thực hiện một dự án xây dựng, những phóng viên vốn chỉ quen cầm bút, gõ phím nay đối mặt với hàng loạt đầu việc không chuyên: lập dự toán, thẩm định báo giá sách, giá tủ, thiết kế lại không gian đọc, liên hệ nhà thầu... Anh Mạnh cho biết tất cả phải hoàn thành trong thời gian ngắn, song song với công việc hàng ngày tại tòa soạn.

Các em nhỏ háo hức với thư viện mới.

Để biến căn phòng cũ thành thư viện hiện đại, ngân sách từ Quỹ Hy vọng là chưa đủ để cải tạo triệt để. Sau cuộc họp kéo dài hai tiếng với nhiều tranh luận về phương án thi công, cả đội thống nhất: không làm hình thức, phải làm thực chất. Ngay tại chỗ, 18 thành viên đã tự nguyện đóng góp thêm 40 triệu đồng tiền túi để dự trù cho kinh phí sửa sang phòng đọc và đi lại cho cả đoàn.

Chiến dịch quyên góp sách cũng được phát động rầm rộ và có lẽ đội 18 là đội duy nhất thực hiện việc này, với mục tiêu phải có nhiều sách nhất đưa đến cho các em. Các thành viên đổ ra khắp nơi, đăng post kêu gọi. Nhóm chat của đội rộn ràng mỗi giờ nghỉ trưa khi mọi người hò nhau đi nhận sách từ các khu cư dân hay các nhà xuất bản cách tòa soạn hàng chục km. Sách xin về được lựa chọn, phân loại kỹ lưỡng theo từng hạng mục, độ tuổi. Đa phần sách mới nhưng có những cuốn nội dung hay mà hơi sờn gáy hoặc bám bụi, chúng tôi dùng khăn giấy lau và dán băng dính cẩn thận. Kết quả, gần 2.500 cuốn sách do đội tự quyên góp, cộng với 1.000 cuốn từ Quỹ Hy vọng đã được tập kết. Mỗi cuốn đều được đóng con dấu riêng của dự án. Đặc biệt, đội còn in 400 tấm thẻ thư viện cá nhân hóa, ghi rõ tên tuổi từng học sinh để các em cảm thấy mình thực sự là chủ nhân của tủ sách.

Đêm vượt đèo và buổi sáng hửng nắng

Hành trình khánh thành bắt đầu từ một buổi chiều cuối tháng 3. Đội có mặt tại trường từ sớm để sắp xếp sách, bày biện kệ và chuẩn bị quà cho gần 400 học sinh. Đêm đó, trên quãng đường 40 km về nơi nghỉ, những cơn mưa rừng và dốc cao khiến những tay lái vững nhất cũng phải run sợ khi xe trượt bánh trong bóng tối, khi về vẫn chưa “hoàn hồn”.

Sáng hôm sau, trời tạnh ráo, hửng nắng như ủng hộ niềm mong mỏi của thầy trò vùng cao. Buổi lễ khánh thành diễn ra gọn nhẹ, dành phần lớn thời gian cho các em vui chơi và trải nghiệm đọc. Thay vì những bài phát biểu dài, các em được tham gia mini game về thế giới động vật và các nhân vật truyện tranh.

Khoảnh khắc hạnh phúc nhất của đội là chứng kiến những đôi mắt sáng rực của học sinh khi bước vào thư viện mới. Các em nhỏ lớp 1, lớp 2 ùa vào khu truyện tranh, mải mê tìm Doraemon. Có em mân mê cuốn sách lịch sử nước Việt, em khác lại xuýt xoa trước cuốn từ điển tiếng Hàn vì mơ ước được du học. Một cô bé cuống cuồng đi tìm tấm thẻ thư viện vừa thất lạc vì sợ "không có thẻ thì không được đọc sách lâu dài", trong khi cậu bé khác cứ trở đi trở lại ở thư viện không chịu về, khi được hỏi thì bảo “vì cháu thích đọc”.

Sân trường rộn tiếng cười trong ngày bàn giao thư viện.

Sự xuất hiện của tủ sách mới không chỉ thay đổi diện mạo của một căn phòng, mà còn trực tiếp khỏa lấp những thiếu hụt về tư liệu đọc của học sinh vùng khó. Chứng kiến các em lúng túng trong phần trò chơi đố vui, thầy Hồ Sỹ Anh, Hiệu phó nhà trường bùi ngùi: "Có những nhân vật truyện tranh rất quen thuộc nhưng nhiều em không trả lời được. Lý do đơn giản bởi các em chưa từng được cầm cuốn sách đó trên tay, hoặc chỉ đọc loáng thoáng đâu đó, không biết diễn biến câu chuyện từ đầu đến cuối. Hôm nay, thư viện mới đã khỏa lấp khoảng trống đó".

Đón nhận món quà từ tập thể báo VnExpress và FPT Online, cô Hiệu trưởng Hà Thị Thanh cho biết tủ sách không chỉ là món quà về vật chất mà còn là hạt mầm tri thức, gieo mầm sự tử tế và lan tỏa văn hóa đọc. Điều này giúp các em mở rộng sự hiểu biết, chắp cánh cho tương lai sau này.

Bên cạnh tủ sách, Đội 18 còn mang đến một món quà đặc biệt: booth chụp hình lấy ngay. Với học sinh thành phố, đây là điều bình thường, nhưng với trẻ em xã miền núi Giao An, đó là trải nghiệm mới lạ. Những tấm ảnh chụp cùng bạn thân, thầy cô được in ra ngay lập tức, trở thành kỷ vật cho các em, đặc biệt là những học sinh cuối cấp sắp rời xa mái trường.

Hành trình gieo tri thức tại Giao An không chỉ là trao đi 3.500 cuốn sách, mà còn là sự gắn kết của những người làm báo. Từ những lần "cãi nhau" về màu sơn bàn ghế, về kích thước tủ, đến những nụ cười bên suối trong giờ nghỉ, tất cả đã kết tinh thành món quà tinh thần trọn vẹn dành cho những mầm xanh nơi đại ngàn.

Thanh Nga

• Bốn trụ cột ESG cùng FPT tăng trưởng bền vững
• Bóng hồng nhà F: Từ ‘chơi thử’ tới ‘out trình’
• [BREAKING NEWS]: FPT giành hàng chục triệu USD bằng từ khóa 'siêu hot'