Hai kỹ sư
Năm 1998, FPT bắt đầu chiến lược toàn cầu hóa, cung cấp dịch vụ CNTT cho thị trường nước ngoài với khát vọng: đem công nghệ, trí tuệ Việt Nam ra thế giới. FPT mở văn phòng ở Bangalore (Ấn Độ - 1999), rồi ở Thung lũng Silicon Valley (Mỹ - 2000).
"Tôi cùng đồng nghiệp đi tìm kiếm thị trường phần mềm trên khắp thế giới. Mỗi tháng một lần, mỗi lần 10 ngày, mỗi ngày chúng tôi có 6-8 cuộc gặp với mục tiêu là tìm khách hàng cho mảng xuất khẩu phần mềm", anh Bình kể về cường độ làm việc của bản thân và cộng sự năm 2000.
Văn phòng Bangalore lặng lẽ đóng cửa sau một năm hoạt động. Cùng năm, khủng hoảng dot-com xảy ra và xóa sổ phần lớn đối tác tiềm năng của FPT tại Mỹ.
 |
| Lễ khai trương FPT Nhật Bản năm 2005. |
“Vào thời điểm thất vọng đến tận cùng ấy, điều kỳ diệu đã xảy ra. Bác Nishida, khi đó là Cố vấn cao cấp của Tập đoàn Sumitomo, đến thăm FPT. Ngay trong cuộc họp ấy, bác đã quyết định dẫn chúng ta sang Nhật Bản. Bác còn bổ sung thêm ba người vào đoàn của chúng ta để đoàn công tác trở nên bề thế hơn”, anh Bình kể lại.
Đến cuối chuyến công tác tại Nhật Bản, khi trở về nước, FPT nhận được một email từ NTT-IT với nội dung: “Các bạn có muốn nhận một công việc kéo dài hai tuần dành cho hai kỹ sư công nghệ thông tin Việt Nam hay không?”.
Để thử năng lực, họ gửi sang một đoạn code C ngắn để code thử. May mắn, hai kỹ sư của FPT khi ấy vượt qua được.
Đó là điểm bắt đầu.
Ngày 13/11/2005, FPT chính thức khai trương tại Osaka. Văn phòng đầu tiên là một phòng thuê 6 mét vuông. Nhóm nhân viên đầu tiên là ba người phụ nữ. Tại lễ khai trương, bác Ogawa Takeo, khi đó là Tổng giám đốc của Hitachi Software, người đã kết nối Hitachi với FPT từ năm 2003, người mà các thế hệ FPT Japan sau này gọi trìu mến là "cụ Ô" - đứng lên phát biểu trước các đối tác Nhật Bản: "Nếu các quý vị ở đây chưa đi Việt Nam, tôi khuyên các quý vị nên đi. Không phải để tìm kiếm đối tác phát triển. Mà ở đó các vị sẽ tìm thấy tâm hồn đã bị lãng quên của các quí vị".
199 và 200
Động đất 9 độ richter. Sóng thần cao 15 mét. Hơn 19.000 người thiệt mạng. Tháng 3/2011 là thảm họa tự nhiên tồi tệ nhất của Nhật Bản trong một thế kỷ.
Hàng loạt công ty nước ngoài rút người về nước. Khi đó, FPT Japan có khoảng 200 nhân viên, tất cả được lựa chọn: về hay ở. 199 người chọn ở lại. Một nhân viên viết lại lý do của mình: "Em nghĩ nếu trở về Việt Nam để an toàn, cũng giống với việc mình bỏ bạn trong lúc gặp nạn vậy. Em cảm thấy tự hào khi được sống ở Nhật vào thời điểm này, em muốn cùng sống và làm việc với họ vào những lúc đáng sống như thế này".
 |
Còn anh Trương Gia Bình đáp xuống Nhật Bản với 200kg hàng viện trợ gồm khẩu trang hoạt tính và lá chè xanh phòng chống nhiễm xạ. Anh thành lập Ban Chỉ đạo ứng phó thiên tai với ba mục tiêu: đảm bảo an toàn cho nhân viên, chia sẻ khó khăn với khách hàng, và không rút khỏi bất kỳ dự án nào đang triển khai.
"Đã là lãnh đạo thì phải biết hy sinh. Chỗ đầu sóng ngọn gió thì mình phải đứng. Có vậy nhân viên mới dám theo và đặt niềm tin vào mình", anh chia sẻ sau này.
Người Nhật quan sát tất cả những điều đó. Và người Nhật nhớ rất lâu.
Từ hai kỹ sư đến cầu nối Việt Nam - Nhật Bản
Năm 2013, anh Bình là doanh nhân Việt Nam đầu tiên nhận giải Nikkei Asia của Tập đoàn truyền thông Nikkei vì những đóng góp cho sự phát triển ngành công nghệ thông tin Việt Nam. Lý do Nikkei ghi nhận: anh không chỉ xây dựng FPT mà còn xây dựng cả hệ sinh thái ngành: thành lập Hiệp hội phần mềm VINASA và Đại học FPT để đào tạo chuyên gia IT.
 |
| Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki tăng hoa cho anh Trương Gia Bình trong sự kiện trao Huân chương Mặt trời mọc Tia sáng vàng với Ruy băng cổ của Chính phủ Nhật Bản. |
Từ hai kỹ sư làm việc hai tuần thử nghiệm cho NTT-IT năm 2000, FPT dưới sự dẫn dắt của anh Trương Gia Bình đã trở thành một trong những doanh nghiệp công nghệ nước ngoài lớn nhất tại Nhật Bản, với 18 văn phòng trên cả nước và khoảng 18.000 chuyên gia làm việc trực tiếp hoặc từ xa cho các dự án Nhật Bản. FPT hiện là đối tác chuyển đổi số, chuyển đổi AI cho hơn 500 doanh nghiệp Nhật Bản trong các ngành trọng yếu như điện lực, tài chính - ngân hàng, y tế, giao thông; gia nhập Liên đoàn các tổ chức kinh tế Nhật Bản (Keidanren); đồng thời xây dựng Khoa Tiếng Nhật tại Đại học FPT và FPT Japan Academy tại Tokyo để đào tạo nhân lực cho cả hai quốc gia.
Ngày 10/7/2026, anh Trương Gia Bình được Chính phủ Nhật Bản trao Huân chương Mặt trời mọc Tia sáng vàng với Ruy băng cổ - vinh danh dành cho những cá nhân có đóng góp xuất sắc trong việc thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai quốc gia. Trong văn bản chúc mừng chính thức, Đại sứ quán Nhật Bản ghi nhận: "Thông qua các hoạt động hỗ trợ trong trận động đất lịch sử phía Đông Nhật Bản cũng như trận động đất tại bán đảo Noto, ông Trương Gia Bình đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng sự thấu hiểu, đồng cảm và tinh thần đoàn kết giữa nhân dân hai nước".
Trong bài phát biểu nhận huân chương, anh Bình nói: "Nếu hơn 20 năm trước Nhật Bản đã mở cửa để FPT bước ra thế giới, thì hôm nay Việt Nam và Nhật Bản cùng mở cánh cửa bước tới một tương lai mới. FPT chúng tôi nguyện tiếp tục là một cây cầu nhỏ trong sự kết nối vĩ đại đó - một cây cầu được xây bằng tình cảm, bằng nguyện ước đồng hành, và bằng công nghệ".
 |
| Anh Bình phát biểu tự sự kiện. |
Huân chương này, như chính anh Bình nói trong buổi lễ, là sự ghi nhận dành cho nhiều thế hệ người FPT và những người bạn Nhật Bản đã cùng vun đắp tình hữu nghị suốt hơn hai mươi năm. Cây cầu đó vẫn đang được xây tiếp - giữa hai dân tộc cùng có truyền thống văn hóa chăm chỉ làm việc, cần cù lao động, chịu khó học hỏi và cống hiến tất cả vì quê hương, đất nước của mình.
Hà Vũ
Ý kiến
()