Căn nhà của Duyên ở Tokyo là một ngôi nhà hai tầng “kiểu Nhật cơ bản” gồm ba phòng ngủ, một phòng khách, một gian bếp.
Như phần lớn nhà riêng ở Nhật, bước qua cửa là khoảng genkan nhỏ, nơi cả nhà cởi giày trước khi lên sàn. Tầng một là không gian chung: phòng khách liền với bàn ăn và bếp. Đứng nấu ăn, người ta vẫn nhìn được ra cả phòng. Các phòng ngủ nằm trên tầng hai.
Trong gian bếp ấy có mấy chiếc nồi bị cháy, chưa kịp chà.
Chúng cháy vào những buổi tối chị vừa nấu cơm, vừa điều phối AI sửa lỗi phần mềm, trong những tuần thi Beauty Can Code - sân chơi do nhà Phần mềm FPT tổ chức, dành riêng cho các nữ cán bộ nhân viên không chuyên về lập trình (như khối hành chính, vận hành, nhân sự...). Có đêm, 2 giờ sáng, màn hình báo hết lượt dùng (credit). Ban tổ chức đã ngủ cả. Chị đành dựng chồng dậy để mượn tài khoản của anh.
“Đốt hết tài khoản của chồng luôn, sạch sành sanh”, chị kể.
Mười mấy năm trước, người phụ nữ ấy từng tự gạch tên mình khỏi nghề lập trình. Ra trường ngành Kỹ thuật phần mềm Đại học FPT, chị chọn làm kiểm thử phần mềm (tester), với một lý do rất thật: “Tôi cảm thấy không thể nào code lại được với các anh em”.
Chuyến tàu bốn tiếng
Duyên quen chồng ở câu lạc bộ của trường Đại học FPT. Ra trường, cả hai cùng vào nhà Phần mềm FPT, rồi anh sang Nhật trước. Năm 2019, cưới xong, chị sang Nhật theo chồng với vốn liếng tiếng bản địa thời sinh viên.
Chuyên tâm trau dồi tiếng Nhật thêm một năm, năm 2020 chị vào FPT Nhật Bản làm tester. Những năm sau đó, chị làm việc tại văn phòng khách hàng, giữa đồng nghiệp người Nhật.
Khi ấy nhà chị ở Chiba, tỉnh giáp Tokyo. Mỗi ngày chị mất hai tiếng đi làm, hai tiếng về, trên những toa tàu chật người mà gần như im lặng, vì ở Nhật hầu như không ai nghe điện thoại trên tàu. “Tôi cứ miệt mài thế, suốt mấy năm”.
Sau đó hai vợ chồng bán nhà ở Chiba, mua một căn nhà hai tầng ở Tokyo. Ở Nhật, khi xét hồ sơ vay mua nhà, phía cho vay xem cả công ty của người vay có đủ ổn định để giữ nhân viên thêm 20-30 năm không. “Công ty mình thuộc top những công ty uy tín, nên chuyện vay vốn cũng dễ dàng hơn”, Duyên nói.
Giờ chuyến tàu đi làm của chị còn một tiếng. Chồng chị chỉ di chuyển trong 30 phút.
![]() |
| Hồng Duyên và gia đình nhỏ. |
Tết ta bên trời Tây
Ở Nhật, người ta đón năm mới theo dương lịch, nên tết âm lịch thường vẫn là một ngày đi làm. Ở Tokyo, nhà Duyên không có người thân vậy mà Tết nào nhà chị cũng đông. Nhóm anh chị em cùng làm FPT, chơi với nhau từ những ngày đầu ở Nhật, thay phiên nhau làm chủ nhà, năm nào cũng có bánh chưng, xôi gấc. “Ai sang đây cũng như nhau, không có người thân thích gì. Nên những dịp như thế, anh em mình tập trung về ăn Tết với nhau. Nó có cái không khí ấm cúng gia đình”, Duyên tâm sự.
Cuối tuần, hai vợ chồng đi đánh cầu lông. Chồng chị hiện phụ trách câu lạc bộ cầu lông của FPT Nhật Bản. Duyên từng phụ trách câu lạc bộ cờ vua và mở lớp dạy cờ cho con các đồng nghiệp.
Ở Tokyo không thiếu cơ hội khác, nhưng chị chưa từng đi tìm. “Tôi đi theo sếp. Sếp là người tôi muốn hướng theo thì tôi không có nhu cầu tìm sếp khác”.
‘Có gì cứ hỏi Admin’
Khoảng tháng 9 năm ngoái, chính người sếp ấy gọi chị: “Duyên ơi, thôi về đây làm Admin với các anh đi”.
Duyên rời khách hàng để nhận “hằng hà sa số việc không tên”: lo buổi ngắm hoa anh đào hanami, tổ chức summer-up, chuẩn bị buổi họp, đón khách và CBNV ở sân bay...
Nhưng việc chị coi trọng nhất là làm đầu mối cho cả bộ phận GHC (Global Healthcare Center - Đơn vị phần mềm chuyên ngành chăm sóc sức khỏe, FPT Software). “Có gì không hiểu, có công cụ nào không thao tác được thì hỏi Admin. Cái gì biết thì Admin trả lời, Admin không biết thì Admin đi tìm người trả lời để anh em không phải hoang mang”, chị giải thích.
Làm đầu mối cũng có nghĩa là nắm được ai sắp hết dự án, ai đang tạm chưa có việc. Nhưng dữ liệu lại nằm rải rác ở quản lý dự án, nhân sự và Admin. Mỗi lần dự báo hiệu quả sử dụng nguồn lực (EE), chị lại phải gom số liệu, hỏi han, đối chiếu chéo. Chị ví việc này “như chơi xổ số”.
Rồi công ty phát động Beauty Can Code, cuộc thi dành cho nữ nhân viên không chuyên lập trình. Thí sinh không cần viết code mà tự làm ứng dụng bằng cách mô tả yêu cầu cho AI trên nền tảng nội bộ VF. Các bài thi đi qua vòng sơ loại, chung kết cấp đơn vị, rồi chung kết cấp FPT Software.
Duyên đến các buổi hướng dẫn với tâm thế một Admin kiêm “con chim mồi”, lấy thông tin về để rủ chị em đi thi. Xem diễn giả tạo một website bán giày chỉ bằng một vài câu lệnh, chị đăng ký thi luôn.
Chị đưa thẳng bốn bảng tính vào VF, thức đến 2 giờ sáng viết một bản yêu cầu dài mấy trang A4. Năm phút sau, một ứng dụng web hoàn chỉnh hiện ra.
Nhưng thực chiến mới là lúc “nhiêu khê”. Làm sạch dữ liệu mất hai ngày, rồi lỗi nối tiếp lỗi. Chị sửa trên tàu, trong giờ nghỉ trưa, cả lúc nấu ăn. Những chiếc nồi bắt đầu cháy từ đó. Một tuần sau, chị nộp bài trước hạn đúng 10 phút.
50 phút chờ code chạy
Ứng dụng PersonnelHub của Duyên vượt qua vòng sơ loại với tỷ lệ chọi 6/40. Đêm trước buổi thuyết trình vòng FPT Nhật Bản, rà soát lần cuối, chị phát hiện hệ thống cho phép tạo nhiều nhân viên trùng một mã số.
Chị từng yêu cầu AI sửa lỗi này, nhưng AI chỉ “chữa cháy” ở giao diện, còn cơ sở dữ liệu bên dưới vẫn để nguyên. Phải là người làm kiểm thử nhiều năm mới nhìn ra. Với một ứng dụng quản lý nhân sự, định danh sai người là sai từ gốc. Chị đứng trước hai lựa chọn: giữ nguyên để kịp demo, hoặc sửa tận gốc và chấp nhận nguy cơ không kịp.
“Giải thưởng chỉ có ý nghĩa khi sản phẩm xứng đáng với nó, chứ không thể dựa vào việc che giấu những vấn đề mình biết rõ”, Duyên khẳng khái.
22 giờ, chị yêu cầu AI thiết kế lại toàn bộ cơ sở dữ liệu. Hệ thống chạy gần 50 phút, chị tranh thủ khoảng thời gian đó để làm slide. Chuyển đổi xong, lỗi kéo đến hàng loạt, thế là thêm một đêm trắng.
Đến phút 89, phiên bản mới kịp lên máy chủ. PersonnelHub được chọn đại diện FPT Nhật Bản vào chung kết cấp FPT Software.
“Kinh nghiệm code của tôi không nhiều, nhưng hiểu biết về hệ thống thì có”, Duyên nói.
Ngủ bù một mạch tới trưa hôm sau, chị mở ứng dụng chat và thấy rất nhiều tin nhắn từ các chị em phụ trách vận hành ở những bộ phận khác. Họ chúc mừng, xin dùng thử, “đặt hàng” thêm tính năng. Họ cũng đang vật lộn với đúng những bảng tính ấy.
Hóa ra, bài toán của GHC không phải chuyện riêng của GHC.
Ngay Chủ nhật, chị lập nhóm với 4 chị em nữa để biến công cụ của một bộ phận thành nền tảng dùng chung. Cả nhóm họp lúc 9 giờ tối mỗi ngày, khi con cái đã ngủ.
Ở chung kết cấp FPT Software, PersonnelHub giành giải Nhì chung cuộc. Hiện GHC dùng ứng dụng hằng ngày, nhiều bộ phận khác đang chờ đến lượt.
![]() |
Cuộc thi đã khép lại, nhưng “mỗi ngày đi làm, ngoài công việc bình thường, tôi lại dành thêm một chút thời gian để hoàn thiện sản phẩm, để sớm đưa vào dùng được cho mọi người”.
Những buổi tối của Duyên dần trở về nếp cũ: cơm nước, con cái, và một bàn cờ.
Lớp cờ cho đồng nghiệp giờ đã tạm gác, vì chị “không còn tay nào để làm”. Chị chỉ còn một học trò. “Dạy cho bạn 4 tuổi ở nhà thôi, mà vẫn còn vật vã", Duyên cười lớn.
Minh Triết


Ý kiến
()