Essen - nơi đặt văn phòng đầu tiên và là trụ sở của FPT tại Đức - nằm giữa vùng công nghiệp Ruhr thuộc bang Nordrhein-Westfalen, cách thủ đô Berlin hơn 450 km về phía tây. Ở vĩ độ hơn 51 độ Bắc, cao hơn Hà Nội khoảng 30 độ, nơi đây có mùa hè ngày dài bất tận và mùa đông ngày ngắn đến hụt hẫng. Tháng 7, buổi chiều có thể lên 24 độ, gần 10 giờ đêm mặt trời mới lặn, trẻ con chỉ cần áo cộc, quần đùi. Sang tháng 12, đêm xuống quanh 0 độ, mới 4 giờ rưỡi chiều trời đã tối. Đứa trẻ đi nhà trẻ lúc ấy cần áo phao, mũ len, găng tay. Những món ấy chỉ kịp dùng một mùa đông là trời đã sang xuân. Đến mùa đông năm sau, đứa trẻ đã lớn, đồ đã chật dù còn mới.
Vậy là trong các gia đình FPT ở đây, quần áo cứ thế chuyền từ nhà có con lớn sang nhà có con nhỏ. Theo những túi đồ là kinh nghiệm nuôi con, những bữa cơm Việt nấu chung, những lần mời nhau qua nhà chơi. Có những bà mẹ không làm ở FPT, chỉ có chồng là người FPT, vẫn ở trong vòng chuyền ấy.
 |
| Một buổi gặp gỡ của các gia đình FPT ở Essen (Đức). Ảnh: NVCC. |
Nhà Thái là một trong những gia đình ở trong vòng tròn ấy. Năm 2024, anh sang Essen làm việc. Vợ anh cũng là đồng nghiệp FPT. Con của hai vợ chồng nhà F chào đời ở Đức, năm nay một tuổi rưỡi, vừa đi nhà trẻ được hai tháng. Lần công tác trước ở Pháp, Thái còn độc thân, lại đúng mùa Covid, thành phố phong tỏa. Lần này, ở Essen, anh có một gia đình nhỏ và cả một cộng đồng quanh mình.
Nhưng sự gần gũi của nước Đức với Thái có từ trước đó rất lâu.
Ba Thái là kỹ sư. Thời anh còn nhỏ, bác đi công tác châu Âu liên tục. Mỗi chuyến về, phụ huynh mở vali, lấy ra đồ và một kho truyện. Cậu con trai lớn lên với một ý định không đổi: sẽ có ngày tự mình đi.
Nhiều năm sau, khi đặt chân sang Đức, anh nhận ra món ăn ở đây có đúng vị những món ba từng mang về. Những gì anh thấy ngoài đời giống hệt những câu chuyện ba kể bên mâm cơm.
Đường tới Essen
Là sinh viên năm ba ngành Kỹ thuật phần mềm, Đại học FPT, theo lệ, anh đi thực tập ở nhà Phần mềm FPT. Bảo vệ đồ án xong, đơn vị cũ gọi anh quay về làm luôn vì đã biết anh bén việc thế nào.
Người quản lý đơn vị khi ấy có một yêu cầu ngắn gọn: “Cái gì mày cũng phải biết”. Thái được xoay qua gần như mọi vai trò trong công ty: kiểm thử, phân tích nghiệp vụ, Scrum Master, rồi quản lý.
Bốn năm sau, cơ hội đầu tiên tới. Khách hàng ở Pháp cần một người sang để điều phối đội dự án với đội ở Việt Nam. Thái xung phong. Anh sang Pháp đúng thời Covid, thành phố phong tỏa, rồi về nước khi dịch bùng lên. Năm 2024, anh xách vali lần nữa đến với đất nước trong những câu chuyện của ba.
 |
| Anh Trương Công Thái, thành viên nhóm Solution tại FPT Đức. Ảnh: NVCC. |
Anh thuộc đội Solution (giải pháp) của FPT, làm presales, tức khai phá thị trường, đối tác trước bán hàng. Khi Account Manager (AM - quản lý khách hàng) nhận yêu cầu từ đối tác hoặc khách mở thầu, phần kỹ thuật, gồm đề xuất giải pháp, dựng proposal và chọn đội dự án tại Việt Nam có chuyên môn phù hợp, là việc của team anh. Chất lượng hồ sơ FPT gửi khách nằm trên vai đội của Thái.
Những năm “cái gì cũng phải biết” giờ phát huy hết tác dụng. “Khách nhắc tới vấn đề gì tôi đều thấu hiểu. Có thể không đi quá sâu, nhưng tôi biết trong FPT ai là chuyên gia để kéo vào”, Thái bật mí.
Ngồi ở Đức, lợi thế đầu tiên là múi giờ. Việt Nam đi trước Đức 5-6 tiếng tùy mùa, khi khách còn đang giờ trưa, giờ chiều thì anh em ở nhà đã hết giờ làm. Lợi thế thứ hai, Thái có thể tới thẳng văn phòng khách để lấy yêu cầu, và khi thuyết trình thì ưu tiên trình bày trực tiếp. “Nội dung có thể không khác mấy, nhưng đứng trước mặt khách là đã khác rồi. Mình nhìn thấy nét mặt, thấy cách họ phản ứng để điều chỉnh phần trình bày cho phù hợp”.
Không chỉ làm thầu, Thái còn trực tiếp tham gia triển khai dự án cho khách hàng, nên biết khách đang gặp vấn đề ở đâu, cần tối ưu điều gì.
Đến lúc 4h45 cho cuộc hẹn 5h
Thách thức lớn nhất, theo Thái, ai sang cũng gặp là văn hóa. Đã tìm hiểu kỹ đến đâu thì vẫn có những điều mình thấy bình thường còn người bản xứ thì không.
Theo Thái, người Đức cần mọi thứ đúng giờ, chuẩn chỉnh, có kế hoạch đầy đủ, và không thích bất ngờ. Hẹn 5h thì đúng giờ nghĩa là có mặt lúc 4h45, thậm chí 4h30. Đi khám bác sĩ cũng vậy.
Có người nói thẳng, chỗ này không được, sửa thế này. Có khi tự nhận ra. “Lúc nào cũng đi lên từ sai lầm. Ráng đừng lặp lại là được”.
Năm nay, Thái mua nhà ở Essen.
Thái cũng từng thuê nhà. Rồi anh tính ra, nếu vay mua, mỗi tháng anh trả ngân hàng nhiều hơn tiền thuê khoảng 50-60%. Với anh, đó là “cố thêm một xíu” để có căn nhà của mình. Anh phải có sẵn 20-30% giá trị căn nhà, phần còn lại vay ngân hàng, dự kiến trả trong khoảng 15 năm.
Với thẻ cư trú Blue Card (Thẻ xanh EU), “mua bán, vay mượn gần như không khác gì người bản địa. Chỉ khác một cái là không đi bầu cử thôi”, anh nói.
Theo quan sát của Thái, phần lớn người Đức thích đi thuê, vì hỏng gì thì gọi chủ nhà tới sửa. Còn anh, như nhiều người Việt trong vòng tròn quen biết, muốn có nhà của mình. “Ở nhà mình, tôi thoải mái khoan tường, muốn sửa gì thì sửa. Ở nhà thuê, lúc dọn đi lại phải trám từng lỗ khoan, trả lại nguyên trạng”. Thêm một chút mỗi tháng, thay vì tiền thuê mất đi, anh có một phần tài sản của mình.
 |
| Gia đình nhỏ của anh Trương Công Thái - chị Trinh Phan. Ảnh: NVCC. |
Con của Thái chị Trinh sinh ra ở Đức, năm nay một tuổi rưỡi, mới đi nhà trẻ được hai tháng. Anh tin môi trường ở đây tốt cho bé: ít khói bụi, ít tiếng ồn. Từ lúc sinh tới giờ, bé vào viện một, hai lần vì sốt siêu vi, đều ở bệnh viện nơi bé chào đời.
Ở nhà, hai vợ chồng vẫn kiên trì nói tiếng Việt với con. “Dưới 5 tuổi, khả năng ngôn ngữ của các bé rất tốt. Nếu vợ chồng tôi chuyển hẳn sang tiếng Đức thì bé sẽ mất luôn gốc tiếng Việt”.
Mỗi năm, cả nhà về Sài Gòn một lần vào dịp Tết. Tết này cũng vậy. Ăn Tết xong, anh định đón mẹ sang Essen. Lần này, đến lượt anh là người kể chuyện.
Minh Triết
Ý kiến
()