60.000 lượt thi được vận hành như một "trung tâm kiểm soát không lưu"
Mùa thi Đánh giá tư duy (TSA) năm nay, Đại học Bách Khoa ghi nhận gần 60.000 lượt tham gia. Đây là năm chứng kiến số lượng thí sinh đông nhất tham dự kỳ thi này, số thí sinh tăng khoảng 6% so với năm trước. Sau 6 năm triển khai, TSA trở thành kỳ thi có quy mô lớn nhất trong hệ thống tuyển sinh theo hướng đánh giá năng lực tại Việt Nam.
Quy mô ngày càng mở rộng đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực vận hành. Dù là điểm thi có số lượng thí sinh đông nhất, thầy Chử Mạnh Hưng (Trưởng điểm thi số 2 - Thư viện Tạ Quang Bửu trong kỳ thi TSA đợt 3) cho biết: "Quá trình check-in vẫn diễn ra nhanh chóng, thuận lợi và hầu như không xảy ra tình trạng ùn tắc".
Để phục vụ kỳ thi, Đại học Bách Khoa đã bổ sung hơn 300 máy tính mới, nâng tổng số thiết bị lên khoảng 1.000 máy. Hệ thống phòng thi được nâng cấp theo tiêu chuẩn thi trực tuyến tập trung. Yếu tố an toàn dữ liệu cũng được siết chặt khi mã dự thi được nâng từ 6 lên 12 chữ số. Đồng thời phần mềm giám sát dành cho giám thị cũng được thiết kế lại toàn bộ giao diện, bổ sung thêm nhiều công cụ hỗ trợ theo dõi và xử lý tình huống trực tiếp trên màn hình điều phối.
 |
| Hệ thống vận hành TSA được ví như trung tâm kiểm soát không lưu trong hàng không |
Toàn bộ hệ thống vận hành TSA được xây dựng theo mô hình điều phối tập trung - nơi được ví như trung tâm kiểm soát không lưu trong hàng không. Hàng trăm điểm thi được theo dõi đồng thời, đảm bảo dữ liệu thông suốt, không xảy ra sai lệch hoặc gián đoạn. Toàn bộ hệ thống được quản lý tập trung và có khả năng hỗ trợ từ xa ngay khi phát sinh sự cố.
Bên cạnh vận hành, trải nghiệm của thí sinh cũng được cải thiện đáng kể. Rời khỏi phòng thi với kết quả hài lòng, Đào Hải Đông (học sinh lớp 12, Trường trung học phổ thông Phổ Lại) cho biết giao diện làm bài thi trên máy tính được bố trí khoa học, rõ ràng. Đông tin tưởng: “Việc ứng dụng công nghệ trong thi cử giúp quá trình làm bài thuận tiện hơn, dễ chỉnh sửa đáp án và tăng tính chính xác, minh bạch trong chấm thi”.
 |
| Đào Hải Đông (học sinh lớp 12, Trường trung học phổ thông Phổ Lại) đã tham gia đủ 3 đợt thi TSA trong năm 2026 |
Kết quả vận hành ổn định, an toàn đang chứng minh cho chất lượng ngày một toàn diện và năng lực làm chủ công nghệ lõi được Đại học Bách Khoa và FPT nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai trong nhiều năm qua.
Xây dựng hệ sinh thái khảo thí số quy mô quốc gia
Từ năm 2021, FPT đã đồng hành Đại học Bách Khoa để xây dựng nền tảng công nghệ cho TSA. Sau giai đoạn hoàn thiện hạ tầng và ngân hàng câu hỏi, TSA chính thức chuyển sang thi trên máy tính từ năm 2023 và liên tục được nâng cấp cho đến nay.
Tính đến thời điểm hiện tại, kết quả kỳ thi đã được khoảng 50 trường đại học sử dụng trong xét tuyển khẳng định uy tín của kỳ thi này.
Điểm khác biệt lớn nhất của TSA nằm ở việc toàn bộ quy trình đều được số hóa trên nền tảng Khaothi.online. Thay vì chỉ ứng dụng công nghệ ở từng giai đoạn riêng lẻ, hệ thống được xây dựng theo hướng chuyển đổi số toàn diện.
Quy trình vận hành TSA đều được khép kín. Từ đăng ký dự thi, thanh toán lệ phí, xây dựng ngân hàng câu hỏi, tổ chức thi, giám sát, điều hành, chấm thi, phân tích dữ liệu đến cấp chứng chỉ đều được thực hiện trên cùng một nền tảng thống nhất.
Điều này giúp loại bỏ nhiều khâu trung gian, tăng đáng kể hiệu quả quản trị và giảm thiểu sai sót do con người. Ban tổ chức có thể theo dõi trực quan mọi hoạt động theo thời gian thực, dễ dàng truy vết dữ liệu khi cần kiểm tra.
Về năng lực hạ tầng, nền tảng được FPT thiết kế theo yêu cầu của Đại học Bách khoa nhằm phục vụ tới 30.000 thí sinh trực tuyến. Nền tảng được vận hành song song trên hai trung tâm dữ liệu độc lập tại hai vùng địa lý khác nhau. Điều này nhằm tăng cường tính ổn định, đảm bảo kỳ thi có thể diễn ra ngay cả khi một trung tâm dữ liệu gặp sự cố.
Trên thực tế, mỗi đợt thi ghi nhận 17.000 - 22.000 thí sinh tham gia thi đồng thời tại 32 điểm thi trên 12 tỉnh, thành phố khắp cả nước. Đây là bài toán công nghệ phức tạp về hệ thống, điều phối, giám sát và xử lý rủi ro quy mô lớn.
Công nghệ đóng vai trò "lá chắn" chống gian lận
Nói về vai trò công nghệ tại TSA, thầy Chử Mạnh Hưng cho biết: "Toàn bộ quá trình làm bài được ghi nhận theo thời gian thực, cho phép truy vết khi cần thiết và bảo đảm mọi thao tác đều có dấu vết dữ liệu".
Để kiểm soát toàn bộ chuỗi vận hành, Khao thi.online được xây dựng trên hai hệ thống phần mềm về Tổ chức thi và Quản lý ngân hàng câu hỏi. Trong đó, hệ thống ngân hàng câu hỏi được đặt tại trung tâm dữ liệu của Đại học Bách khoa Hà Nội và không có kết nối trực tiếp với hệ thống tổ chức thi.
Sự tách biệt này tạo nên lớp bảo mật tuyệt đối. Nhân sự tổ chức thi không có quyền truy cập vào hệ thống đề thi. Trước giờ thi hai tiếng, Chủ tịch Hội đồng thi bốc thăm ngẫu nhiên chọn đề, nạp trực tiếp lên hệ thống dưới dạng đã mã hóa. Đội ngũ kỹ thuật vận hành cũng không tiếp xúc với nội dung đề thi cho đến khi kỳ thi bắt đầu, đảm bảo tính minh bạch của đề thi.
Toàn bộ nền tảng được xây dựng trên kiến trúc microservice, cho phép từng chức năng hoạt động độc lập và mở rộng linh hoạt theo nhu cầu thực tế mà không ảnh hưởng đến toàn hệ thống.
Sau nhiều năm vận hành thực tế, TSA đang trở thành mô hình khảo thí chuẩn hóa đã được kiểm chứng ở quy mô lớn. Mô hình này sẽ tiếp tục được nghiên cứu và phát triển những tính năng mới.
Tiến sĩ Lê Đình Nam (Phó Trưởng Ban Tuyển sinh hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, Thành viên Ban Chỉ đạo Kỳ thi Đánh giá tư duy) cho biết: nền tảng khảo thí số sẽ được mở rộng với việc tích hợp thêm các công nghệ phân tích dữ liệu, nhận diện và bảo mật hiện đại, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của AI.
"Với những gì TSA đã chứng minh qua thực tế vận hành, kết quả đang được nhiều cơ quan tham khảo sẽ là tiền đề để nhân rộng cho các kỳ thi khác, đặc biệt là các kỳ thi chuẩn hóa phục vụ cấp chứng chỉ hành nghề và thi tốt nghiệp THPT quốc gia", anh Nguyễn Hồng Hải, Giám đốc Trung tâm Giải pháp Giáo dục FPT IS nhấn mạnh.
 |
Từ một kỳ thi tuyển sinh, TSA đang trở thành minh chứng cho khả năng xây dựng hệ thống khảo thí chuẩn hóa bằng công nghệ Việt. Hành trình của FPT và Đại học Bách Khoa không chỉ mang đến kỳ thi an toàn, minh bạch, hiệu quả mà đang từng bước khẳng định năng lực triển khai các nền tảng số quy mô lớn phục vụ giáo dục và xã hội.
Như Ngọc
Ý kiến
()