Từ 13-16/5, Bộ Tư pháp tổ chức chuỗi hội thảo nhằm lấy ý kiến về đề án “Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật”. Sự kiện do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh chủ trì.
 |
| Quang cảnh Hội thảo |
Nhiều “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để hình thành hệ sinh thái pháp luật số
Hội thảo được tổ chức tại Hà Nội (13/5), Đà Nẵng (15/5) và TP HCM (16/5). Tại đây, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến về hai đề án: Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Hội thảo thu hút đông đảo đại biểu là các nhà quản lý, các chuyên gia, đại diện viện nghiên cứu, Trường đại học và doanh nghiệp cùng một số địa phương…
Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, việc phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành trong lĩnh vực tư pháp đang được khẩn trương hoàn thiện để trình Chính phủ và báo cáo Thủ tướng trong năm 2026. Đây được xem là sản phẩm đột phá, hiện thực hóa các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư về cải cách tư pháp và xây dựng thể chế pháp luật.
“Trước thách thức về ngân sách và tốc độ phát triển công nghệ như hiện nay, chúng tôi đề xuất áp dụng các cơ chế linh hoạt như hợp tác công-tư (PPP) và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Việc sớm đưa đề án vào thực tiễn là yêu cầu cấp bách, đáp ứng đòi hỏi không ngừng của tiến trình chuyển đổi số quốc gia”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
 |
| Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tinh phát biểu tại Hội thảo |
FPT đề xuất mô hình dữ liệu - AI đồng bộ cho ngành tư pháp
Tại chuỗi hội thảo ba miền, các chuyên gia của FPT đã trình bày tham luận với chủ đề “Giải pháp xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn và nền tảng AI pháp lý”, mang đến nhiều góc nhìn thực tiễn từ kinh nghiệm triển khai công nghệ trong lĩnh vực công.
Phân tích về vai trò AI trong lĩnh vực pháp lý, tại Hội thảo ở Đà Nẵng, anh Phạm Quang Nhật Minh, Giám đốc Trung tâm R&D AI FPT IS, Tập đoàn FPT cho biết trong 3-4 năm gần đây, AI đã đạt được trình độ chuyên gia, với chỉ số IQ lên tới 140 và độ chính xác 89,4% trong các bài kiểm tra trình độ tương đương tiến sĩ (GPQA Diamond). Chia sẻ về kinh nghiệm và bài học quốc tế, anh Minh cho biết các nước như Mỹ, Estonia, Singapore... đã ứng dụng AI để giảm đáng kể thời gian nghiên cứu hồ sơ (từ 17-28 giờ xuống còn 3-5,5 giờ) và giảm 70% thời gian soạn thảo văn bản.
 |
| Ông Phạm Quang Nhật Minh - Giám đốc Trung tâm R&D AI FPT IS, Tập đoàn FPT phân tích vai trò AI trong lĩnh vực pháp luật |
Trong khi đó, tại hội thảo diễn ra ở Hà Nội và TP HCM, khi phân tích về dữ liệu pháp luật, anh Trần Văn Khánh, Research Scientist, Trung tâm GenAI, FPT Smart Cloud , Tập đoàn FPT khẳng định cơ sở dữ liệu không đơn thuần đóng vai trò lưu trữ, mà phải trở thành "nguồn sự thật duy nhất" cho toàn bộ hệ sinh thái AI pháp lý. Đại diện FPT nhấn mạnh, bài toán không nằm ở từng khâu riêng lẻ mà ở nhu cầu xây dựng một kiến trúc đồng bộ, nơi cơ sở dữ liệu pháp luật đóng vai trò “nhiên liệu”, còn AI là “động cơ” tạo ra tri thức và giá trị phục vụ người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Đó là lý do mà hai đề án Bộ Tư pháp đang xây dựng cần được song hành chặt chẽ với nhau.
Theo đó, chuyên gia FPT đề xuất năm nguyên tắc trọng tâm. Thứ nhất, lấy con người làm trung tâm, AI là công cụ phục vụ. Thứ hai, An toàn - Bảo mật - Chủ quyền dữ liệu, toàn bộ hạ tầng đặt tại Việt Nam. Thứ ba, Mở có kiểm soát - Chia sẻ có kiểm soát, dữ liệu pháp luật là dữ liệu mở cho công chúng và doanh nghiệp; có cơ chế kiểm soát truy cập… Thứ tư, tính giải trình và giải thích được, mọi đầu ra AI phải có trích dẫn nguồn rõ ràng, có thể truy vết. Thứ năm, thiết kế module hóa với mục đích dễ tích hợp - linh hoạt - mở rộng theo lĩnh vực và theo đối tượng.
Đồng thời xây dựng "Đồ thị tri thức pháp luật quốc gia" để mô hình hóa các mối quan hệ phức tạp giữa hàng trăm ngàn văn bản, giúp AI có thể suy luận logic, phát hiện mâu thuẫn và truy vết nguồn gốc các điều khoản một cách chính xác. Từ đây, AI sẽ đóng vai trò như một trợ lý pháp lý số tin cậy cho từng tổ chức, cá nhân, giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý trong các giao dịch dân sự và sinh hoạt hằng ngày. Đối với cơ quan nhà nước, AI hỗ trợ soạn thảo, thẩm định, kiểm tra, rà soát, và đánh giá tác động chính sách dựa trên dữ liệu thực tiễn, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của nền hành chính.
 |
| Anh Trần Văn Khánh, Research Scientist, Trung tâm GenAI, FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT, nhấn mạnh tầm quan trọng của tầm quan trọng của cơ sở dữ liệu pháp luật |
Việc triển khai thành công hai đề án sẽ góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia tiên phong tại khu vực trong xây dựng nền tảng AI pháp lý quốc gia do người Việt làm chủ và phát triển. Với kinh nghiệm được đồng hành cùng Bộ Tư pháp triển khai hệ thống công nghệ trọng yếu như: Cổng Pháp luật quốc gia, Nền tảng số THADS, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (CSDLQGPL) (phiên bản mới), Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL).... FPT cam kết song hành Chính phủ, Bộ Tư pháp trên lộ trình hoàn thiện xây dựng đề án, hướng tới kiến tạo nền quản trị pháp luật thông minh.
Khép lại chuỗi hội thảo ba miền, Bộ Tư pháp đã thu nhận được nhiều ý kiến đóng góp đa chiều từ các bộ ngành, chuyên gia, địa phương và doanh nghiệp công nghệ, đây chính là cơ sở quan trọng để Bộ có thể tiếp tục bổ sung, hoàn thiện hai đề án trước khi trình Chính phủ xem xét trong thời gian tới. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực mới cho quá trình chuyển đổi số quốc gia, việc xây dựng một nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo pháp lý thống nhất không chỉ mang ý nghĩa về mặt công nghệ, mà còn mở ra kỳ vọng hình thành hệ sinh thái pháp luật số hiện đại, minh bạch và dễ tiếp cận hơn cho người dân, doanh nghiệp.
T.P
Ý kiến
()