Nói về bối cảnh hiện nay, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Bộ Công an, cho rằng bên cạnh những tiện ích, công nghệ luôn đi kèm các nguy cơ về an ninh mạng. Bất kỳ ai, kể cả chuyên gia trong lĩnh vực an toàn thông tin và công nghệ, đều có thể trở thành nạn nhân của lừa đảo nếu mất cảnh giác. Vì vậy, việc xây dựng không gian mạng an toàn đòi hỏi sự chung tay của cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.
 |
| Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của lừa đảo |
Trước các hình thức lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi, anh Nguyễn Thanh Bình, Chuyên gia tư vấn an ninh mạng toàn cầu FPT IS, cho rằng cần chuyển trọng tâm từ trang bị kiến thức sang rèn luyện khả năng nhận diện và phản ứng thực tế của người dùng. Từ góc độ doanh nghiệp, anh đề xuất nền tảng đào tạo giả lập quốc gia, giúp thu hẹp khoảng cách giữa nhận thức và phản xạ khi người dùng đối diện với các tình huống lừa đảo.
Các hình thức lừa đảo công nghệ cao hiện nay khai thác yếu tố tâm lý và dữ liệu cá nhân để tạo ra những kịch bản được cá nhân hóa. Vì vậy, việc chỉ cung cấp thông tin, khuyến cáo về dấu hiệu lừa đảo chưa đủ để hình thành phản xạ xử lý khi người dùng thực sự đối diện với một tình huống nguy hiểm.
Từ đó, chuyên gia FPT đề xuất chuyển từ "cung cấp thông tin" sang "rèn luyện phản xạ" thông qua nền tảng phishing simulation (giả lập tấn công lừa đảo). Người dùng được tương tác với các tình huống lừa đảo giả lập như email, tin nhắn giả mạo trong môi trường an toàn. Sau mỗi tình huống, hệ thống có thể chỉ ra dấu hiệu đã khiến người dùng mắc bẫy và hướng dẫn cách xử lý, báo cáo.
Mô hình này được ví như một "vắc-xin số": người dùng được tiếp xúc với các tình huống lừa đảo giả lập để hình thành "miễn dịch hành vi", qua đó chủ động hơn khi gặp các thủ đoạn tương tự trong thực tế.
 |
| Anh Nguyễn Thanh Bình, Chuyên gia tư vấn an ninh mạng toàn cầu FPT IS trình bày tại Hội nghị |
Để triển khai nền tảng đào tạo giả lập ở quy mô quốc gia, FPT đề xuất mô hình phối hợp giữa ba đơn vị: cơ quan quản lý - nhà mạng, nền tảng OTT (Over The Top - giải pháp cung cấp nội dung thông qua Internet) - doanh nghiệp công nghệ. Các kịch bản lừa đảo giả lập có thể được gửi qua SMS, email hoặc OTT đến từng nhóm đối tượng, sau đó dẫn người dùng vào môi trường tương tác để thực hành nhận diện và xử lý rủi ro. Dữ liệu từ quá trình này tiếp tục được thu thập, góp phần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm.
FPT đề xuất triển khai theo lộ trình từ thí điểm đến nhân rộng, bắt đầu với một nhóm đối tượng hoặc địa phương cụ thể, trước khi mở rộng trên toàn quốc. Khi đó, nền tảng có thể vận hành theo mô hình Multi-tenant, cho phép các bộ, ngành và địa phương chủ động quản trị chiến dịch, đồng thời xây dựng kịch bản phù hợp với từng nhóm người dùng. FPT và các đối tác sẽ đảm nhiệm vai trò hỗ trợ về công nghệ, kỹ thuật phía sau nền tảng.
AI cũng được đề xuất tích hợp vào nền tảng để tự động tạo kịch bản giả lập dựa trên những hình thức lừa đảo mới được người dân báo cáo. Công nghệ này đồng thời có thể hỗ trợ nhận diện các hình thức giả mạo như deepfake, khuôn mặt và giọng nói.
Theo chuyên gia FPT, nền tảng đào tạo giả lập quốc gia giúp người dùng chủ động hơn trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng biến đổi.
 |
| Anh Bình cùng các đại biểu tham gia Tọa đàm về "Giải pháp tăng cường bảo vệ người dùng trên không gian mạng" |
Bên cạnh giải pháp công nghệ, tại phiên tọa đàm "Giải pháp tăng cường bảo vệ người dùng trên không gian mạng", anh Bình đề xuất đưa vào chương trình giáo dục quốc gia nội dung đào tạo về tư duy logic, tư duy phản biện trong khuôn khổ đào tạo kỹ năng mềm, từ đó giúp người học có khả năng phân tích và nhận diện những tình huống lừa đảo mới, tỉnh táo, sáng suốt hơn trên không gian mạng
Thông qua đề xuất này, FPT cho thấy sự chú trọng trong việc phát triển năng lực và giải pháp an ninh mạng, đặc biệt trong bảo vệ người dùng trước các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi. FPT cũng sẵn sàng đóng góp năng lực công nghệ, hạ tầng, hệ thống quản trị và kho kịch bản giả lập để cùng cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức phòng, chống lừa đảo số. Đây cũng là một trong những định hướng công nghệ chiến lược của FPT, bên cạnh Quantum AI, UAV, Data và công nghệ đường sắt, hướng tới làm chủ công nghệ lõi và góp phần bảo đảm chủ quyền công nghệ quốc gia.
Ý kiến
()