Trong nhiều năm, câu chuyện nâng cao chất lượng nhân sự trong các tổ chức công nghệ thường được nhắc đến bằng các từ khóa như đào tạo kỹ năng, cập nhật công nghệ, hay các chương trình học tập quy mô lớn. Tuy nhiên, tại nhà Phần mềm, một sáng kiến rất đời thường lại đang tạo nên tác động bền bỉ và sâu sắc hơn: nuôi dưỡng văn hóa đọc, từ đó lan tỏa tri thức và gia tăng gắn kết nội bộ. Thư viện Cudek, sáng kiến vừa giành giải Vàng chung khảo iKhiến 2025 số 10 - bảng Văn hóa, là minh chứng rõ nét cho cách một ý tưởng giản dị có thể góp phần nâng cao năng lực tổ chức từ bên trong.
 |
| "Thư viện Cudek" không chỉ đơn thuần thúc đẩy văn hoá đọc, mà còn góp phần nâng cao chất lượng nhân sự tại đơn vị. |
Khởi nguồn từ mong muốn kết nối những người yêu sách trong nhà Phần mềm, anh Ngô Mạnh Lưỡng cùng các cộng sự đã xây dựng nên một thư viện không chỉ để mượn và trả sách, mà để chia sẻ tri thức, kết nối con người và tạo ra một không gian tinh thần chung giữa nhịp làm việc công nghệ dày đặc.
Từ một ý tưởng giản dị đến không gian sẻ chia tri thức
Theo anh Ngô Mạnh Lưỡng, ý tưởng ban đầu về thư viện không xuất phát từ một kế hoạch lớn hay mục tiêu hoành tráng, mà từ mong muốn rất căn bản của những người yêu sách. Anh chia sẻ rằng sáng kiến được gợi mở từ ý tưởng của anh Nguyễn Thành Nam - nguyên TGĐ FPT và anh Phan Phương Đạt - nguyên Phó TGĐ nhà Phần mềm, với mong muốn tạo ra một thư viện của người FPT, do chính người FPT vận hành và đặt ngay trong không gian làm việc của FPT.
Với đặc thù của nhà Phần mềm, nơi có số lượng nhân sự đông đảo, làm việc tập trung cao độ với máy tính và công nghệ, việc tạo ra một không gian để tạm rời màn hình, cầm trên tay một cuốn sách giấy và đọc chậm lại mang ý nghĩa không nhỏ. “Thư viện Cudek được hình thành tại F-Ville 3 (Hoà Lạc), nhưng không giới hạn trong một không gian vật lý cố định. Nhờ hệ thống postman nội bộ, sách có thể được chuyển đến các site làm việc tại Hà Nội, giúp tri thức đến tay người đọc một cách linh hoạt và thuận tiện”, đại diện team sáng kiến cho hay.
Ba giai đoạn xây dựng với tinh thần “đơn giản là sẻ chia”
Quá trình hiện thực hóa Cudek diễn ra với tốc độ nhanh, đúng với tôn chỉ mà đội ngũ sáng kiến lựa chọn: đơn giản. Anh Lưỡng cho biết, Cudek được triển khai qua ba giai đoạn rõ ràng.
Giai đoạn đầu tiên là thiết lập các điểm nhận và trả sách, được gọi là Cudek Station, đặt tại sảnh văn phòng. Song song với đó là kêu gọi anh em FPT quyên góp sách, biến thư viện thành một tài sản chung được hình thành từ sự đóng góp của cộng đồng.
 |
| Góc văn hoá đọc nhỏ xinh, gần gũi đã dần trở thành địa điểm quen thuộc của nhiều người Phần mềm. |
Giai đoạn thứ hai là số hóa hệ thống quản lý, giúp việc mượn, trả và theo dõi sách trở nên dễ dàng hơn. Thay vì các quy trình thủ công phức tạp, Cudek xây dựng nền tảng Cudek.vn để người đọc có thể thao tác nhanh chóng.
Giai đoạn cuối cùng là vận hành, với sự tham gia của các tình nguyện viên tại các site làm việc trong nhà Phần mềm. Chính sự chung tay này giúp thư viện hoạt động bền bỉ, không phụ thuộc vào một bộ máy quản lý cồng kềnh.
Trong hành trình đó, team sáng kiến cũng từng phải điều chỉnh hướng đi. Anh Lưỡng chia sẻ: “Ban đầu, Cudek được thiết kế với các quy trình quản lý khá chặt chẽ, yêu cầu đăng ký, đặt cọc và có thủ thư. Tuy nhiên, sau một thời gian thử nghiệm, chúng tôi nhận ra rằng chính sự phức tạp ấy có thể làm nản lòng người đọc. Do vậy, Cudek đã ‘quay xe’ sang mô hình vận hành dựa trên niềm tin, cắt giảm tối đa thủ tục, chỉ cần quét mã QR trong khoảng 30 giây để mượn hoặc trả sách. Sự chuyển dịch từ tư duy ‘quản lý sách’ sang ‘phục vụ người đọc’ đã giúp thư viện thực sự sống và lan tỏa”.
Những con số biết nói về một mô hình văn hóa hiệu quả
Đến nay, Thư viện Cudek sở hữu hơn 1.400 đầu sách đa dạng thể loại, phục vụ hơn 400 hội viên, với trung bình khoảng 60 lượt mượn mỗi tháng. Toàn bộ hệ thống mượn, trả và nhận sách được tối giản qua nền tảng trực tuyến, giúp người dùng tiếp cận thư viện một cách thuận tiện.
Điều khiến anh Ngô Mạnh Lưỡng tự hào nhất không nằm ở số lượng sách, mà ở mô hình vận hành. Anh ví Cudek như mô hình “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, trong đó dự án chỉ đảm nhận phần hạ tầng như kệ sách và hệ thống quản lý, còn toàn bộ nội dung là do chính anh em FPT đóng góp. Hơn 1.500 đầu sách được quyên góp, với giá trị ước tính lên tới hàng trăm triệu đồng, trong khi chi phí vận hành gần như bằng không.
Quan trọng hơn, Cudek đã tạo ra những khoảnh khắc rất khác trong đời sống công việc. Đó là lúc anh em tạm rời bàn phím, cầm một cuốn sách giấy, đọc và suy ngẫm. Trong bối cảnh làm việc số hóa cao độ, những khoảnh khắc “digital detox” ấy trở thành liều thuốc tinh thần quý giá, giúp tái tạo năng lượng và mở rộng tư duy.
Văn hóa đọc, gắn kết nội bộ và năng lực tổ chức
Tác động của Cudek không dừng lại ở việc cho mượn sách. Việc thúc đẩy văn hóa đọc đã góp phần tạo nên một không gian sẻ chia tri thức, nơi các cá nhân có thể học hỏi lẫn nhau, trao đổi góc nhìn và gắn kết thông qua những cuốn sách chung. Văn hóa đọc, khi được nuôi dưỡng bền bỉ, trở thành nền tảng giúp nâng cao chất lượng nhân sự, bởi tri thức không chỉ đến từ đào tạo chính quy mà còn từ việc tự học và tự khám phá.
Anh Lưỡng cho rằng iKhiến đã đóng vai trò quan trọng trong việc đưa những sáng kiến văn hóa như Cudek ra ánh sáng. Trước đây, nhiều người thường mặc định sáng tạo phải gắn với công nghệ cao, với AI hay dữ liệu lớn. Tuy nhiên, qua iKhiến, những sáng kiến về văn hóa, quy trình hay trải nghiệm nhân viên cũng được trân trọng và vinh danh, tạo động lực để các ý tưởng thiết thực được nhân rộng.
Hướng mở cho tương lai của Cudek
Không dừng lại ở sách giấy, Cudek đang ấp ủ những bước phát triển mới. Trong đó có việc bổ sung lớp công nghệ để hỗ trợ người đọc lựa chọn sách hiệu quả hơn thông qua các tính năng như xếp hạng thông minh và đánh giá cộng đồng. Bên cạnh đó, ý tưởng phát triển sách nói, tận dụng hệ sinh thái FPT Play, hứa hẹn mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho anh em trong quá trình di chuyển hoặc rèn luyện thể chất.
Khi được hỏi về thông điệp gửi đến những người đang ấp ủ sáng kiến, anh Ngô Mạnh Lưỡng nhấn mạnh rằng không cần bắt đầu từ những điều quá lớn. Với các sáng kiến văn hóa, chìa khóa nằm ở sự thấu cảm và đơn giản. Khi giải quyết được một “nỗi đau” rất nhỏ nhưng rất thật của cộng đồng, giá trị sẽ tự khắc lan tỏa.
Từ một ý tưởng giản dị đến giải Vàng iKhiến 2025, Thư viện Cudek cho thấy văn hóa đọc hoàn toàn có thể trở thành một sức mạnh nội sinh của tổ chức. Khi tri thức được sẻ chia, con người được kết nối, và việc đọc trở thành thói quen chung, chất lượng nhân sự và năng lực tổ chức sẽ được nâng lên một cách bền vững. Với nhà Phần mềm, Cudek không chỉ là một thư viện, mà là một minh chứng sống động cho việc văn hóa, khi được nuôi dưỡng đúng cách, có thể tạo ra giá trị lâu dài cho cả cộng đồng.
Trí Đức
Ý kiến
()