Trong bối cảnh AI không chỉ đóng vai trò hỗ trợ giảng dạy mà đang tác động trực tiếp đến toàn bộ hoạt động vận hành, các trường đại học hiện nay phải đối mặt với hàng loạt bài toán mới về hạ tầng công nghệ, quản trị dữ liệu và mô hình đào tạo. Hội thảo tại Đại học Phenikaa đã mang đến nhiều góc nhìn thực tiễn xoay quanh ba trục chính: hạ tầng AI, hệ sinh thái EdTech và an toàn dữ liệu theo định hướng của Nghị quyết 57.
AI đang trở thành “hạ tầng tri thức mới”
Mở đầu hội thảo, GS.TS Nguyễn Văn Hiếu (Phó Giám đốc Đại học Phenikaa, Phụ trách Trường Công nghệ số liên ngành Phenikaa) đã gọi AI là “hạ tầng tri thức mới”. Anh đặt ra bài toán cấp thiết: “Các trường cần chuyển từ tư duy ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đại học số thông minh, nơi dữ liệu, nền tảng số, AI và con người vận hành trong một cấu trúc thống nhất”.
 |
| GS.TS Nguyễn Văn Hiếu phát biểu khai mạc hội thảo |
Ở góc độ doanh nghiệp, anh Đào Văn Thịnh (Giám đốc Khối Dịch vụ Hạ tầng số FPT IS, Tập đoàn FPT) đưa ra những con số biết nói: Việt Nam đang nằm trong Top 10 thị trường EdTech tăng trưởng nhanh nhất thế giới và Top 3 khu vực Đông Nam Á. Đây là cơ hội, cũng là thách thức cho cả hệ thống đào tạo và doanh nghiệp.
Anh Thịnh khẳng định: FPT xác định giáo dục là lĩnh vực chiến lược. Trong chiến lược ấy, FPT không phát triển các công cụ đơn lẻ mà đang kiến tạo hệ sinh thái AI - EdTech bao phủ toàn bộ hoạt động tại các trường đại học: từ học tập, thi cử, đào tạo kỹ năng cho đến vận hành và bảo mật dữ liệu.
 |
| Anh Đào Văn Thịnh khẳng định FPT xác định giáo dục là lĩnh vực chiến lược |
FPT đang từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghệ giáo dục toàn diện với nền tảng học tập cá nhân hóa bằng AI, phòng thực hành ảo bằng AR/VR đến mô hình đại học vận hành trên dữ liệu. Điểm đáng chú ý là phần lớn các sản phẩm này đều do đội ngũ kỹ sư công nghệ Việt Nam nghiên cứu và phát triển.
Nổi bật trong hệ sinh thái này là VioEdu - Hệ thống sử dụng AI để phân tích năng lực từng học sinh, từ đó cá nhân hóa lộ trình học tập. Song song đó, Khaothi.Online đang vận hành và quản lý hơn 50 triệu lượt thi trực tuyến. Trong đó, kỳ thi TSA vận hành hoàn toàn tự động từ xác thực CCCD, check-in kiosk đến giám sát và chấm điểm bằng AI. Hệ thống này được xây dựng từ kinh nghiệm nhiều năm đồng hành các tổ chức giáo dục nên có tính ứng dụng cao, giúp giảm áp lực vận hành.
FPT cũng phát triển nhiều nền tảng khác như CodeLearn, Kyta Platform hay Meduverse nhằm mở rộng trải nghiệm học tập số cho sinh viên.
Công nghệ thực tế ảo mở ra mô hình đại học mới
Bên cạnh hoạt động thi cử, FPT còn đầu tư vào các mô hình phòng thực hành ảo. Theo chị Hà Thị Hạnh (Chuyên gia tư vấn giải pháp giáo dục FPT IS, Tập đoàn FPT), học tập trong môi trường tương tác dạng game có thể giúp mức độ tập trung tăng gấp bốn lần so với phương pháp truyền thống.
Khi FPT áp dụng AR/VR còn giải quyết bài toán chi phí thực hành. Một phòng thực hành ảo về bán dẫn có thể dùng chung giữa nhiều trường, thay thế thiết bị vật lý trị giá hàng trăm tỷ đồng. Sinh viên chỉ cần thiết bị kết nối Internet để thao tác trong môi trường mô phỏng 3D gần giống thực tế. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ cho sinh viên ở nhiều khu vực khác nhau.
Cũng tại hội thảo này, bên cạnh góc nhìn đa chiều về AI tại các phiên tọa đàm, FPT còn mang đến không gian triển lãm với tên gọi “Co-create the next in education with AI”. Khu vực triển lãm mang đến trải nghiệm trực tiếp các nền tảng học tập thông minh do FPT phát triển, cùng không gian demo AR/VR và mô hình lớp học thông minh, thu hút đông đảo sinh viên tham quan và trải nghiệm.
 |
| Không gian triển lãm "Co-create the next in education with AI" |
Đại học thông minh không thể thiếu an toàn dữ liệu
Bài toán dữ liệu và an toàn thông tin cũng được đặt ra như một yếu tố cốt lõi trong mô hình đại học thông minh. Anh Nguyễn Thanh Bình (Chuyên gia tư vấn An ninh mạng toàn cầu FPT IS, Tập đoàn FPT) cho biết: các trường đại học đang trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng do lưu trữ khối lượng lớn dữ liệu cá nhân và học thuật.
Trong năm học 2025 - 2026 tại Anh, 98% trường đại học và 88% trường cao đẳng ghi nhận các vụ tấn công mạng, với chi phí khắc phục trung bình lên tới 3,8 triệu USD cho mỗi sự cố. Còn tại Việt Nam, các hệ thống lưu trữ trên 10.000 bản ghi dữ liệu cá nhân được xếp vào cấp độ 3 và bắt buộc phải triển khai các biện pháp bảo mật như: VPN, tường lửa và giám sát nhật ký hệ thống. Khi xảy ra sự cố an ninh mạng, nhà trường phải báo cáo trong vòng 72 giờ, đồng thời có thể đối mặt với mức phạt lên tới 3 tỷ đồng cùng trách nhiệm bồi thường dân sự hoặc xử lý hình sự đối với người đứng đầu.
Từ những cảnh báo này, anh Bình nhấn mạnh: an ninh mạng cần được xem là yếu tố nền tảng trong quá trình xây dựng đại học thông minh. "Các trường cần xây dựng mô hình phòng thủ đa lớp, tích hợp an ninh mạng ngay trong kiến trúc vận hành từ đầu".
Khép lại sự kiện, GS.TS Nguyễn Văn Hiếu cho rằng hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi giải pháp công nghệ mà còn giúp sinh viên nhìn thấy rõ hơn những đòi hỏi của thị trường lao động trong kỷ nguyên AI.
Điểm chung trong các giải pháp được giới thiệu là công nghệ không nhằm thay thế con người, mà giúp sinh viên và giảng viên học tập hiệu quả hơn. Trong tương lai, sinh viên không chỉ cần biết sử dụng AI mà còn phải có khả năng phản biện, kiểm chứng và làm chủ công nghệ.
Với hệ sinh thái EdTech ngày càng hoàn thiện cùng năng lực được kiểm chứng tại hàng trăm cơ sở giáo dục, FPT nói riêng và các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam nói chung tiếp tục khẳng định vai trò đối tác chiến lược và năng lực làm chủ công nghệ chiến lược trong hành trình chuyển đổi số giáo dục đại học Việt Nam
Như Ngọc
Ý kiến
()