![]() |
Chỉ số này được chọn làm KPI cấp FPT Nhật Bản để theo dõi tiến độ, đánh giá kết quả triển khai và thúc đẩy AI đi vào vận hành thực tế của dự án, thay vì chỉ dừng ở đào tạo hoặc nâng cao nhận thức.
AI-First Index được tính theo công thức xoay quanh các trụ: Business Impact (Tác động kinh doanh) và People & Talent (Quản trị Nhân sự & Nhân tài), kèm phần thưởng Technology bonus.
Trong đó, trụ cột Business Impact gồm AI Revenue Ratio (Tỷ lệ doanh thu AI), Project Transformation và ODC Transformation (Dự án và ODC chuyển đổi); People & Talent gồm AI Leadership Density (Tỷ lệ lãnh đạo AI), AI Augmentation Engineer (AAE - Kỹ sư Tăng cường Năng lực bằng AI) và AI Special Certificates (Chứng chỉ chuyên biệt về AI; Technology (bonus) gồm AI Implement Adoption (Ứng dụng và Triển khai AI) và đóng góp IP, solution (sáng chế, giải pháp).
Cách tính AI-First Index đang được FPT Nhật Bản triển khai về từng đơn vị, nhằm tạo cơ chế thi đua và tăng đóng góp vào KPI chung của đơn vị.
Trong ngắn hạn, các dự án làm quen với công cụ AI và áp dụng cơ chế theo dõi, báo cáo hàng tuần. Trung hạn, AI được đưa vào luồng công việc (workflow) thực tế, đo mức tăng năng suất với mục tiêu 10-15%. Về dài hạn, việc sử dụng AI trong dự án hướng tới trở thành bình thường mới “new normal”, mặc định trong cách làm việc thay vì một ngoại lệ.
Theo đại diện FPT Nhật Bản, việc triển khai AI-First Index không chỉ phù hợp trong giai đoạn thay đổi mang tính bước ngoặt của Tập đoàn mà còn nhằm thúc đẩy triển khai AI vào dự án thực tế, tạo cạnh tranh lành mạnh giữa các đơn vị và duy trì năng lực cạnh tranh của FPT trong giai đoạn chuyển đổi AI.
Mới đây, để giúp các tổ chức, doanh nghiệp chuẩn hóa lộ trình chuyển đổi AI, FPT đã nghiên cứu và ra mắt CASAN - Khung Năng lực AI-Native 5 Cấp độ với cấu trúc gồm 5 tầng chặt chẽ: Curious, Augmented, Standard, Automatic và Native.
Ở cấp độ Curious, tổ chức hoặc cá nhân mới dừng ở mức tò mò, thử nghiệm AI cho các nhu cầu rời rạc như viết, dịch, tóm tắt, tạo bản nháp hay làm slide. Đây là giai đoạn nhiều doanh nghiệp đã và đang trải qua: biết AI hữu ích, nói nhiều về AI, thử dùng AI, nhưng chưa có một cơ chế chính thức để đưa AI vào vận hành an toàn và có định hướng.
Sang cấp độ Augmented, AI trở thành công cụ tăng cường năng suất. Nhân viên được cấp tài khoản AI chính thức, các nhóm nhỏ bắt đầu dùng AI trong công việc, từ lập trình, kiểm thử, rà soát tài liệu đến hỗ trợ khách hàng. Tuy nhiên, đây cũng là tầng dễ tạo ra “ảo giác năng suất”. Một cá nhân hoặc một nhóm có thể làm nhanh hơn rất nhiều, nhưng nếu toàn bộ luồng vận hành của tổ chức chưa thay đổi, điểm nghẽn vẫn nằm ở những mắt xích chưa được chuyển đổi.
Cấp độ Standard đánh dấu bước chuyển từ năng suất rời rạc sang năng lực tổ chức. Lúc này, AI không còn là công cụ riêng lẻ của một vài nhóm, mà được chuẩn hóa trong dữ liệu, quy trình, vai trò, trách nhiệm và cơ chế quản trị. Doanh nghiệp cần biết dữ liệu nào được sử dụng, Agent nào được tiếp cận hệ thống nào, ai phê duyệt, ai chịu trách nhiệm, use case nào có tác động lớn và rủi ro ra sao.
Ở cấp độ Automated, AI và các Agent bắt đầu được ủy quyền thực hiện một số luồng công việc trong phạm vi kiểm soát. Vai trò của con người không biến mất, nhưng chuyển từ làm từng thao tác sang thiết kế, giám sát, phê duyệt và quản trị. Tổ chức phải xác định rất rõ việc gì có thể giao cho AI, việc gì con người phải giữ lại, ranh giới ủy quyền nằm ở đâu và cơ chế kiểm soát rủi ro như thế nào.
Cấp độ cao nhất, Native, là hình dung về một doanh nghiệp được kiến tạo quanh lõi AI. Ở đó, AI không còn là lớp phủ thêm vào hệ thống hiện hữu, mà trở thành nền tảng vận hành cốt lõi của tổ chức.
Thanh Nga

Ý kiến
()