Câu chuyện "Ếch luộc" truyền cảm hứng chuyển đổi AI
Theo Phong, công việc của anh đơn giản là giúp hàng nghìn đồng nghiệp làm quen cách thức “xây” phần mềm với sự hỗ trợ của AI. “Thay đổi cách tư duy, tiếp cận của anh em khi làm phần mềm, sao cho hiệu quả hơn với công cụ và cách thức mới. Nhiệm vụ của vị trí Quản lý chuyển đổi AI (AI Transformation Leader) là người truyền cảm hứng”, Phong giới thiệu về công việc tại đơn vị FHM và C99 Program (thuộc Phần mềm FPT).
 |
| Chuyên gia AI Vũ Minh Phong trình bày trong Hội nghị Chiến lược FPT năm 2025. Ảnh: Trần Huấn |
Từ trải nghiệm cá nhân, anh cho rằng thay đổi là hành trình gian khổ của từng lập trình viên. Cùng học công nghệ nhưng kỹ sư phần mềm và AI là hai ngành khác nhau hoàn toàn về khối lượng kiến thức. Và nay, sự phát triển vượt bậc của Gen AI tạo ra năng lực rất mới cho kỹ sư phần mềm. Vì vậy, một lập trình viên sẽ phải học rất nhiều để bắt kịp năng lực AI và sử dụng năng lực đó hiệu quả trong thời đại mới. Thời gian học hỏi, chuyển đổi kiến thức này có thể tính bằng năm chứ không phải bằng tháng. Và bài toán khó nhất của những vị trí Quản lý chuyển đổi AI như anh Phong là giúp đồng nghiệp thấy giá trị của việc cần phải bỏ nhiều công sức để bắt kịp công nghệ mới.
“Và trong nhiệm vụ này, không ai có thể tác động đủ lớn để hỗ trợ. Ai cũng có deadline, KPI và khối lượng công việc lớn phải hoàn thành cho khách hàng. Vì vậy, nhiều đồng nghiệp sẽ ngần ngại phải bỏ ra thêm thời gian để học hỏi một thứ mới với khối lượng lớn như AI”, anh Phong trải lòng.
Ở góc nhìn khác, Phong cho hay nhiều người sẽ có tâm lý nếu không bắt đầu học ngay, nhiều vị trí cũng vẫn sẽ ổn định trong vài tháng tới và thậm chí tới cả năm nữa. Nhưng xa hơn chút thì sao? Anh Phong dẫn lại câu chuyện nổi tiếng: "Ếch luộc".
Theo đó, nếu đặt một con ếch trực tiếp vào nồi nước đang sôi, nó sẽ lập tức nhảy ra ngoài. Nhưng nếu đặt nó vào nồi nước lạnh và chậm rãi tăng nhiệt, ếch sẽ không để ý và vẫn nằm yên trong nồi cho đến khi bị luộc chín. Câu chuyện này thường được sử dụng để nhắc nhở mọi người khi họ quen dần với một tình huống bất thường và không nhận ra mối nguy hiểm mình đang gặp phải.
“Sau tất cả, anh em cần có niềm tin rằng cứ kiên nhẫn đi rồi sẽ tới đích”, anh Phong đúc kết.
Trong vai trò đại sứ chuyển đổi AI, anh Phong giới thiệu nền tảng AI Flezi Metis mới của nhà Phần mềm FPT. Với lập trình viên, Flezi Metis giúp sử dụng AI rẻ hơn, nhanh hơn, chính xác hơn bằng cách cung cấp Context cho AI mà không tốn token.
Nền tảng mới ra đời từ thực tế là tất cả các tác nhân AI hiện nay đều đang tốn quá nhiều token. Và nhà Phần mềm đã làm chủ công nghệ để giảm chi phí token xuống. “Flezi Metis sẽ giúp các dự án sử dụng AI một cách hiệu quả hơn về mặt chi phí và tăng tính cạnh tranh của FPT. Cả thế giới đang chuyển đổi, chúng ta không làm ngay sẽ lạc hậu”, anh Phong nhấn mạnh.
Gia nhập team kỹ sư FPT hỗ trợ doanh nghiệp ôtô Mỹ chuyển đổi AI
Vũ Minh Phong, người có gần một thập kỷ nghiên cứu AI tại các trường đại học Mỹ, đã trở về Việt Nam sau khi hoàn thành chương trình Tiến sĩ ngành Khoa học Máy tính. Anh mang theo mục tiêu đưa kiến thức học thuật vào thực tế quy mô lớn tại FPT.
"Thế giới học thuật và thực hành có một khoảng cách rất lớn. Mình muốn làm những ‘trận đánh’ phần mềm lớn, và ở Việt Nam chỉ duy nhất FPT mới có những trận đánh lớn như vậy", Phong chia sẻ.
 |
| Vũ Minh Phong, chuyên gia AI tại nhà Phần mềm FPT. |
Trở thành người F, Phong tham gia trong một dự án lớn của Tập đoàn, khách hàng là doanh nghiệp trong ngành ôtô của Mỹ. Dự án yêu cầu hiện đại hóa hệ thống phần mềm cũ để đáp ứng thị trường thay đổi liên tục, với kiến trúc phức tạp, dữ liệu lên tới hàng nghìn tỷ điểm, phải rút ngắn thời gian đưa tính năng ra thị trường và đảm bảo độ ổn định ở cấp độ hệ thống.
Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp ôtô Mỹ cũng lo ngại về bảo mật, tính ổn định khi FPT đề xuất dùng AI trong quá trình chuyển đổi hệ thống lõi.
Đảo ngược hoài nghi về AI
Thay vì coi AI là một dự án riêng lẻ, Phong và đội ngũ dự án triển khai đã chọn cách tiếp cận mang tính hệ thống: tích hợp AI vào toàn bộ chuỗi giá trị phát triển phần mềm.
Theo anh, từ viết mã, kiểm thử, phân tích yêu cầu đến quản lý tiến độ, AI được "nhúng" vào như một lớp năng lực mới, hỗ trợ con người ra quyết định nhanh và chính xác hơn. Cách tiếp cận này cho phép các nhóm kỹ sư chủ động chuyển đổi phương pháp làm việc với tư duy "AI-First", đề xuất phương án mới cho khách hàng, một thay đổi nền tảng trong mối quan hệ hợp tác công nghệ.
"Trong phát triển phần mềm, có hàng chục, thậm chí hàng trăm bước để tạo ra một sản phẩm. Mỗi bước chỉ cần cải thiện rất nhỏ, nhưng khi cộng dồn lại sẽ tạo ra hiệu quả của toàn bộ quá trình", Phong chia sẻ, cho rằng chuyển đổi AI trước hết cần chuyển đổi tư duy, rồi mới đến công cụ.
Cách tiếp cận "tích tiểu thành đại" trên đã cho thấy hiệu quả. Trong một năm, đơn vị đã triển khai hàng trăm giải pháp AI và sáng kiến mới, giúp tăng năng suất, thời gian phát triển được rút ngắn và chất lượng đầu ra được kiểm soát chặt hơn. Ở khía cạnh nội bộ, nhóm của Phong ngoài giờ làm việc chính thức, nhiều kỹ sư chủ động học và thử nghiệm công cụ AI mới, chia sẻ trên các cộng đồng.
Phong cho biết, khi làn sóng chuyển đổi nội bộ của FPT đạt đến quy mô nhất định, nhiều khách hàng bắt đầu chú ý khi nhận thấy sự thay đổi trong năng suất, tư duy của đội ngũ kỹ sư Việt Nam. Quyết định mang tính bước ngoặt được đưa ra, "khách hàng cho phép dự án ứng dụng AI", anh nói. Nhưng từ trước đó, đội ngũ dự án đã chủ động ứng dụng, xây dựng và kiểm chứng các phiên bản thử nghiệm, để khi cơ hội xuất hiện, giải pháp đã sẵn sàng.
 |
| Anh Vũ Minh Phong trong một buổi họp với đồng nghiệp nhà Phần mềm. |
Theo đó, AI lúc này đã trở thành công cụ xử lý những phần việc phức tạp, gồm phân tích yêu cầu, đề xuất kiến trúc, tự động tạo mã kiểm thử... những công việc trước đây có thể mất hàng tuần, giờ được rút xuống còn vài phút. Theo chuyên AI Vũ Minh Phong, các kỹ sư giờ đây dành nhiều thời gian hơn cho việc tư duy giải pháp chiến lược, thay vì các tác vụ lặp đi lặp lại.
Với những thay đổi này, một thế hệ kỹ sư mới ra đời tại FPT, là những người được "tăng cường bởi AI", bao gồm những vị trí mới như "hạt nhân AI" hay "nhân sự AI xuất sắc". Theo báo cáo, việc tích hợp AI toàn diện giúp rút ngắn thời gian triển khai khoảng 24%, đồng thời cải thiện chất lượng và độ ổn định hệ thống.
Từ một nhà cung cấp dịch vụ, FPT từng bước trở thành đối tác công nghệ của nhiều doanh nghiệp, cùng định nghĩa lại cách hệ thống sẽ vận hành trong tương lai. "Càng làm, chúng tôi càng thấy khối lượng công việc tăng lên, đến mức không thể làm hết nếu không có AI", chuyên gia AI Vũ Minh Phong nói. Anh cũng cho biết, con người là yếu tố tự hào nhất, khi những kỹ sư Việt Nam được các doanh nghiệp toàn cầu tin tưởng, giao cho những bài toán phức tạp, bước vào vai trò đối tác công nghệ và cạnh tranh sòng phẳng trên sân chơi toàn cầu.
Song Ngư
Ý kiến
()