Từ áp lực bán lẻ đến bài toán AI
Với một doanh nghiệp bán lẻ, tốc độ là yếu tố sống còn. Thị trường thay đổi nhanh, nhu cầu khách hàng thay đổi liên tục, các chuỗi vận hành cũng phải thích ứng từng ngày. Trong bối cảnh đó, theo anh Hoàng Trung Kiên, Tổng giám đốc Bán lẻ FPT, chuyển đổi AI không còn là câu chuyện thử nghiệm, mà là nhu cầu cấp thiết để nâng cao năng suất và tăng tốc độ phản ứng của doanh nghiệp.
Ở nhà Bán lẻ, bài toán này gắn chặt với phần mềm.
 |
| Hệ thống phần mềm đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh nhà Bán lẻ. |
Nhà thuốc, vaccine, bán lẻ công nghệ, kho vận, chăm sóc khách hàng hay vận hành cửa hàng đều phụ thuộc vào hệ thống công nghệ. Một thay đổi từ nghiệp vụ, dù nhỏ, cũng cần được hiểu đúng, phát triển, kiểm thử và triển khai an toàn trước khi tạo ra tác động thật.
Nhưng trong một hệ thống lớn, một yêu cầu tưởng như đơn giản có thể liên quan đến nhiều tài liệu, phân hệ, kho source code và đội phụ trách khác nhau. Nếu đội công nghệ vẫn phải tự tìm tài liệu, tự đọc source code, tự lần lại lịch sử xử lý và trao đổi thủ công với nhiều bên, tốc độ triển khai sẽ luôn có giới hạn.
Nói cách khác, muốn doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn, đội công nghệ phải xử lý yêu cầu nhanh hơn. Muốn đội công nghệ xử lý nhanh hơn, tri thức rải rác trong tổ chức phải được khai thác tốt hơn.
Từ thực tế đó, anh Phạm Đăng Khôi, Giám đốc Công nghệ Bán lẻ FPT, đặt ra định hướng phát triển R.AI với bài toán rút ngắn hành trình “Intent to Impact”: từ lúc nghiệp vụ có một yêu cầu thay đổi, đến khi yêu cầu ấy được hiểu đúng, phát triển, kiểm thử, triển khai và tạo kết quả cụ thể trong vận hành bán lẻ.
Không chỉ viết code
R.AI, viết tắt của Retail AI, hệ thống AI được “may đo” riêng cho Bán lẻ, được thiết kế để hiểu ngữ cảnh vận hành của đơn vị: từ yêu cầu nghiệp vụ, hệ thống phần mềm, tài liệu dự án, nguồn code, quy trình triển khai đến cách các đội công nghệ phối hợp với nhau.
Theo anh Lê Thành Nhân, Trưởng phòng Giải pháp Bán lẻ, chủ nhiệm dự án R.AI, hệ thống này không được xây dựng như một công cụ AI rời rạc. R.AI được đưa vào vòng đời phát triển phần mềm, từ phân tích yêu cầu, thiết kế, lập trình, tạo kiểm thử, kiểm tra chất lượng đến theo dõi trạng thái xử lý.
“R.AI không chỉ hỗ trợ viết code, mà còn hỗ trợ toàn bộ luồng công việc: tìm ngữ cảnh, hiểu yêu cầu, đề xuất thiết kế, tạo code, tạo kiểm thử, đi qua các điểm kiểm soát chất lượng và dừng ở những điểm cần con người phê duyệt”, anh Nhân chia sẻ.
 |
| Anh Lê Thành Nhân (bên trái) cùng đội ngũ phát triển R.AI. |
Điểm khác biệt nằm ở cách R.AI giúp đội công nghệ tiếp cận tri thức nội bộ. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trí nhớ cá nhân hoặc phải tìm kiếm thủ công trong nhiều nguồn khác nhau, hệ thống có thể hỗ trợ xác định tài liệu, phân hệ, mã nguồn, màn hình hoặc lịch sử thay đổi liên quan đến một yêu cầu cụ thể.
Nhờ đó, AI không chỉ tham gia vào khâu viết code, mà hỗ trợ ngay từ bước đầu tiên: hiểu đúng yêu cầu và đánh giá đúng phạm vi ảnh hưởng. Đây cũng là khâu thường tốn nhiều thời gian nhất trong các hệ thống lớn.
Có thể thấy, thông qua việc phát triển hệ thống R.AI, Bán lẻ FPT không dừng lại ở việc tìm cách tăng tốc những thao tác kỹ thuật. Đơn vị này đang đưa AI vào quy trình làm việc chung của mình, nơi yêu cầu được xử lý theo luồng, có dữ liệu, có điểm kiểm soát và có thể theo dõi.
Khi R.AI đi vào công việc thật
Trong 21 ngày thử nghiệm, hệ thống R.AI tạo ra hơn 90.000 dòng code, hơn 120.000 dòng kiểm thử, thực hiện khoảng 8 triệu nhiệm vụ và có khoảng 500 người sử dụng. Hiện R.AI đã được đưa vào vận hành chính thức, trở thành một phần trong cách đội công nghệ nhà Bán lẻ xử lý công việc hằng ngày.
Tại FPT Long Châu, anh Lê Thanh Trúc, Delivery Manager dự án Vaccine FPT Long Châu, cho biết đội ngũ sử dụng R.AI trong nhiều tác vụ như tra cứu tài liệu nghiệp vụ, phân tích yêu cầu, đánh giá phạm vi ảnh hưởng, hỗ trợ lập trình, rà soát source code, tạo tình huống kiểm thử và điều tra lỗi. R.AI đã được áp dụng trên các hệ thống Nhà thuốc, Vaccine, Quản lý kho, Chuỗi cung ứng, các mảng kinh doanh mới và các hệ thống vận hành nội bộ.
Nhớ lại thời điểm trước khi có R.AI, anh Trúc chia sẻ, một yêu cầu thay đổi phần mềm thường mất từ 1-5 ngày để hoàn thành, trong đó khâu tốn nhiều thời gian nhất là tìm hiểu nghiệp vụ và đánh giá tác động. Theo anh Trúc, rủi ro lớn nhất là bỏ sót phạm vi ảnh hưởng, dẫn đến thiếu tình huống kiểm thử, phát sinh lỗi ngoài mong muốn hoặc ảnh hưởng đến các chức năng đang vận hành ổn định.
Sau hơn một tháng ứng dụng R.AI vào quy trình, thay đổi rõ nhất là đội ngũ có thể tiếp cận thông tin nhanh hơn, kể cả nhân sự mới. Trong nhiều trường hợp, R.AI giúp giảm khoảng 30-50% thời gian phân tích yêu cầu, đặc biệt ở bước xác định tài liệu, màn hình, phân hệ và phạm vi ảnh hưởng liên quan.
“R.AI không phải để thay thế con người mà để giúp đội ngũ làm việc hiệu quả hơn. Giá trị lớn nhất của R.AI là đưa đúng thông tin đến đúng người vào đúng thời điểm, giúp giảm thời gian tìm hiểu hệ thống để mọi người có thể tập trung nhiều hơn vào việc giải quyết các bài toán kinh doanh cho Long Châu”, anh Trúc chia sẻ.
 |
| Số lượng release ticket theo từng ngày với hệ thống R.AI. |
AI tăng tốc, con người kiểm soát
Một điểm quan trọng trong cách đơn vị Bán lẻ triển khai R.AI là AI không được trao toàn quyền. Hệ thống có thể hỗ trợ mạnh ở nhiều bước, nhưng con người vẫn giữ vai trò rà soát, phê duyệt và chịu trách nhiệm cuối cùng.
Ở góc triển khai, anh Nhân cho biết R.AI áp dụng nguyên tắc con người trong vòng kiểm soát ở các điểm then chốt như chốt yêu cầu, duyệt thiết kế, rà soát source code, phê duyệt yêu cầu hợp nhất dòng code, xác nhận kết quả kiểm thử, đi qua điểm kiểm soát chất lượng và triển khai lên môi trường quan trọng.
Điều này đặc biệt cần thiết bởi AI vẫn có thể hiểu sai yêu cầu, lấy thiếu ngữ cảnh, đề xuất source code chưa phù hợp hoặc tự tin với một kết luận chưa đủ bằng chứng. Vì vậy, R.AI được đặt trong một quy trình có giới hạn, có ghi nhận hoạt động, có kiểm thử, có điểm kiểm soát chất lượng và không để AI tự triển khai lên môi trường vận hành thật.
Từ câu chuyện R.AI, có thể thấy chuyển đổi AI cấp đơn vị không bắt đầu bằng những khẩu hiệu lớn. Nó bắt đầu từ việc chọn đúng bài toán, đưa AI vào đúng quy trình, dùng đúng dữ liệu và thiết kế đúng cơ chế kiểm soát.
Ở nhà Bán lẻ, AI không còn dừng ở việc một cá nhân dùng công cụ để làm nhanh hơn phần việc của mình. Với R.AI, AI được đưa vào luồng công việc chung, gắn với dữ liệu nội bộ, tài liệu, source code, lịch sử xử lý, theo dõi trạng thái và vai trò phê duyệt của con người.
Đó là sự chuyển dịch từ dùng AI rời rạc sang đưa AI vào năng lực vận hành của tổ chức.
 |
| Với R.AI, hoạt động kinh doanh và vận hành của nhà Bán lẻ sẽ càng được củng cố và hiệu quả hơn. |
Trong hành trình chuyển đổi AI của FPT, R.AI là một minh chứng cụ thể, cho thấy AI chỉ thật sự tạo giá trị khi đi vào bài toán thật, quy trình thật và tạo ra kết quả có thể đo lường. Ở đó, con người không bị thay thế, mà được trao thêm năng lực để làm việc nhanh hơn, tự tin hơn và tạo tác động lớn hơn cho tổ chức.
Sơn Tra
Ý kiến
()