Tôi hiện làm việc tại FHN.JMS với vai trò quản lý dự án (PM), phụ trách điều phối các hoạt động chuyển đổi hệ thống cho khách hàng Nhật Bản. Công việc hằng ngày gắn với theo dõi tiến độ, quản lý nguồn lực, kiểm soát rủi ro và cải tiến quy trình. Trong quá trình đó, tôi nhận thấy nhiều hoạt động như tổng hợp dữ liệu, phân tích thông tin và chuẩn bị báo cáo vẫn tiêu tốn đáng kể thời gian của người quản lý.
Tôi bén duyên với hành trình tự xây sản phẩm với mong muốn nâng cao năng suất, nhưng không chỉ dừng lại ở việc sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ. Tôi đặt câu hỏi: Liệu một người làm quản lý dự án, không phải lập trình viên chuyên nghiệp, có thể vận dụng chính tư duy quản lý để dẫn dắt AI tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh?
Câu hỏi ấy trở thành động lực để tôi tham gia chương trình PM AI Bootcamp (AI PM Transformation) và bắt tay xây dựng Quản Gia như một đồ án tốt nghiệp.
Hành trình một tay xây ứng dụng
Tôi lựa chọn một vấn đề gần gũi với mọi gia đình: ghi nhớ những việc quan trọng. Đó có thể là ngày sinh nhật, ngày giỗ theo lịch âm, lịch bảo dưỡng xe và thiết bị gia đình, hóa đơn định kỳ, giấy tờ sắp hết hạn hay lịch tái khám. Khi cuộc sống ngày càng bận rộn, những việc tưởng chừng nhỏ bé này rất dễ bị bỏ quên.
Từ đó, ý tưởng về một “quản gia số” ra đời với khẩu hiệu “Người nhớ thay cả gia đình”.
Quản Gia được phát triển trên nền tảng Flutter, hướng đến người dùng cá nhân và hộ gia đình. Ứng dụng hỗ trợ quản lý thành viên, các ngày quan trọng, tài sản, hóa đơn, thu chi, ngân sách, giấy tờ cá nhân và lịch chăm sóc sức khỏe. Tính năng “Hỏi Quản Gia” cho phép người dùng đặt câu hỏi bằng tiếng Việt tự nhiên, chẳng hạn gia đình đã chi bao nhiêu tiền trong tháng, giấy tờ nào sắp hết hạn hay lần gần nhất bảo dưỡng xe là khi nào. Ứng dụng cũng có khả năng tổng hợp bản tin buổi sáng và đưa ra những nhắc nhở chủ động.
Điểm đặc biệt của dự án không chỉ nằm ở chức năng, mà còn ở cách tôi tổ chức quá trình phát triển. Thay vì làm việc với AI như một chatbot đơn lẻ, tôi phân chia công việc thành các vai trò tương tự một đội phát triển phần mềm, gồm PM, BA, SA, Developer và Tester (quản trị, phân tích, kiến trúc sư giải pháp, lập trình và kiểm thử). Mỗi vai trò đảm nhận nhiệm vụ riêng, tuân theo yêu cầu và tiêu chuẩn chất lượng cụ thể.
 |
| Hình ảnh tác giả Trần Ngọc Giang qua nền tảng Narrium do đồng nghiệp Vũ Tuấn Mạnh "xây" bằng AI. |
Tôi tập trung xác định mục tiêu, phân rã công việc, giao nhiệm vụ, theo dõi kết quả và kiểm soát chất lượng. AI có thể viết mã, rà soát lỗi logic, đề xuất cách xử lý và thực hiện kiểm thử trên môi trường giả lập. Sau mỗi vấn đề, hệ thống ghi nhận nguyên nhân, bài học để hỗ trợ những lần xử lý tiếp theo. Nhờ vậy, tôi có thể giao cho AI các nhiệm vụ phức tạp hơn, đồng thời dành nhiều thời gian cho định hướng sản phẩm và những quyết định quan trọng.
Hành trình ấy không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có những lỗi như sai lệch trong tính lịch âm dương, giao diện hiển thị chưa đúng, quyết định bị ghi đè giữa các phiên làm việc hay lỗi cấu hình khiến quá trình xây dựng ứng dụng thất bại. Thay vì chỉ sửa từng lỗi, tôi chú trọng thiết lập quy trình để phát hiện, ghi nhận và hạn chế lặp lại sự cố.
Một nguyên tắc được xác lập ngay từ đầu là: “AI là quản gia, còn con người là chủ nhà”. AI được phép ghi nhớ, nhắc nhở, phân tích và đề xuất, nhưng không tự quyết định các vấn đề tài chính hoặc thực hiện hành động thay người dùng. Tôi cũng đặc biệt chú trọng quyền riêng tư, ưu tiên lưu trữ dữ liệu trên thiết bị và áp dụng các cơ chế bảo vệ như mã PIN, mã khôi phục, mã hóa thông tin nhạy cảm.
Sau 19 ngày phát triển, Quản Gia đã trở thành ứng dụng có thể cài đặt và vận hành thực tế, với 15 module chức năng theo phiên bản được mô tả trong hành trình dự án với hơn 330 bài kiểm thử tự động và đã vận hành thực tế trên Android. Nhìn lại, điều khiến tôi bất ngờ không chỉ là tốc độ hoàn thành sản phẩm, mà còn là việc một người không chuyên phát triển ứng dụng di động có thể biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế nhờ biết cách tổ chức và kiểm soát AI.
Bài học từ xây một “đội AI”
Khi xây Quản Gia, thành quả lớn nhất tôi rút ra là AI không thay thế người, mà khuếch đại năng lực của kỹ sư và người quản lý dự án.
Trước đây, tôi quen với việc điều phối đội ngũ con người. Khi làm việc cùng AI, tôi nhận ra các nguyên tắc quản lý dự án vẫn giữ nguyên giá trị: xác định rõ mục tiêu, phân chia nhiệm vụ, thiết lập tiêu chuẩn đầu ra, kiểm soát chất lượng và quản trị rủi ro. AI có thể thực hiện công việc rất nhanh, nhưng nếu yêu cầu không rõ ràng hoặc thiếu cơ chế kiểm tra, tốc độ ấy không đồng nghĩa với hiệu quả.
Bài học thứ hai là không thể mặc định AI luôn đúng. Những lỗi phát sinh trong quá trình xây dựng Quản Gia cho thấy kết quả do AI tạo ra vẫn cần được kiểm chứng. Việc tổ chức vòng lặp thực hiện, kiểm tra, sửa lỗi và ghi nhận kinh nghiệm giúp nâng cao chất lượng, đồng thời hạn chế việc lặp lại những sai sót đã gặp. Với tôi, điều quan trọng không phải viết thật nhiều câu lệnh (prompt), mà là biết giao đúng việc, đánh giá đúng kết quả và thiết lập quy trình kiểm soát phù hợp.
 |
| Anh Trần Ngọc Giang tranh thủ phân công, chỉ đạo đồng nghiệp AI thực hiện công việc "xây" Quản Gia. Khung màu trắng bên phải màn hình là app đang chạy. |
Thứ ba, con người phải giữ quyền quyết định cuối cùng. Trong quá trình phát triển, AI có thể phân tích và đề xuất nhiều phương án, nhưng những lựa chọn liên quan đến kiến trúc, cách xử lý dữ liệu, quyền riêng tư hay định hướng sản phẩm vẫn cần con người cân nhắc và chịu trách nhiệm. Nguyên tắc này càng quan trọng khi AI được ứng dụng vào các lĩnh vực có dữ liệu nhạy cảm hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến người dùng.
Sau dự án, tôi không còn xem AI là một công cụ riêng lẻ, mà như một đồng nghiệp mới: làm việc nhanh, có khả năng hỗ trợ nhiều nhiệm vụ nhưng cần được định hướng và giám sát đúng cách.
Trong thời gian tới, tôi muốn tiếp tục hoàn thiện Quản Gia với các tính năng như hỗ trợ iOS, đồng bộ dữ liệu đa thiết bị và nâng cao khả năng tương tác của “Hỏi Quản Gia”. Quan trọng hơn, tôi mong muốn đưa những kinh nghiệm này trở lại công việc tại FHN.JMS, ứng dụng mô hình “đội AI có kiểm soát” vào tổng hợp dữ liệu, phân tích tiến độ, dự báo rủi ro, tự động hóa báo cáo và nâng cao hiệu quả quản lý dự án.
Với tôi, giá trị lớn nhất sau hành trình xây dựng Quản Gia không chỉ là một ứng dụng có thể vận hành thực tế, mà còn là góc nhìn mới về vai trò của người quản lý trong thời đại AI. Khi rào cản kỹ thuật giữa ý tưởng và sản phẩm ngày càng thu hẹp, năng lực xác định đúng bài toán, tổ chức công việc, kiểm chứng kết quả và đưa ra quyết định sẽ ngày càng quan trọng.
Từ hành trình Quản Gia, tôi nghĩ, một ngày AI thực hiện trọn vẹn một dự án hay nhiệm vụ thực tế dưới sự điều phối của con người không còn xa.
Trần Ngọc Giang | FPT Software
Ý kiến
()