Có một khoảng thời gian mà muốn gặp anh Vũ Huy Dũng - Quản trị khách hàng dự án (FPT Smart Cloud), đồng nghiệp ở FPT không tìm ở văn phòng, mà phải... sang Bộ Tài chính.
Suốt hơn hai tháng, lịch làm việc của anh và các thành viên dự án gần như kín đặc với các buổi khảo sát tại 25 đơn vị thuộc Bộ. Buổi sáng làm việc với đơn vị này, buổi chiều lại di chuyển sang Thuế, Kho bạc, Hải quan hay Bảo hiểm xã hội. Có những ngày lịch khảo sát thay đổi đột xuất, cả nhóm lại kéo nhau ra quán cà phê gần Bộ tiếp tục họp thay vì quay về công ty. "Có tuần tôi chỉ lên FPT một hai ngày. Đồng nghiệp bảo lâu lắm mới gặp, vì hầu như ngày nào cũng ở trên Bộ", anh Dũng cười kể.
 |
| Theo đuổi dự án hàng tháng, Vũ Huy Dũng và đồng đội vẫn miệt mài lắng nghe, phát triển để từng bước đạt mục tiêu cuối cùng. |
Ít ai biết rằng, phía sau những lớp học AI dành cho hơn 800 cán bộ Bộ Tài chính là hành trình gần một năm của một đội dự án được hình thành từng bước, từ những chuyên gia tư vấn, phân tích nghiệp vụ, kỹ sư AI đến nhóm triển khai và đào tạo.
Không bắt đầu bằng AI, mà bằng việc... lắng nghe
Mọi chuyện khởi đầu từ một workshop giới thiệu công nghệ AI của FPT với Cục Công nghệ thông tin và hơn 30 đơn vị thuộc Bộ Tài chính vào cuối tháng 7/2025. Sau chương trình, Bộ gửi công văn khảo sát nhu cầu ứng dụng AI tới các đơn vị thành viên. Đây cũng là lúc đội dự án của FPT bước vào giai đoạn quan trọng nhất: đi tìm bài toán.
Trong hơn hai tháng, nhóm chuyên gia lần lượt làm việc với 25 đơn vị, từ cơ quan quản lý đến các đơn vị nghiệp vụ lớn như Thuế, Kho bạc, Hải quan, để tìm hiểu cách vận hành thực tế. Mục tiêu không phải giới thiệu AI có thể làm gì, mà là trả lời một câu hỏi đơn giản hơn: cán bộ đang mất nhiều thời gian nhất ở đâu?
 |
| Sau nhiều tháng theo đuổi, một buổi đào tạo online của đội dự án cùng khu vực công đã diễn ra. |
"Khi đó, điều khó nhất là chúng tôi không phải người của Bộ. Muốn AI giải quyết được vấn đề thì trước tiên phải hiểu họ đang làm việc như thế nào", anh Dũng chia sẻ. Những buổi khảo sát vì thế không xoay quanh công nghệ. Nhóm dự án liên tục đặt những câu hỏi rất đời thường: "Một công việc này bình thường phải qua những bước nào?", "Khâu nào mất nhiều thời gian nhất?", "Nếu có AI, anh chị muốn AI hỗ trợ việc gì trước?".
Từ hàng chục buổi làm việc ấy, đội dự án dần phác họa bức tranh toàn cảnh về nhu cầu của gần 70.000 cán bộ trong toàn ngành và xác định được 11 bài toán có thể triển khai bằng AI.
Với đội dự án, khảo sát mới chỉ là điểm khởi đầu.
Khó khăn lớn hơn nằm ở việc chuyển những nhu cầu rất thực tế thành các giải pháp AI có thể vận hành. Không ít lần, các kỹ sư công nghệ phải học lại cách bộ máy hành chính vận hành. Nhóm dự án thậm chí mời chuyên gia từ Học viện Hành chính đến chia sẻ về cơ cấu tổ chức, quy trình xử lý công việc trong khu vực công để có nền tảng xây dựng sản phẩm.
"Mỗi lĩnh vực lại có một nghiệp vụ khác nhau. Người làm Thuế không thể hiểu hết Hải quan, người làm Kho bạc cũng khác Bảo hiểm xã hội. Không ai có thể biết tất cả. Vì vậy, cách duy nhất là tiếp tục ngồi cùng từng đơn vị, vướng ở đâu thì gỡ ở đó", anh Dũng nói.
 |
| Bên cạnh các lớp đào tạo trực tiếp là buổi tập huấn 600 người tham dự theo hình thức online. |
Chính cách làm ấy khiến đội dự án không phát triển AI theo hướng chung chung, mà xây dựng từng giải pháp từ chính dữ liệu và quy trình của Bộ Tài chính. Khác với các công cụ AI phổ biến trên Internet, nền tảng AI của FPT được định hướng sử dụng dữ liệu nội bộ, bảo đảm tính chính xác và đáp ứng yêu cầu bảo mật của cơ quan nhà nước.
Lớp học chỉ kéo dài vài giờ, phía sau là hàng tháng chuẩn bị
Đến đầu năm 2026, khi các bài toán đã được làm rõ, đội triển khai tiếp tục tiếp nhận để phát triển giải pháp.
Theo anh Đoàn Minh Bách - Quản lý dự án (FPT Smart Cloud), đội kỹ thuật gồm khoảng 20 chuyên gia chia thành nhiều nhóm phụ trách phân tích, phát triển sản phẩm, triển khai và đào tạo. Chỉ riêng nhóm trực tiếp triển khai dự án đã có khoảng hơn chục thành viên làm việc liên tục trong nhiều tháng.
Từ 11 bài toán ban đầu, đội dự án lựa chọn triển khai thử nghiệm trước bốn giải pháp, gồm trợ lý AI trên Cổng thông tin điện tử, công cụ tổng hợp báo cáo, trợ lý văn bản pháp luật và tổng đài AI hỗ trợ người dân.
Khi sản phẩm sẵn sàng, công việc của đội chưa dừng lại ở việc bàn giao. Họ trực tiếp đứng lớp, hướng dẫn cán bộ sử dụng AI và ghi nhận từng phản hồi để tiếp tục hoàn thiện hệ thống.
 |
| Một buổi tập huấn trực tuyến. |
Buổi đào tạo trực tuyến đầu tiên thu hút gần 600 người tham gia cùng lúc. Sau đó là bốn lớp học trực tiếp tại Bộ Tài chính với quy mô nhỏ hơn để học viên thực hành ngay trên hệ thống. Mỗi buổi học đều có từ 7 đến 8 thành viên FPT hỗ trợ, từ giảng viên, chuyên gia kỹ thuật đến đội vận hành.
"Điều khiến chúng tôi vui nhất là sự đón nhận rất tích cực của các cán bộ. Nhiều đơn vị còn muốn đăng ký thêm người tham gia nhưng không đủ chỗ", anh Bách chia sẻ.
Đào tạo chỉ là điểm khởi đầu
Sau mỗi lớp học, đội dự án lại mở các nhóm hỗ trợ trực tuyến, theo dõi tần suất sử dụng của từng đơn vị, tiếp nhận góp ý và cập nhật sản phẩm gần như hằng ngày. Trong thế giới AI, một sản phẩm không có khái niệm "hoàn thành". Dữ liệu mới liên tục được bổ sung, phản hồi của người dùng liên tục được cập nhật và hệ thống cũng phải học mỗi ngày.
Anh Dũng ví quá trình ấy bằng một hình ảnh rất gần gũi: "AI cũng giống một con người. Không thể hôm nay còn học mẫu giáo mà ngày mai trở thành giáo sư. Nó cần thời gian để học, để được rèn luyện và trưởng thành."
Có lẽ vì thế, với đội dự án FPT, những lớp học AI vừa qua chưa bao giờ là đích đến. Đó chỉ là bước khởi đầu cho một hành trình dài hơn: giúp AI từng bước trở thành trợ lý công việc quen thuộc của cán bộ khu vực công. Và để có được điều đó, điều quan trọng nhất không chỉ là công nghệ, mà là những con người sẵn sàng dành hàng tháng ngồi cùng khách hàng, lắng nghe từng bài toán nhỏ để tạo nên một lời giải đủ lớn cho cả một ngành.
| Chương trình S7 nhằm tổ chức triển khai hiệu quả, đúng tiến độ các dự án chuyển đổi số cho bộ, ngành và địa phương, cùng các nhiệm vụ FPT được giao trong các nghị quyết, kế hoạch và chương trình hành động thực thi “Bộ Tứ chiến lược”. Trong nhiệm vụ S7, FPT sẽ thực hiện chuyển đổi số với các bộ/ngành: Bộ Tài chính, Bộ Y tế, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Ngân hàng nhà nước, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Ngoại giao, Bộ Xây dựng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các địa phương. Chương trình S7 khẳng định cho cam kết, ý chí và quyết tâm đồng hành, đóng góp cho quốc gia của người FPT trong bối cảnh kỷ nguyên mới có nhiều vận hội và thách thức. |
Hà Minh
Ý kiến
()