Chúng ta

'Lễ hội là tấm gương phản chiếu văn hóa Việt Nam'

Thứ bảy, 18/2/2012 | 12:25 GMT+7

“Gốc rễ của lễ hội chính là phần Lễ. Đó cũng chính là kỷ cương, nghi thức”, GS Ngô Đức Thịnh chia sẻ về bản chất của lễ hội với người FPT trong chương trình FLI Club tháng Hai.
> Gặp gỡ vị Giáo sư 'mê' hội hè đình đám / FLI Club khai xuân bằng chủ đề lễ hội

a

Với kiến thức uyên thâm trong lĩnh vực lễ hội văn hóa, GS Thịnh đã chia sẻ nhiều thông tin bổ ích, lý thú cho người FPT. Ảnh: Trung Lương.

Chương trình được tổ chức vào tối qua, 17/2 tại không gian tầng 13, tòa nhà FPT Cầu Giấy.

Mặc dù 18h chương trình mới bắt đầu nhưng ngay từ 17h30, đã có rất nhiều khán giả đến trước để chờ đón sự xuất hiện của vị giáo sư hàng đầu về lễ hội văn hóa dân gian Ngô Đức Thịnh.

Sau lời giới thiệu của MC Hồng Nga, GS. Ngô Đức Thịnh xuất hiện với bộ đồ comple giản dị nhưng vẫn toát lên vẻ uyên bác của một nhà trí thức lớn. Giọng nói trầm ấm, dứt khoát của ông gây được thiện cảm với nhiều người.

Bằng kiến thức tích lũy được sau hàng chục năm nghiên cứu về lễ hội văn hóa, giáo sư đã có những lý giải thú vị về khái niệm Lễ hội nhằm đem đến cho người FPT những cái nhìn cơ bản về cụm từ khá quen thuộc này.

Theo giáo sư, Lễ hội vừa bình thường vừa không bình thường. Nó bình thường ở chỗ gắn liền với các hoạt động của con người như ăn uống, học hành, làm việc... và mọi người tham gia vào các lễ hội một cách tự nhiên.

Bản chất của lễ hội thuộc về các nghi lễ mang tính tâm linh, đây chính là điểm không bình thường của Lễ hội.

Vì lễ hội quá quen thuộc và gắn bó với đời sống của người Việt Nam nên GS. Thịnh cho rằng nếu không có lễ hội, văn hóa Việt Nam sẽ không biết đi đâu về đâu. “Lễ hội là tấm gương phản chiếu văn hóa Việt Nam”, giáo sư nhận định.

Giáo sư cũng cho rằng, về cơ bản, lễ hội được chia thành ba loại gồm: Lễ hội truyền thống (các chùa chiền, hội hè, đình đám…), lễ hội mang tính chất quốc gia (ngày thành lập Đoàn, ngày thành lập Đảng…) và lễ hội sự kiện (Lễ hội Festival Huế, Lễ hội hoa Đà Lạt…)

Trong đó, lễ hội truyền thống thường được phân thành ba cấp độ: Lễ hội truyền thống quốc gia (Đền Hùng), Lễ hội truyền thống vùng, miền (Hội Gióng, Hội Lim…), Lễ hội truyền thống của từng làng quê.

a

Phó Chủ tịch Hoàng Minh Châu chia sẻ quan điểm của mình về Lễ hội. Ảnh: Trung Lương.

Theo giáo sư, ở Việt Nam, lễ hội thường tập trung vào hai mùa Xuân, Thu bởi nguồn gốc của lễ hội xưa thường gắn liền với nông nghiệp và tập trung vào hoạt động nông nghiệp. Xuân và Thu vốn là hai mùa cây cối đâm chồi nảy lộc hoặc là mùa thu hoạch. Vì vậy, lễ hội diễn ra vào mùa Xuân thường là để cầu mong, còn các lễ hội thu hoạch, cảm tạ thần linh, đất trời thường diễn vào mùa Thu.

Giáo sư thường khuyên những người bạn nước ngoài của mình, nếu đến du lịch Việt Nam thì nên đi vào hai mùa này bởi đây là những mùa có nhiều Lễ hội nhất.

Vốn là một người rất mê nghiên cứu về văn hóa nên khi nghe GS. Ngô Đức Thịnh chia sẻ, Phó Chủ tịch HĐQT FPT Hoàng Minh Châu tỏ ra vô cùng thích thú và chăm chú lắng nghe những chia sẻ của giáo sư.

Anh Châu hóm hỉnh cho rằng, anh đã tham gia vào rất nhiều lễ hội, bởi sau một tuần bận rộn với công việc xã hội, riêng hai ngày nghỉ cuối tuần, anh tự coi đó là những lễ hội nho nhỏ của gia đình.

Ngược lại với suy nghĩ của phần đông ý kiến cho rằng lễ hội là nơi tụ tập, vui chơi, hội hè, GS. Thịnh khẳng định, phần lớn các lễ hội đều có tính tâm linh rất lớn.

Cho dù hành động của lễ hội mang tính vui chơi, nhưng bản chất của sự vui chơi đó chính là họ đang tham gia, thực hiện một nghi lễ, nghi thức, tín ngưỡng nào đó.

a

Một khán giả tham gia chương trình đặt câu hỏi cho GS Ngô Đức Thịnh. Ảnh: Trung Lương.

Giáo sư cho rằng, trải qua quá trình lịch sử lâu dài, số phận của lễ hội văn hóa đã bị đứt gẫy thành nhiều phần khác nhau chứ không được sâu chuỗi nên các lễ hội hiện nay phần nhiều bị nhiễu loạn.

Ngoài những phần chia sẻ trên, giáo sư còn dành thời gian để giao lưu và trả lời thắc mắc của khán giả có mặt trong chương trình về các vấn đề văn hóa tâm linh, về vấn đề gọi hồn, xem bói đầu năm…

Vốn không có thiện cảm với sự xô bồ, tiêu cực của các lễ hội nên anh Đào Nam Thái (FPT Software) đến tham dự chương trình với tâm lý tò mò. Sau phần chia sẻ của GS. Thịnh, anh đã nhìn thấy những mặt tích của lễ hội. Sau chương trình này, mỗi lần tham gia lễ hội, anh sẽ tìm hiểu mọi thứ về nghi lễ, tín ngưỡng một cách kỹ càng hơn để chuyến đi của anh bổ ích hơn.

Chương trình diễn ra trong hơn 3 tiếng, thu hút khoảng 50 CBNV FPT tham dự.

Bình Nguyên

Ý kiến

()