Lần đầu đến một xã vùng cao biên giới. Lần đầu tham gia một chuyến thiện nguyện. Và cũng là lần đầu tôi nhận ra, có nơi một cuốn truyện dành cho trẻ nhỏ cũng có thể trở thành một món quà đáng quý.
Đường lên xã Tùng Vải, xe cứ thế men theo núi, đi qua hết lớp này đến lớp khác. Có đoạn qua khu dân cư, nhìn qua cửa kính có thể thấy những nương ngô, những giàn dưa chuột đang chuẩn bị vào vụ. Có đoạn chẳng còn nhà cửa, chỉ còn đường, núi và cây nối tiếp nhau.
Với một đứa sinh ra và lớn lên giữa trung tâm thành phố như tôi, cảnh ấy đương nhiên rất lạ. Tôi cứ ngồi nhìn ra cửa kính rồi nghĩ vẩn vơ. Nhà ở đây thưa. Có những quãng đi khá lâu mới bắt gặp độc một căn nhà đá nằm giữa núi.
Tôi tự hỏi, nếu trong căn nhà ấy có một đứa trẻ đang tuổi đi học, mỗi ngày em sẽ phải đi bao xa để đến trường?
Cứ nghĩ như vậy một lúc, chúng tôi đến Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Tả Ván (xã Tùng Vải, tỉnh Tuyên Quang). Đây là lần đầu một đứa sinh năm 2003 như tôi đến với một xã biên giới. Khu dân cư nhỏ, nằm lọt giữa những dãy núi. Điểm đến của đoàn là ngôi trường tiểu học nơi Thư viện FPT 38 sẽ được hoàn thiện và bàn giao.
 |
| Một em nhỏ say sưa với cuốn sách mới. |
Rồi tôi gặp lũ trẻ. Tôi vốn không phải người đặc biệt mê trẻ con. Là con út trong nhà, tôi cũng chẳng có mấy kinh nghiệm chăm hay chơi với trẻ nhỏ. Ấy thế mà hôm đó, chẳng hiểu sao cứ nhìn thấy đứa nào là tôi lại cười, cười đến nhíu cả mắt.
Chúng nhỏ xíu. Có em đã học lớp 5 nhưng vóc dáng nhìn chỉ ngang một đứa trẻ lớp 2 ở thành phố mà tôi vẫn thường thấy. Đồng phục cũng rất giản dị. Áo sơ mi giống nhau, còn quần thì mỗi đứa một màu, một kiểu: đứa vừa vặn, đứa bó chặt, đứa lại rộng thùng thình. Nhưng áo em nào cũng được sơ-vin nghiêm chỉnh, khăn quàng đỏ ngay ngắn trên vai.
Nhìn vừa thương, vừa thấy đáng yêu. Nhưng đừng nghĩ vì ở xa mà các em xa lạ với công nghệ. Khi chúng tôi thử máy tính bảng và tài khoản học tập trước lúc bàn giao, mấy đứa trẻ được gọi vào dùng thử chẳng có vẻ gì bối rối. Các em thao tác khá nhanh, gặp những câu tiếng Anh cơ bản cũng xử lý bình thường.
Khoảnh khắc ấy khiến tôi bất ngờ. Những đứa trẻ mà chỉ ít phút trước tôi còn nghĩ đến bằng câu chuyện khoảng cách địa lý, đường sá và điều kiện đi học, hóa ra vẫn đang được thầy cô từng ngày trao cho những cơ hội học tập mà trước đó tôi chưa hình dung hết.
Chuyến này, đoàn chúng tôi may mắn được các thầy cô trong trường cùng xắn tay hỗ trợ. Không có họ, chắc chúng tôi còn phải ở lại trường dài dài mới xong được công trình.
Các thầy tự tay vẽ lại những mảng tường trong thư viện. Mấy anh lắp bóng điện, đóng giá sách, sửa sang những phần còn lại. Còn tôi, mang danh thành viên nữ duy nhất của đoàn, chủ yếu le ve xung quanh phụ chỗ này một chút, chỗ kia một chút.
Người đông lên, mỗi người một việc, căn phòng cũng thay đổi nhanh hơn. Giá sách được dựng lên. Hơn 1.400 đầu sách lần lượt được phân loại, xếp vào từng kệ. Bàn ghế được kê lại. Máy tính bảng, tai nghe và tài khoản học tập được kiểm tra rồi đặt ngay ngắn.
Cứ thế, căn phòng ban đầu còn ngổn ngang dần ra dáng một thư viện mới. Đứng giữa những giá sách ấy, tôi lại có thêm một “lần đầu”. Trước chuyến đi, tôi chưa từng nghĩ nhiều về giá trị của một cuốn truyện dành cho trẻ nhỏ. Ở thành phố, muốn mua một cuốn sách không phải chuyện quá khó. Đọc xong, nó có thể nằm im trên giá nhiều tháng, thậm chí lâu đến mức người ta quên mất mình từng có nó.
Nhưng ở điểm trường, các em từng phải chuyền tay, đợi nhau để đọc một cuốn truyện. Nhìn hơn 1.400 đầu sách được đưa lên từng kệ, tôi chợt nghĩ: với một đứa trẻ ở đây, một cuốn sách mới có thể là một câu chuyện em chưa từng đọc, một vùng đất em chưa từng biết, hay đơn giản là thêm một lý do để ghé thư viện sau giờ học.
Hóa ra, có những thứ mình vẫn xem là rất bình thường, khi được đặt ở một nơi khác lại mang một giá trị hoàn toàn mới.
 |
| Niềm vui của một em học sinh khi nhận thêm nhiều quà từ đoàn FPT trao tặng. |
Chiều tối, khi công việc gần xong, các thầy cô đón chúng tôi về dùng cơm. Những con người vài tiếng trước còn xa lạ ngồi chung một bàn, hỏi han nhau chuyện đường đi, chuyện trường lớp, chuyện công việc. Không khí tự nhiên đến mức đôi lúc tôi quên mất đây mới chỉ là ngày đầu tiên chúng tôi gặp nhau.
Có lẽ chính trong những câu chuyện tưởng như rất đời thường ấy, tôi mới bắt đầu nhìn thấy rõ hơn cuộc sống ở Tùng Vải.
Chúng tôi nghe cô Hiệu trưởng kể về nguồn nước của trường hôm nay. Nguồn nước vốn dùng để nấu cơm cho học sinh không may bị lẫn với một nguồn khác nên xuất hiện mùi lạ. May là trường vẫn còn một giếng khác để lấy nước phục vụ bếp ăn bán trú.
Cô kể khá bình thường, như thể đó chỉ là thêm một việc cần xoay xở trong ngày. Nhưng tôi lại nhớ. Có lẽ vì với mình, chuyện hôm nay ăn gì hay lấy nước ở đâu để nấu cơm vốn hiếm khi là điều phải bận tâm. Còn ở đây, đôi khi để một bữa cơm bán trú diễn ra bình thường cũng cần thêm một chút tính toán, một chút thích nghi.
 |
| Niềm vui trong thư viện mới với sách, máy tính bảng phục vụ học trực tuyến... |
Tự nhiên, câu hỏi tôi từng nghĩ vẩn vơ trên đường lên điểm trường lại quay trở lại. Trước chuyến đi, “Tả Ván” với tôi đơn giản chỉ là một cái tên trong lịch trình công việc. “Thư viện FPT 38” cũng chỉ là tên một dự án mà tôi sẽ tham gia triển khai.
Nhưng khi rời đi, mọi thứ đã khác. Tôi có lần đầu đến một xã vùng cao biên giới, lần đầu tham gia một chuyến thiện nguyện cùng đồng nghiệp, lần đầu cùng mọi người tự tay hoàn thiện một thư viện. Và cũng lần đầu hiểu rằng những việc mình vẫn quen gọi đơn giản là “công việc” đôi khi có thể đưa mình đến rất gần cuộc sống của những con người mà nếu không có chuyến đi này, có lẽ tôi chẳng bao giờ gặp.
Điểm trường Tả Ván của lần đầu tiên vì thế chắc sẽ còn ở lại trong tôi khá lâu. Bởi giữa rất nhiều “lần đầu” của chuyến đi ấy, điều tôi không ngờ tới nhất là: FPT đưa tôi đến một nơi rất xa, để rồi từ nơi ấy, tôi lại nhìn gần hơn vào những điều mình từng cho là bình thường.
Nguyễn Linh Giang | FPT Edu
Ý kiến
()