Trong các dự án phần mềm, AI đang mở ra nhiều cách làm mới, nhưng cũng kéo theo những tình huống phát sinh nhanh và khó đoán. Có vấn đề đến từ công cụ, có vấn đề đến từ cách sử dụng, và cũng có những thay đổi buộc đội ngũ phải điều chỉnh quy trình gần như ngay lập tức.
Đầu năm 2026, khi GitHub Copilot bắt đầu tính phí theo token, dự án của anh Dương Trực Đông, Tech Lead tại FHN.HNT, gặp một bài toán mới về chi phí sử dụng AI. Với anh Đông, đây không chỉ là câu chuyện chi phí, mà là một ví dụ cho thấy trong kỷ nguyên AI, đội ngũ cần có năng lực thích ứng nhanh trước những thay đổi mới xuất hiện trong thực tế dự án.
“Vấn đề nằm ở cách dùng chứ không phải bản thân công cụ”, anh Đông nói.
 |
Thay vì tiếp tục sửa kết quả sau khi AI phản hồi, team của anh chuyển sang tối ưu đầu vào trước khi gửi cho AI: chọn đúng model theo từng nhiệm vụ, định dạng prompt rõ ràng, giới hạn đầu ra và dùng code-graph, doc-graph để chỉ đưa vào đúng phần mã nguồn hoặc tài liệu cần thiết.
Tình huống này cho thấy một yêu cầu mới của kỷ nguyên AI: ngoài việc sử dụng AI, kỹ sư cần biết dùng đúng, có kiểm soát, thích ứng nhanh và gắn công cụ với hiệu quả công việc. Đây cũng là hướng đi mà nhà Phần mềm đang theo đuổi trong chiến lược chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai.
Theo anh Prajith Nair, Giám đốc Đào tạo và Đổi mới Sáng tạo, Phần mềm FPT, đào tạo AI không nên được nhìn như hoạt động ngắn hạn để phổ cập công cụ. “Đây không chỉ là đào tạo AI, mà là chuẩn bị con người cho kỷ nguyên AI”, anh nhấn mạnh.
Phương pháp Skill-First
Tại nhà Phần mềm, chuẩn bị nguồn lực cho kỷ nguyên AI bắt đầu từ việc nhìn lại cách một con người phát triển trong tổ chức. Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực, đơn vị xác định ba trọng tâm chính: phát triển lực lượng nhân sự trẻ, thúc đẩy học tập liên tục và xây dựng năng lực lãnh đạo.
Theo đó, với lực lượng trẻ, nhiều tác vụ cơ bản trước đây dùng để tích lũy kinh nghiệm nay có thể được AI hỗ trợ hoặc tự động hóa. Điều này đòi hỏi cách đào tạo thực tế hơn, để nhân sự mới có thể bước vào công việc với nền tảng kỹ năng tốt hơn. Với đội ngũ hiện hữu, học tập liên tục trở thành yêu cầu bắt buộc khi kỹ năng thay đổi nhanh, trong khi các năng lực nền tảng như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, tư duy hệ thống và tư duy kỹ thuật ngày càng quan trọng.
Giám đốc Đào tạo và Đổi mới Sáng tạo nhấn mạnh, đơn vị tiếp cận với câu chuyện nguồn nhân sự theo phương pháp cốt lõi Skills-First. Nếu trước đây tổ chức thường đi từ chức danh, rồi xác định trách nhiệm và kỹ năng cần có, thì trong kỷ nguyên AI, hướng đi đang đảo chiều: kỹ năng và năng lực thực tế trở thành nền tảng để một người mở rộng vai trò, nhận nhiệm vụ mới hoặc phát triển theo hướng nghề nghiệp mới.
Theo anh Prajith, Skills-First là cách nhà Phần mềm xây dựng “ngôn ngữ chung” về năng lực, phục vụ từ tuyển dụng, đào tạo, phân bổ nhân sự đến phát triển nghề nghiệp. Khi công việc thay đổi nhanh, tổ chức không thể chỉ nhìn vào chức danh hay số năm kinh nghiệm, mà cần hiểu mỗi người đang có kỹ năng gì, có thể phát triển thêm gì và có thể đáp ứng những bài toán mới ra sao.
 |
| Anh Prajith Nair, Giám đốc Đào tạo và Đổi mới Sáng tạo, Phần mềm FPT. |
Đào tạo theo nhiều lớp
Để cụ thể hóa định hướng này, Phần mềm FPT triển khai các chương trình học theo nhiều lớp. Chuỗi chương trình đào tạo Flezi Series tập trung trang bị tư duy AI-First cho toàn bộ nhân viên, đồng thời nâng cấp năng lực ứng dụng AI trong lập trình, kiểm thử, bảo mật, thiết kế giải pháp và phát triển đội ngũ hạt nhân thúc đẩy chuyển đổi AI.
Song song, chương trình Building Future of Skills hướng tới những năng lực dài hạn hơn như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, tư duy hệ thống, tư duy kỹ thuật, sáng tạo và lãnh đạo. Đây là những kỹ năng giúp nhân sự không chỉ sử dụng AI như một công cụ, mà còn biết phối hợp với AI để xử lý các bài toán phức tạp hơn trong công việc.
Các chương trình đào tạo đã được triển khai trên quy mô toàn tổ chức. Nhà Phần mềm ghi nhận khoảng 5 triệu giờ học tập; 100% nhân viên hoàn thành các chương trình ở cấp Curious và Augmented; hơn 15.000 chứng chỉ AI quốc tế được nhân viên đạt được. Ở cấp lãnh đạo, 100% đã hoàn thành ít nhất một chương trình về AI.
Những con số này cho thấy đào tạo AI tại Phần mềm FPT không còn là hoạt động thử nghiệm ở một nhóm nhỏ, mà đã trở thành một phần trong hệ thống phát triển năng lực của đơn vị.
 |
| Phần mềm FPT đang triển khai nhiều chương trình đào tạo nhằm chuẩn bị nguồn lực cho kỷ nguyên AI, từ Leading with AI First dành cho đội ngũ quản lý, Middle Manager Readiness trang bị năng lực lãnh đạo cấp trung, đến Building Skills of the Future giúp người Phần mềm phát triển tư duy, kỹ năng thích ứng và năng lực vận hành trong môi trường mới. Trọng tâm trong lộ trình này là Flezi Workforce, chương trình chuyển đổi năng lực nhân sự quy mô lớn, được xây dựng theo khung nội bộ và FPT CASAN, triển khai theo 5 cấp độ Flezi-A, Flezi-E1, Flezi-E2, Flezi E3 và Flezi-L. |
Từ lớp học đến dự án thật
Với anh Dương Trực Đông, lý do tham gia các chương trình học bắt đầu từ chính nhu cầu công việc. Là người dẫn dắt kỹ thuật, anh nhìn thấy AI đang thay đổi rất nhanh cách làm phần mềm. Việc chủ động cập nhật kỹ năng giúp anh không bị chậm lại trước thay đổi, đồng thời có thể dẫn dắt team áp dụng AI hiệu quả hơn.
Tính thực chiến là điều anh trân trọng nhất ở các khóa học. Thay vì dừng ở lý thuyết, nội dung đào tạo đi thẳng vào cách ứng dụng AI trong công việc hằng ngày. Với khóa AI Application Engineer, nay là Flezi-E3 (Flezi Engineering Advance), anh được trang bị kỹ năng viết prompt hiệu quả, sử dụng công cụ AI để hỗ trợ lập trình, review code và tạo tài liệu.
Sau khóa học, anh Đông được giao thêm vai trò AI Champion, vừa trực tiếp áp dụng AI vào dự án, vừa hướng dẫn lại cho các thành viên khác. Phạm vi đóng góp cũng mở rộng từ kỹ thuật sang tư vấn, thiết kế giải pháp AI và đào tạo nội bộ.
“Điều quan trọng là năng lực thực tế và khả năng học liên tục”, anh Đông nói về định hướng Skills-First của đơn vị.
 |
| Anh Dương Trực Đông (giữa) cùng các đồng nghiệp. |
Ở một góc nhìn khác, Trịnh Xuân Đông, Tester tại FHN.DXT, tham gia khóa AI Engineer để hiểu cách một hệ thống AI cơ bản được xây dựng. Với vai trò Tester, khóa học giúp anh thay đổi cách nhìn về AI: từ một công cụ hỏi - đáp thông thường trở thành năng lực có thể tích hợp vào quy trình làm việc.
“Trước đây mình chỉ trao đổi với AI thông thường, sau khóa học mình đã tích hợp Claude thành Agent để phục vụ công việc”, Đông chia sẻ.
Agent này hỗ trợ phân tích tài liệu, mã nguồn nhanh và chính xác hơn. Không chỉ vậy, việc biến một ý tưởng cải tiến thành ứng dụng cá nhân phục vụ công việc cũng trở nên khả thi hơn. Từ trải nghiệm này, Đông nhìn thấy thêm cơ hội phát triển nghề nghiệp trong tương lai, thậm chí ở những vai trò đòi hỏi năng lực điều phối và quản lý nhiều hơn.
Mô hình tương lai: Hybrid Workforce
Những thay đổi từ chương trình đào tạo đến trải nghiệm của người học đang hướng tới một mục tiêu dài hạn hơn: chuẩn bị đội ngũ Phần mềm cho mô hình hybrid workforce, nơi con người làm việc cùng Digital Workers trong các quy trình hằng ngày.
Theo anh Prajith, tương lai của lực lượng lao động không phải là câu chuyện “con người hay AI”, mà là cách con người phối hợp với AI để tạo ra giá trị lớn hơn. Digital Workers có thể đảm nhận các tác vụ lặp lại, phân tích lượng thông tin lớn, tạo bản nháp, giám sát hệ thống hoặc thực hiện những quy trình đã được xác định trước. Trong khi đó, con người sẽ tập trung nhiều hơn vào phán đoán, sáng tạo, giao tiếp, đạo đức, tư duy chiến lược và những quyết định gắn với bối cảnh khách hàng.
Với nhà Phần mềm, sự sẵn sàng cho kỷ nguyên AI nằm ở khả năng liên tục học, thích nghi và định nghĩa lại vai trò của đội ngũ trong môi trường làm việc mới. Từ Skills-First, các chương trình đào tạo nhiều lớp đến những thay đổi trong từng dự án, đơn vị đang từng bước chuẩn bị đội ngũ cho tương lai của ngành phần mềm, nơi con người song hành và làm việc cùng AI để tạo ra giá trị cao hơn.
Sơn Tra
Ý kiến
()