Nghe, nhìn và chạm vào tiếng đàn
Dự án “Đưa nhạc cụ dân tộc đến các trường THPT” khởi động từ tháng 3/2022 tại TP.HCM, rồi được nhân rộng ra cả 5 cơ sở đào tạo của nhà trường. Theo thống kê, đến nay, chương trình đã có mặt tại hơn 200 trường, từ Tiểu học, THCS đến THPT; trải dài từ Hà Nội, Đà Nẵng, Quy Nhơn (Gia Lai) đến TP.HCM, Cần Thơ, với gần 200.000 lượt học sinh tham gia.
 |
| Học sinh Trần Nguyễn Đức Trí trải nghiệm đàn bầu trong khuôn khổ chương trình “Đưa nhạc cụ dân tộc đến các trường THPT” diễn ra tại Trường THPT Tân Bình (TP.HCM). Ảnh: ĐVCC |
Mỗi buổi giao lưu được thiết kế theo cách “nghe, nhìn, chạm”. Học sinh xem giảng viên, sinh viên Trường Đại học FPT biểu diễn, rồi tận tay thử đàn bầu, đàn tranh, sáo trúc, đàn nguyệt, đàn tỳ bà. Bên cạnh những làn điệu quen thuộc như Lý cây bông, Bèo dạt mây trôi là các bản nhạc hiện đại được phối theo phong cách dân gian, để các em thấy cây đàn truyền thống vẫn chơi được những giai điệu mình nghe hằng ngày.
Ở một số trường, buổi giao lưu là bước khởi đầu của cả một lớp học. Giảng viên Trường Đại học FPT dạy miễn phí các khóa nhạc cụ từ 12 đến 15 buổi, nhà trường tài trợ toàn bộ nhạc cụ trong thời gian học. Tháng 4/2022, chỉ sau một tháng giao lưu, Trường THPT Nguyễn Công Trứ (TP.HCM) đã ra mắt câu lạc bộ nhạc cụ dân tộc của riêng mình.
 |
| Dự án được nhân rộng ra cả 5 cơ sở đào tạo của Trường Đại học FPT trên toàn quốc. Ảnh: ĐVCC |
Mỗi cơ sở lại có cách làm riêng, tùy điều kiện và thế mạnh của địa phương. Nhiều nơi ghép phần nhạc cụ với biểu diễn Vovinam, trải nghiệm STEM và công nghệ. Ở Quy Nhơn (Gia Lai), chương trình có sự phối hợp của nhà hát nghệ thuật truyền thống và trung tâm võ thuật cổ truyền địa phương. Ở TP.HCM, nhà trường bắt tay Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, đưa cả sân khấu cải lương về trường học. Học sinh được xem trích đoạn, nghe nghệ sĩ kể chuyện luyện tập, hóa thân vào nhân vật và giữ gìn loại hình nghệ thuật đặc trưng của Nam Bộ, rồi cùng nghệ sĩ giao lưu, chơi thử nhạc cụ.
Ở Cần Thơ, từ tháng 1/2025, dự án có thêm một gương mặt Đại sứ: Hoa hậu Quốc gia Việt Nam 2024 Nguyễn Ngọc Kiều Duy, cựu sinh viên khóa 17, Ngôn ngữ Anh của trường. Một người trẻ cùng thế hệ, từng ngồi trên giảng đường Trường Đại học FPT, trở thành cầu nối giữa học sinh phổ thông và tiếng đàn dân tộc.
Anh Nguyễn Khắc Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học FPT, thường dặn sinh viên: “Hãy bước ra thế giới với một tiếng đàn bầu trong tim”. Với FPT, đó là cách hiểu về giáo dục toàn diện: người học được trang bị kỹ năng để làm việc ở bất cứ đâu, nhưng vẫn mang theo bản sắc của mình.
Từ sân trường đến những sân khấu lớn
Ngoài sân trường phổ thông, giảng viên và sinh viên bộ môn còn đưa nhạc cụ dân tộc lên nhiều sân khấu lớn. Mùng 1 Tết Ất Tỵ 2025, khán giả cả nước xem 27 sinh viên Trường Đại học FPT biểu diễn liên khúc “Giai điệu Việt Nam mình” trong chương trình “Ngày trở về” của Đài Truyền hình Việt Nam.
 |
| Sinh viên FPT biểu diễn nhạc cụ dân tộc tại Triển lãm thành tựu đất nước nhân dịp 80 năm Quốc khánh (A80). Ảnh: ĐVCC |
Cuối tháng 8/2025, tại Triển lãm thành tựu đất nước nhân dịp 80 năm Quốc khánh (A80), các em chơi đàn bầu, đàn tranh, đàn nhị, đàn nguyệt trước khán giả nhiều thế hệ. “Em xúc động và rất vui khi thấy thế hệ trước, những người đã hết mình trong thời chiến, yêu thích màn biểu diễn”, Tạ Văn Tài, sinh viên khóa 18, chuyên ngành Trí tuệ nhân tạo, chia sẻ.
Năm 2026, tiếng đàn của sinh viên FPT có mặt thêm ở nhiều lễ hội di sản lớn. Hồi đầu năm, 100 sinh viên bộ môn Nhạc cụ dân tộc đồng hành Lễ hội Đàn Kính Thiên tại Ninh Bình, sự kiện tái hiện lễ tế trời thời Đinh.
 |
| Sân khấu trong đêm công diễn FPT Tích Tịch Tình Tang 2024. Ảnh: ĐVCC |
Tối 19/9, giảng viên và sinh viên Bộ môn Âm nhạc truyền thống tại Hà Nội mang Ca trù, loại hình được UNESCO ghi danh năm 2009 vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, đến chương trình “Kết nối di sản - Kiến tạo tương lai” tại Bảo tàng Hà Nội, trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội 2026; cùng với đó là các chương trình ở Dinh Độc Lập (TP.HCM) hay các chương trình giao lưu văn hoá tại nhiều tỉnh thành.
Tiếng đàn ấy cũng đã theo thầy trò nhà trường ra nước ngoài. Trong chuỗi hoạt động giao lưu văn hóa Việt Nam tại Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), các tiết mục nhạc cụ dân tộc của Trường Đại học FPT được biểu diễn tại Modern Public School, Shalimar Bagh (New Delhi, Ấn Độ) và được lãnh đạo nhà trường sở tại cùng học sinh đón nhận nồng nhiệt.
| Từ năm 2014, sinh viên Trường Đại học FPT dù học công nghệ, kinh doanh hay ngôn ngữ,... đều phải học ít nhất một nhạc cụ dân tộc. Mỗi sinh viên chọn một trong 7 nhạc cụ: đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt, đàn nhị, đàn tỳ bà, sáo trúc hoặc trống. Chương trình được thiết kế cho cả những người chưa từng cầm nhạc cụ hay biết chưa biết về nhạc lý. Vì thế, thanh âm quen thuộc của những nhạc cụ dân tộc đã theo sinh viên từ lớp học vào câu lạc bộ, lên các sân chơi như FPT Tích Tịch Tình Tang, F-Sound, Cung đàn đất nước, vang lên trong các lễ khai giảng, lễ tốt nghiệp và sẽ theo các em mãi sau này. |
Mỹ Ngọc
Ý kiến
()