Khi chuỗi Tiêm chủng FPT Long Châu tăng nhanh lên hơn 250 trung tâm, bài toán của Trung tâm Đảm bảo chất lượng nhà Bán lẻ không chỉ là duy trì chất lượng chuyên môn. Thách thức lớn hơn là bảo đảm an toàn tiêm chủng đồng đều trên toàn hệ thống, trong khi nguồn lực giám sát không thể tăng theo cùng tốc độ.
Trước đây, nhân sự giám sát phải xem lại video camera sau từng ca tiêm, đối chiếu quy trình, ghi nhận lỗi và tạo phiếu vi phạm bằng tay. Với hàng trăm nghìn lượt tiêm mỗi tháng, 10 nhân sự cũng chỉ kiểm tra được khoảng 4% số lượt tiêm. Điều đó đồng nghĩa phần lớn hoạt động chưa được quan sát thường xuyên, khó tạo tác động đủ lớn đến hành vi tuân thủ của đội ngũ điều dưỡng.
Từ thực tế ấy, nhóm dự án đặt ra một câu hỏi rõ ràng: AI có thể hỗ trợ giám sát diện rộng nhưng vẫn giữ con người ở vai trò kiểm soát cuối cùng hay không? Câu hỏi này trở thành điểm khởi đầu của MediAEye - giải pháp cải tiến quy trình giám sát an toàn tiêm chủng ứng dụng AI.
“Rõ bài toán” trước khi nói về công nghệ
Theo chị Đào Thị Oanh, Phó Giám đốc Trung tâm Đảm bảo chất lượng nhà Bán lẻ, nhóm không bắt đầu bằng việc tìm nơi để “gắn AI”, mà xác định bài toán lớn cần giải quyết là bảo đảm an toàn tiêm chủng song song với tối ưu vận hành chuỗi.
 |
| Các thành viên team phát triển MediAEye - giải pháp cải tiến quy trình giám sát an toàn tiêm chủng ứng dụng AI. |
Hai hành vi sát khuẩn tay và lắc vắc xin được lựa chọn cho giai đoạn thử nghiệm đầu tiên không phải vì dễ làm. Đây là những thao tác bắt buộc, ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn khách hàng, đồng thời có quy chuẩn đủ rõ để AI học, nhận diện và đánh giá.
Trong 3 tháng thử nghiệm, nhóm lần lượt chuẩn hóa nghiệp vụ, thu thập video thực tế, huấn luyện mô hình và liên tục đối chiếu kết quả AI với đánh giá của giám sát viên. Những thay đổi nhỏ về góc quay, ánh sáng, tốc độ thao tác hay cách cầm lọ vắc xin đều có thể làm kết quả nhận diện khác đi. Quá trình này giúp nhóm xác định rõ một nguyên tắc: AI chỉ hiệu quả khi dữ liệu và nghiệp vụ được chuẩn hóa.
“6 Rõ” biến ý tưởng thành kế hoạch khả thi
Trong hành trình từ ý tưởng đến sản phẩm, “6 Rõ” không được sử dụng như một bộ khẩu hiệu, mà được nhóm sử dụng để trả lời những câu hỏi cụ thể ở từng giai đoạn. Đó là bài toán nào cần giải quyết, mục tiêu cần đạt là gì, ai chịu trách nhiệm, thời hạn ra sao, cần bao nhiêu ngân sách và kết quả đầu ra phải được chứng minh bằng dữ liệu nào.
 |
| Quy trình tiêm vắc xin được thực hiện tại FPT Long Châu qua góc nhìn camera. |
Nhờ đó, các công việc từ chuẩn hóa chuyên môn, thu thập dữ liệu, phát triển mô hình, tích hợp hệ thống đến thiết kế trải nghiệm người dùng đều có người phụ trách và tiêu chí hoàn thành cụ thể. AI đảm nhiệm việc xem video, phát hiện thao tác cần kiểm tra và đưa ra đánh giá ban đầu; giám sát viên xác nhận kết quả cuối cùng, xử lý trường hợp đặc biệt và sử dụng dữ liệu để tái đào tạo điều dưỡng.
“Cách phân vai rõ ràng như vậy giúp dự án tránh được vấn đề cực đoan phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ hoặc tiếp tục để con người làm những công việc lặp lại mà máy móc có thể hỗ trợ”, chị Oanh cho hay.
Bảo vệ giải pháp bằng “6 Rõ”
Trước khi trình bày với Ban lãnh đạo, thách thức của nhóm không còn là chứng minh AI hoạt động được. Điều khó hơn là chứng minh giải pháp đáng để đầu tư, có thể triển khai trên quy mô toàn hệ thống và tạo ra giá trị lâu dài.
Thay vì chỉ mang kết quả thử nghiệm tới báo cáo, nhóm trình bày MediAEye theo cấu trúc “6 Rõ”. Ban lãnh đạo nhà Bán lẻ mà đứng đầu là Chủ tịch Nguyễn Bạch Điệp có thể nhìn thấy toàn bộ bức tranh, từ vấn đề vận hành, phương án triển khai, nguồn lực cần thiết đến hiệu quả dự kiến và cơ chế kiểm soát rủi ro. Chính cách tiếp cận này đã giúp một mô hình dù đang trong quá trình thử nghiệm được nhìn nhận như một giải pháp quản trị chất lượng có khả năng nhân rộng hiệu quả.
Sau khi được phê duyệt, “6 Rõ” tiếp tục được dùng để quản trị quá trình phát triển sản phẩm. Ở mỗi chặng, nhóm đều kiểm tra giải pháp có còn bám bài toán ban đầu, đúng tiến độ, trong phạm vi ngân sách và tạo ra giá trị như cam kết hay không.
Nghiệm thu bằng những con số biết nói
Sau 12 tháng, MediAEye đi từ ý tưởng đến triển khai tại hơn 200 trung tâm tiêm chủng. Quy trình giám sát được rút từ 11 bước xuống còn 5 bước chính và một vòng tái đào tạo; thời gian xử lý một trường hợp giảm từ khoảng 17 phút xuống 4 phút.
 |
| Giải pháp MediAEye góp phần quan trọng giúp nâng cao chất lượng tiêm vắc xin tại hệ thống tiêm chủng FPT Long Châu trong thời gian qua. |
AI đạt độ chính xác trên 97%, hỗ trợ nâng tỷ lệ lượt tiêm được giám sát từ khoảng 4% lên hơn 90%, trong khi đội vận hành chỉ cần khoảng 2 nhân sự. Sau thời gian áp dụng, mức độ tuân thủ của nhân viên y tế đạt 99,98%, tỷ lệ lỗi giảm 85% và tỷ lệ phản ứng sau tiêm của khách hàng giảm 50%.
Chị Oanh khẳng định: “Những kết quả ấy cho thấy giá trị lớn nhất của ‘6 Rõ’ không nằm ở việc tạo thêm biểu mẫu báo cáo. Ngược lại, nó giúp chúng tôi đi xuyên suốt từ ý tưởng, phát triển, kiểm thử, nghiệm thu đến bảo vệ giải pháp bằng cùng một hệ quy chiếu nhất quán”.
Minh Tâm
Ý kiến
()