Trong bức tranh tổng thể về chiến lược “AI First” của FPT Software, FPT Nhật Bản đang cho thấy một cách tiếp cận rất khác nhưng đầy hiệu quả: thay vì chỉ tập trung vào đội ngũ kỹ sư công nghệ, đơn vị này chọn bắt đầu từ chính những nhân sự “non-tech”. Sáng kiến “Lò rèn AI” - giải Vàng iKhiến 2025 tại chung khảo số 11 - ra đời từ một khoảng trống rất thực tế và nhanh chóng trở thành cú hích lớn cho việc phát triển, ứng dụng AI vào công việc hàng ngày, góp phần nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và thúc đẩy mạnh mẽ mục tiêu “Lên mâm” của đơn vị.
 |
| "Lò rèn AI" của FPT Nhật Bản xuất sắc giành giải Vàng chung khảo số 11 iKhiến 2025. |
Tại FPT Nhật Bản, khối BA – WF (khối nhân sự nghiệp vụ và vận hành) vốn chưa có một không gian hay mô hình đào tạo AI chuyên biệt. Trong khi đó, làn sóng AI bùng nổ khiến không ít nhân sự “non-tech” rơi vào trạng thái “muốn làm nhưng không biết bắt đầu từ đâu”. Dù Tập đoàn đã đầu tư mạnh mẽ cho các nền tảng AI nội bộ, phần lớn nhân sự vẫn chỉ dừng ở việc sử dụng AI như một công cụ tra cứu, chưa thực sự biến AI thành trợ thủ trong công việc nghiệp vụ.
Từ thực tế đó, “Lò rèn AI” được thiết kế như một sân chơi rất cụ thể và có tính bắt buộc vừa đủ. Mỗi phòng ban tại FPT Nhật Bản phải nuôi dưỡng ít nhất một AI Agent trong vòng 2 tuần, đưa sản phẩm ra trình bày, tranh biện và bình chọn công khai, dưới sự đồng hành của ban giám khảo và mentor đến từ nhà Phần mềm. Thay vì học AI theo cách hàn lâm, chương trình buộc người tham gia phải bắt tay vào làm, từ việc xác định bài toán nghiệp vụ thật cho đến khi AI chạy được và có người dùng thật.
Chia sẻ về động lực khởi xướng sáng kiến, chị Hoàng Thị Vân Anh - đại diện team “Lò rèn AI” cho biết, ý tưởng xuất phát từ mong muốn phá bỏ khoảng cách giữa AI và nhân sự “non-tech”. Theo chị, AI không thể chỉ là câu chuyện của đội công nghệ, mà phải trở thành năng lực phổ cập trong toàn tổ chức. “Lò rèn AI” vì thế được xây dựng theo tinh thần “bình dân AI vụ”, giúp AI trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và gắn chặt với công việc hằng ngày của từng phòng ban.
Quá trình hiện thực hóa sáng kiến diễn ra trong vòng 1,5 tháng, với cao điểm là 2-3 tuần tập trung phát triển sản phẩm. Hành trình được chia làm 3 giai đoạn rõ ràng: xác định bài toán nghiệp vụ, rèn luyện và sáng tạo cùng mentor, và cuối cùng là đưa AI vào ứng dụng thực tế. Đó là quãng thời gian mà nhiều đội phải chạy deadline liên tục, làm việc cùng AI đến khuya, tìm và sửa từng lỗi nhỏ để có được bản demo đầu tiên. Với nhiều người, khoảnh khắc AI chạy được và bắt đầu có người sử dụng thật là một dấu mốc đáng nhớ, bởi nó đánh dấu sự chuyển dịch từ “nghe nói về AI” sang “làm được AI”.
 |
| Buổi trình bày của đại diện các phòng ban trong cuộc thi nội bộ phát triển agent tại FPT Nhật Bản. |
Trong quá trình triển khai, team cũng nhanh chóng điều chỉnh cách làm. Thay vì để mỗi phòng ban phát triển một agent khép kín, các nhóm được khuyến khích kết nối những nghiệp vụ tương đồng. Theo chị Vân Anh: “Nhờ vậy, nhiều AI Agent được thiết kế theo hướng dùng chung, dễ nhân rộng và tạo giá trị lớn hơn cho toàn đơn vị. Cách tiếp cận này giúp ‘Lò rèn AI’ không chỉ dừng ở những sáng kiến đơn lẻ, mà trở thành nền tảng cho việc hình thành các use case AI có khả năng lan tỏa rộng”.
Sau 1,5 tháng triển khai, những con số ghi nhận từ “Lò rèn AI” cho thấy hiệu quả rõ rệt. Hơn 400 người đến từ 18 phòng ban trực tiếp tham gia, tạo ra 30 AI Agent thực tế sau 2 tuần rèn luyện. Chương trình tổ chức 13 workshop và sự kiện hướng dẫn, với 4 ngày hùng biện liên tục và 1 ngày chung kết để tìm ra đội xuất sắc nhất. Đáng chú ý, các AI Agent này đã giúp FPT Nhật Bản tiết kiệm hơn 1,25 tỷ đồng chi phí, đồng thời tạo ra cú hích mạnh mẽ cho văn hóa đổi mới và xu hướng ưu tiên sử dụng AI nội bộ FPT.
Khi được hỏi về điều khiến team sáng kiến tự hào nhất, đại diện team nhấn mạnh, nó không chỉ đến từ những con số, mà còn ở chỗ các sản phẩm AI này đều do chính nhân sự “non-tech” tạo ra và đưa vào sử dụng thật. Từ 38 ý tưởng ban đầu của 24 đội, “Lò rèn AI” đã chắt lọc và hình thành những agent có thể chạy trong môi trường công việc hàng ngày. Đó cũng là lý do chị Vân Anh chọn từ “khai phóng” khi mô tả ngắn gọn về sáng kiến của team. “Khai phóng” thể hiện ở việc khai phóng tư duy, khai phóng sự tự tin và khai phóng nhận thức rằng AI không xa vời, mà hoàn toàn nằm trong tầm tay mỗi người.
 |
| Tinh thần "AI First" đang được lan rộng tại nhà FPT Nhật Bản. Một phần nhờ những đóng góp của team "Lò rèn AI". |
Không dừng lại ở kết quả nội bộ, “Lò rèn AI” còn trở thành chất xúc tác quan trọng cho văn hóa đổi mới sáng tạo tại Phần mềm FPT nói chung và FPT Nhật Bản nói riêng. Thông điệp “Bật Chí - Thắp Gương - Bừng Sáng - Khơi Đổi - Chung Đồng” được lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần dấn thân, kết nối con người và tạo sức bật đổi mới mang tính cộng hưởng. Chỉ sau 2 tuần, nhân sự “non-tech” có thể tạo ra AI chạy thật, mỗi đội trở thành một “hạt giống AI” xuất phát từ nhu cầu nghiệp vụ cụ thể, không cần hạ tầng phức tạp hay đội ngũ chuyên gia dữ liệu (data) chuyên sâu.
Hiện nay, nhiều AI Agent tiêu biểu từ “Lò rèn AI” đang được nhà Phầ mềm tham khảo và nhân rộng trên toàn đơn vị, hướng tới mở rộng lên toàn FPT. Đây là minh chứng rõ nét cho việc sáng kiến không chỉ giải quyết bài toán của một đơn vị, mà còn có khả năng đóng góp trực tiếp cho chiến lược chung của FPT. Việc ưu tiên sử dụng AI nội bộ, phát triển các “AI Citizen Developers” và hình thành thư viện AI mini đang giúp FPT Nhật Bản đi nhanh hơn trên con đường hiện thực hóa chiến lược “AI First”.
Trong giai đoạn tiếp theo, “Lò rèn AI” hướng tới xây dựng một hệ sinh thái AI nội bộ bền vững, lan tỏa văn hóa AI trong công việc, phát triển đội ngũ “AI Citizen Developer”, xây dựng AI Demo Hub và chuẩn hóa các chỉ số đo lường hiệu quả. Mục tiêu dài hạn là hình thành các thế hệ “AI Citizen Developers” vận hành theo mô hình flywheel (mô hình bánh đà), liên tục cải tiến và tạo ra giá trị mới.
Gửi gắm thông điệp đến những người đang ấp ủ các sáng kiến cải tiến, chị Vân Anh nhấn mạnh rằng, AI không phải câu chuyện của tương lai, mà là hiện tại. “Không ai bị bỏ lại phía sau nếu cùng học, cùng thử và cùng sáng tạo. Chỉ cần bắt đầu từ một vấn đề nhỏ trong công việc hằng ngày, mỗi người đều có thể tạo ra một thay đổi lớn”, đại diện team “Lò rèn AI” khẳng định.
Với “Lò rèn AI”, FPT Nhật Bản đã chứng minh rằng chiến lược AI First không chỉ nằm trên định hướng hay văn bản, mà được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, đo đếm được và có tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Từ những nhân sự “non-tech” lần đầu chạm vào AI, một lực lượng AI Citizen đang dần hình thành, sẵn sàng góp phần đưa các sản phẩm, giải pháp AI của FPT thực sự “lên mâm” trong thời gian tới.
Trí Đức
Ý kiến
()