© 2011 Chúng ta, trang tin nội bộ của Tập đoàn FPT.
Chúng ta giữ bản quyền nội dung trên website này.

Sự im lặng đắt đỏ

“Đây là giá gửi xe đêm muộn” - người trông xe nói và vội vàng xé đôi tờ vé.

Đó là bờ hồ Hoàn Kiếm lúc 10h tối. Chị em tôi đang bị đòi 10.000 đồng cho một chiếc xe máy, gấp đôi giá niêm yết của thành phố. Cô em đã rút tiền ra trả, nhưng tôi cương quyết chỉ đưa đúng 5.000 đồng. Tôi đòi xem giá ghi trên vé. Đáp lại là thái độ bất hợp tác. Cuối cùng, tôi nói sẽ gọi điện đến đường dây nóng. Người đàn ông ấy hằn học, trả lại 5.000 đồng.

Sau này, có người biết chuyện đã trêu tôi: “Chỉ vì 5.000 đồng mà chẳng may mang vạ thì thiệt thân”. Tôi chỉ cười, không giải thích vì tin mình làm đúng. 5.000 đồng không lớn nhưng nếu không lên tiếng thì tôi không thoải mái. Tôi không đồng tình với việc tự tiện tăng giá mà không có bất kỳ lý do chính đáng nào. Những nơi như thế, thường sau này tôi sẽ không quay lại nữa.

Nếu số tiền đó nhân lên 1.000 lần thì không còn là số nhỏ, càng không nhỏ nếu nó lặp đi lặp lại, ngấm ngầm trong sự lặng thinh chấp nhận như một lẽ tất nhiên của nhiều người. Và trong nhiều trường hợp khác, khi cái mà người đàn ông kia cầm không phải tấm vé xe, mà là một con dấu, thì cái giá phải trả của sự tặc lưỡi sợ phiền hà có thể lớn hơn gấp triệu lần.

Tôi vẫn nhớ vẻ mặt ngạc nhiên lẫn nụ cười bất đắc dĩ của cặp du khách nước ngoài trên chuyến xe buýt từ Đà Nẵng đi Hội An, khi người phụ xe tự tiện thu 30.000 đồng, dù giá vé đúng là 20.000 đồng. Họ rất ngạc nhiên, rồi lắc đầu cười khi trông thấy người đàn ông ấy giơ 3 ngón tay ra hiệu. Tôi lên tiếng đề nghị trả lại số tiền thu thêm của đôi trẻ. Phụ xe lúng túng giải thích “đó là tiền phí vì đeo balô to lên xe”.

Lúc nhận lại tiền, đôi trẻ cảm ơn. Còn tôi thì rất ngượng vì có thể hình ảnh đất nước, con người Việt Nam hiếu khách đã bớt đẹp trong mắt bạn bè. Tôi đoán trước lúc lên xe, cặp du khách đã biết giá vé là 20.000 đồng mỗi người nên cầm sẵn số tiền phải trả. Biết người phụ xe làm sai nhưng họ không nói gì. Buồn hơn là nhiều người trên xe buýt đều chứng kiến nhưng im lặng.

Những điều “chướng tai gai mắt” ấy, tôi gặp ngày càng nhiều và thấy sự im lặng cũng ngày một nhiều hơn.

Sự im lặng biến thành một sự thỏa hiệp kỳ quặc. Bạn tôi kể, vợ chồng anh đi mua sách ở phố Đinh Lễ, gửi xe ở điểm gần đó thì họ lấy 20.000 đồng và yêu cầu trả tiền trước. Lúc anh ra lấy xe gặp hai công an đang kiểm tra, nhân viên thu vé mặt méo xệch vì sợ. Nhưng khi công an hỏi họ thu bao nhiêu, anh liền buột miệng đáp “Năm nghìn”. Vợ thắc mắc sao không nói đúng, anh bảo chẳng biết, có lẽ quen rồi nên đáp vậy.

“Quen rồi” là một mệnh đề đáng sợ. Cũng chẳng khó hiểu vì sao nhiều dịp, gửi một chiếc xe máy mất 50.000 đồng hay ăn bát phở hết 100.000 đồng. Mỗi lần bị “móc ví” như vậy, liệu có ai thắc mắc vì sao họ có quyền tự ý nâng giá dù chất lượng sản phẩm hay cách phục vụ vẫn thế, thậm chí tệ hơn?

Và tất nhiên cái sự “quen rồi” ấy, không chỉ diễn ra với vé xe hay bát phở. Chúng ta sẽ phải nở nụ cười gượng gạo trước sự “xin đểu” của những người có quyền lực cao hơn anh trông xe, trước những món tiền có thể lớn gấp cả nghìn lần chiếc vé xe. Nếu như sự im lặng trở thành một thói quen.

Thực ra, nhìn vẻ mặt hằm hằm của những người bị bóc mẽ, tôi cũng sợ bị đánh, bị trả thù. Mỗi lần lên tiếng tôi cũng lấy hết can đảm. Nhưng điều tôi sợ nhất là im lặng một lần, hai lần… nhiều lần rồi thành thói quen, không dám phản ứng với những cái sai nhỏ nhất. Khi ấy, có lẽ thứ mất đi không phải là 5.000 đồng, 10.000 đồng… mà nhiều hơn, là niềm tin về lẽ phải.

Martin Luther King nói: “Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì những hành động và lời nói của người xấu, mà còn vì sự im lặng đáng sợ của người tốt”.

Chúng ta có thể trả những cái giá rất đắt cho cái sự “quen rồi” ấy. Cái giá mà thị trường phải trả cho những sự thỏa hiệp nhỏ nhặt - từ môi trường đầu tư cho đến chi phí cơ hội - tôi tin rằng rất lớn. Nhưng nó cũng không thể nguy hiểm bằng việc mỗi người trong chúng ta rồi sẽ đánh mất cảm giác ái ngại với chính bản thân mình mỗi lần thỏa hiệp, chúng ta quen với việc câm lặng trước điều xấu.

Và lúc ấy, liệu còn có thể tự nhận mình là “người tốt”?

Hoàng Phương

 

7 sai lầm về tiền ở tuổi 40 dễ khiến bạn lụn bại

Cố đổi nhà to hơn hay cho con vào trường tư đắt đỏ khi chưa đủ tiền có thể khiến bạn hối hận sau này. 

Trừ lương tháng 13 với người Phần mềm không thi ISMS

CBNV không tham gia kỳ thi Bảo mật thông tin hai năm liên tiếp (2016-2017) sẽ bị trừ thưởng 500.000 đồng vào lương tháng thứ 13, lãnh đạo không thi sẽ bị phạt 1 triệu

Người nhà Hệ thống 'check-in' cùng cây thông Noel nơi làm việc

Không khí Giáng sinh tràn ngập trụ sở FPT IS tại tòa nhà Keangnam (Phạm Hùng, Hà Nội).

Những mô hình thiết kế ấn tượng của sinh viên FPT

Áp dụng kiến thức được học, sinh viên FPT Polytechnic Đà Nẵng đã tạo ra những dự án thực trong việc xây dựng, thiết kế bộ nhận diện thương hiệu sản phẩm.

Đường sắt Việt Nam áp dụng soát vé qua cửa tự động

Cùng với việc lắp đặt thiết bị soát vé tự động tại 3 ga lớn, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam cũng thực hiện việc tổ chức kiểm soát vé của hành khách đi

‘FPT là đối tác quan trọng của Airbus’

Giám đốc công nghệ của Airbus Marc Fontaine đã hé lộ nhiều cơ hội để FPT cũng như các doanh nghiệp hàng không Việt Nam có thể hợp tác với hãng sản xuất máy bay

CEO Nguyễn Văn Khoa: '2018 sẽ là năm mở của FPT Telecom'

Làm rõ định hướng chiến lược “More” được nêu trong Hội nghị lãnh đạo diễn ra sáng nay, TGĐ FPT Telecom Nguyễn Văn Khoa đã vạch ra những hành động cụ thể của nhà Viễn

Chủ tịch FPT Telecom: 'Làm nhiều hơn, thưởng nhiều hơn'

Người đứng đầu FPT Telecom cho rằng khác biệt như đã làm trong quá khứ là chưa đủ, muốn tiếp tục thành công nhà Cáo phải có nhiều tiềm lực hơn.

FPT Retail và FPT IS cạnh tranh giải Vàng i Khiến

Các sáng tạo Hệ thống quản lý vận chuyển, App STCo, thiết bị hỗ trợ bảo trì ATM... đến từ hai đơn vị FPT IS và FPT Retail được Hội đồng thẩm định sáng tạo

FPT vận hành hệ thống thông tin giao thông và bản đồ số cho Hà Nội

Dự kiến đến ngày 31/12 sẽ hoàn thành triển khai Hệ thống thông tin giao thông tích hợp, xây dựng bản đồ giao thông Hà Nội, cung cấp thông tin về tình trạng giao thông

Mẹo hữu ích giúp tiết kiệm thời gian học Code

Khi bạn bắt đầu học viết code, chắc chắn rất khó để biết bắt đầu từ đâu, và sẽ có thể lãng phí rất nhiều thời gian và tiền bạc vào những thứ không cần

VNNIC khuyến khích FPT Online tiên phong triển khai IPv6

Giám đốc VNNIC Trần Minh Tân đánh giá cao kết quả triển khai IPv6 của FPT Online trong năm 2017. Ông cũng khuyến khích Công ty Dịch vụ trực tuyến đẩy mạnh công tác truyền