© 2011 Chúng ta, trang tin nội bộ của Tập đoàn FPT.
Chúng ta giữ bản quyền nội dung trên website này.

Sự im lặng đắt đỏ

“Đây là giá gửi xe đêm muộn” - người trông xe nói và vội vàng xé đôi tờ vé.

Đó là bờ hồ Hoàn Kiếm lúc 10h tối. Chị em tôi đang bị đòi 10.000 đồng cho một chiếc xe máy, gấp đôi giá niêm yết của thành phố. Cô em đã rút tiền ra trả, nhưng tôi cương quyết chỉ đưa đúng 5.000 đồng. Tôi đòi xem giá ghi trên vé. Đáp lại là thái độ bất hợp tác. Cuối cùng, tôi nói sẽ gọi điện đến đường dây nóng. Người đàn ông ấy hằn học, trả lại 5.000 đồng.

Sau này, có người biết chuyện đã trêu tôi: “Chỉ vì 5.000 đồng mà chẳng may mang vạ thì thiệt thân”. Tôi chỉ cười, không giải thích vì tin mình làm đúng. 5.000 đồng không lớn nhưng nếu không lên tiếng thì tôi không thoải mái. Tôi không đồng tình với việc tự tiện tăng giá mà không có bất kỳ lý do chính đáng nào. Những nơi như thế, thường sau này tôi sẽ không quay lại nữa.

Nếu số tiền đó nhân lên 1.000 lần thì không còn là số nhỏ, càng không nhỏ nếu nó lặp đi lặp lại, ngấm ngầm trong sự lặng thinh chấp nhận như một lẽ tất nhiên của nhiều người. Và trong nhiều trường hợp khác, khi cái mà người đàn ông kia cầm không phải tấm vé xe, mà là một con dấu, thì cái giá phải trả của sự tặc lưỡi sợ phiền hà có thể lớn hơn gấp triệu lần.

Tôi vẫn nhớ vẻ mặt ngạc nhiên lẫn nụ cười bất đắc dĩ của cặp du khách nước ngoài trên chuyến xe buýt từ Đà Nẵng đi Hội An, khi người phụ xe tự tiện thu 30.000 đồng, dù giá vé đúng là 20.000 đồng. Họ rất ngạc nhiên, rồi lắc đầu cười khi trông thấy người đàn ông ấy giơ 3 ngón tay ra hiệu. Tôi lên tiếng đề nghị trả lại số tiền thu thêm của đôi trẻ. Phụ xe lúng túng giải thích “đó là tiền phí vì đeo balô to lên xe”.

Lúc nhận lại tiền, đôi trẻ cảm ơn. Còn tôi thì rất ngượng vì có thể hình ảnh đất nước, con người Việt Nam hiếu khách đã bớt đẹp trong mắt bạn bè. Tôi đoán trước lúc lên xe, cặp du khách đã biết giá vé là 20.000 đồng mỗi người nên cầm sẵn số tiền phải trả. Biết người phụ xe làm sai nhưng họ không nói gì. Buồn hơn là nhiều người trên xe buýt đều chứng kiến nhưng im lặng.

Những điều “chướng tai gai mắt” ấy, tôi gặp ngày càng nhiều và thấy sự im lặng cũng ngày một nhiều hơn.

Sự im lặng biến thành một sự thỏa hiệp kỳ quặc. Bạn tôi kể, vợ chồng anh đi mua sách ở phố Đinh Lễ, gửi xe ở điểm gần đó thì họ lấy 20.000 đồng và yêu cầu trả tiền trước. Lúc anh ra lấy xe gặp hai công an đang kiểm tra, nhân viên thu vé mặt méo xệch vì sợ. Nhưng khi công an hỏi họ thu bao nhiêu, anh liền buột miệng đáp “Năm nghìn”. Vợ thắc mắc sao không nói đúng, anh bảo chẳng biết, có lẽ quen rồi nên đáp vậy.

“Quen rồi” là một mệnh đề đáng sợ. Cũng chẳng khó hiểu vì sao nhiều dịp, gửi một chiếc xe máy mất 50.000 đồng hay ăn bát phở hết 100.000 đồng. Mỗi lần bị “móc ví” như vậy, liệu có ai thắc mắc vì sao họ có quyền tự ý nâng giá dù chất lượng sản phẩm hay cách phục vụ vẫn thế, thậm chí tệ hơn?

Và tất nhiên cái sự “quen rồi” ấy, không chỉ diễn ra với vé xe hay bát phở. Chúng ta sẽ phải nở nụ cười gượng gạo trước sự “xin đểu” của những người có quyền lực cao hơn anh trông xe, trước những món tiền có thể lớn gấp cả nghìn lần chiếc vé xe. Nếu như sự im lặng trở thành một thói quen.

Thực ra, nhìn vẻ mặt hằm hằm của những người bị bóc mẽ, tôi cũng sợ bị đánh, bị trả thù. Mỗi lần lên tiếng tôi cũng lấy hết can đảm. Nhưng điều tôi sợ nhất là im lặng một lần, hai lần… nhiều lần rồi thành thói quen, không dám phản ứng với những cái sai nhỏ nhất. Khi ấy, có lẽ thứ mất đi không phải là 5.000 đồng, 10.000 đồng… mà nhiều hơn, là niềm tin về lẽ phải.

Martin Luther King nói: “Trong thế giới này, chúng ta không chỉ xót xa vì những hành động và lời nói của người xấu, mà còn vì sự im lặng đáng sợ của người tốt”.

Chúng ta có thể trả những cái giá rất đắt cho cái sự “quen rồi” ấy. Cái giá mà thị trường phải trả cho những sự thỏa hiệp nhỏ nhặt - từ môi trường đầu tư cho đến chi phí cơ hội - tôi tin rằng rất lớn. Nhưng nó cũng không thể nguy hiểm bằng việc mỗi người trong chúng ta rồi sẽ đánh mất cảm giác ái ngại với chính bản thân mình mỗi lần thỏa hiệp, chúng ta quen với việc câm lặng trước điều xấu.

Và lúc ấy, liệu còn có thể tự nhận mình là “người tốt”?

Hoàng Phương

 
  • 3 bàn thắng đẳng cấp của FPT Software tại bán kết FPT Cup

Tân Trạng nguyên FPT tiết lộ 3 bí kíp chiến thắng

"'Rèn luyện sức khỏe, nắm chắc chuyên môn, tinh thần thoải mái' đã giúp anh Nguyễn Quốc Lực lên ngôi cao nhất kỳ thi tôn vinh việc học tập, thi cử và tìm kiếm cán

FPT Software Đà Nẵng giúp chị em làm đẹp

Phần mềm FPT Đà Nẵng sẽ tổ chức buổi hội thảo về chăm sóc da cũng như những bí quyết để giúp chị em xinh đẹp, thu hút hơn.

Trạng nguyên, Bảng nhãn FPT giao lưu trực tiếp trên Workplace

16h hôm nay (ngày 18/10), Chúng ta tổ chức livestream phỏng vấn trực tiếp tân Trạng nguyên Nguyễn Quốc Lực và Bảng nhãn Bùi Quang Hùng trên kênh FPT Workplace. Xem tại đây.

FPT IS sắp có chương trình hẹn hò dành cho người 'ế lâu năm'

Sau khi đề xuất và nhận được sự quan tâm của đông đảo thần dân FA (Forever Alone), trong tháng 11 tới, FPT IS sẽ ra mắt chương trình "Speed dating" dành cho cán bộ

Phần mềm FPT trang bị kỹ năng Hou-ren-sou

Khóa học sẽ giúp người FPT Software Đà Nẵng hiểu tầm quan trọng, cách thực hiện và ứng dụng kỹ năng báo cáo, trao đổi, hỏi ý kiến vào thực tế công việc lẫn cuộc

Hàng công nghệ ồ ạt giảm giá dịp 20/10

Đến hẹn lại lên, Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 tiếp tục là dịp tốt để các nhà bán lẻ như  FPT Shop tung ra các chương trình khuyến mãi lớn với mức giảm dành

FPT giúp Tập đoàn Dầu khí số hoá giàn khoan

Tập đoàn FPT sẽ hợp tác nghiên cứu phát triển khoa học và công nghệ mới trong lĩnh vực dầu khí cho Tổng Công ty thăm dò và khai thác dầu khí (PVEP). Đây là

FPT 'phổ cập' Nokia 8 đến người dùng

Với những tính năng của mình, Nokia sẽ là một sản phẩm nổi bật trong phân khúc giá 10-15 triệu đồng. Sản phẩm hiện có giá 12.990.000 đồng và được bày bán tại hệ thống

CEO Cyradar nói về ứng dụng công nghệ vào bảo mật thông tin

Trong chương trình livestream "Hỏi đáp với chuyên gia" anh Nguyễn Minh Đức, sáng lập kiêm CEO Cyradar sẽ chia sẻ về xu hướng, chuyển biến, các công nghệ mới cùng ứng dụng của chúng

iBus là đại diện của Việt Nam 'tham chiến' chung kết AICTA 2017

Hệ thống Quản lý và điều hành vận tải xe buýt thông minh (iBus) do FPT IS FTS xây dựng vừa chính thức được Bộ Thông tin và Truyền thông chọn vào vòng chung kết của

App quản lý hình ảnh nâng năng suất nhân viên bảo trì mạng

Điểm nổi bật nhất của ứng dụng IQC là chuẩn hóa được công đoạn triển khai, lưu trữ hình ảnh, đánh giá và phản hồi qua 7 bước; giảm bớt các thao tác thủ công

Mạng Wi-fi toàn cầu bị hack

Giao thức WPA2 mà phần lớn kết nối Wi-fi sử dụng đã bị hacker phá vỡ. Hiện tại, các trang web được bảo mật như dịch vụ ngân hàng vẫn đang được đảm bảo, mạng riêng