© 2011 Chúng ta, trang tin nội bộ của Tập đoàn FPT.
Chúng ta giữ bản quyền nội dung trên website này.

Giáo dục và đào tạo

Cả giáo dục và đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Giáo dục (Education) và đào tạo (Training) có chức năng khác nhau. Giáo dục có chức năng giúp người học mở mang kiến thức. Nhưng giáo dục không quan tâm bạn sẽ sử dụng kiến thức như thế nào. Ví dụ, bạn học về sông Amazon trong chương trình địa lý thế giới. Thầy giáo giúp bạn mở mang những kiến thức địa lý này mà không cần biết trong tương lai có khi nào bạn đến Nam Mỹ hay không.

Đào tạo lại có chức năng khác. Mục tiêu của đào tạo là giúp người học biết làm một công việc rất cụ thể nào đó. Ví dụ như đào tạo lái xe, đào tạo thợ may, đào tạo thư ký, đào tạo phi công… Đào tạo không dàn trải mà nó rất tập trung. Một người được đào tạo phù hợp trong 6 tháng có thể làm việc trong một dây chuyền sản xuất máy bay mà không nhất thiết phải có kiến thức về khí động học.

Cả giáo dục và  đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Nhưng Việt Nam thì khác. Mặc dù là quốc gia đang phát triển, nhưng Việt Nam không chú trọng đào tạo. Hầu hết các nguồn lực xã hội, đều tập trung cho giáo dục từ phổ thông tới đại học. Số lượng các trường dạy nghề ở Việt Nam ít và không được đầu tư đúng mức.

Tâm lý của xã hội cũng có vấn đề - quá đề cao việc học đại học, dẫn đến mọi gia đình đều cố gắng cho con em vào đại học. Thi đại học trượt thì năm sau thi lại chứ không vào cao đẳng dạy nghề. Điều này đã tiếp điễn qua nhiều năm, dẫn đến tình trạng thiếu lao động tay nghề cao ở hầu hết các ngành. Cấu trúc lao động ở Việt Nam hiện nay có hình dạng đồng hồ cát: Tỷ lệ lao động phổ thông rất cao, tỷ lệ lao động có tay nghề rất thấp, tỷ lệ có trình độ đại học và trên đại học tương đối cao.

Rõ ràng sự mất cân đối giữa giáo dục và đào tạo ở Việt Nam là rất lớn. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam là một nước đang phát triển, tri thức đang trong quá trình tích lũy và động lực chính cho nền kinh tế. Trong giai đoạn này, phải là những người thợ có tay nghề cao, thì sự mất cân đối này đã giảm đi rất nhiều cơ hội của Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với quan điểm cá nhân, tôi đề xuất mô hình giáo dục và đào tạo của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay như sau: Phổ cập giáo dục toàn dân hết cấp II; Sau cấp II, có khoảng 10% học sinh không thể tiếp tục học lên cấp III, vì nhiều lý do. Các em sẽ trở thành lực lượng lao động phổ thông trong tương lai. 90% tiếp tục học lên cấp III. Sau lớp 10, 20% chuyển sang học trung cấp dạy nghề, 70% tiếp tục học hết cấp III. Sau cấp III, 40% % chuyển sang học cao đẳng dạy nghề, 30% còn lại tiếp tục học đại học. Sau đại học, 10% tiếp tục học cao học và tiến sĩ.

Với mô hình này, chúng ta sẽ có tỷ lệ lao động, không còn hình dạng của đồng hồ cát: 10% lao động phổ thông; 20% lao động có tay nghề trung cấp; 40% lao động có tay nghề cao đẳng; 20% lao động có trình độ đại học; 10% lao động có trình độ trên đại học.


Ngoài ra, xã hội cần quan tâm nhiều hơn nữa đến đào tạo bằng các động thái cụ thể: Nhà nước đầu tư nhiều hơn cho các trường dạy nghề: Tăng số lượng, nâng cao chất lượng; Giảm học phí, hỗ trợ nhiều hơn cho sinh viên các trường dạy nghề; Tuyên truyền và tôn vinh những tấm gương thành đạt và đóng góp nhiều cho xã hội bằng tay nghề cao…

Để cân bằng với tâm lý xã hội đang quá nghiêng về học đại học, có thể áp dụng mức học phí cao hơn cho sinh viên đại học, với ba mục tiêu: Nâng cao chất lượng giáo dục đại học; Góp một phần kinh phí để hỗ trợ các trường dạy nghề; Điều chỉnh nhu cầu học đại học, phù hợp với trình độ phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.
 

Lưu ý, các số liệu ở đây chỉ là giả định để chúng ta hiểu rõ hơn mô hình giáo dục đào tạo này. Cần có thêm công tác thống kê, tổng hợp và phân tích dữ liệu khoa học, để đưa ra cấu trúc phù hợp với trình độ phát triển của Việt Nam trong 10 đến 20 năm tới. Ngoài ra, mặc dù rất quan tâm đến công tác giáo dục đào tạo, nhưng tôi là người ngoại đạo. Vì thế, trong bài viết có gì ấu trĩ, xin quý vị bỏ qua.

Hoàng Minh Châu

 
  • Những lưu ý bỏ túi dành cho vận động viên 'Hành trình kết nối'

iDo 2019 đặt mục tiêu ‘Leng Keng’ gấp 10 lần

Chương trình Đổi mới sáng tạo – iDo đặt mục tiêu tăng số lượng đề xuất gấp 10 lần và chất lượng tăng gấp 4 lần năm 2018.

CEO FPT Telecom: 'Mục tiêu OKR 500K thách thức nhưng không khó'

TGĐ FPT Telecom Hoàng Việt Anh cho biết, việc hoàn thành kế hoạch 'Leng Keng' về thuê bao Truyền hình, giải chạy Hành trình kết nối... trong năm trước sẽ là kinh nghiệm quý báu

Sinh viên FUNiX khai xuân tại làng phần mềm F-Ville Hòa Lạc

xDay khai xuân Kỷ Hợi của FUNiX sẽ được tổ chức ở một địa điểm hoàn toàn mới là Làng phần mềm F-Ville Hòa Lạc của FPT Software. 

Sau kỳ nghỉ Tết, nhiều người FPT Hà Nội đi làm trễ

Kết thúc đợt nghỉ Tết Kỷ Hợi, tại các đơn vị nhà F xuất hiện tình trạng đi làm không đúng giờ. Đa phần rơi vào các tổ chức không có chế tài cụ thể về

Ngôi vương Đường lên đỉnh OKRs 2019 nhà 'Cáo' sẽ nhận 500 triệu đồng

Tổng giải thưởng Chương trình thi đua "Đường lên đỉnh OKRs 2019" của Viễn thông FPT lên đến hàng chục tỷ đồng. 

Truyền hình FPT tung khuyến mãi 'khủng' cho khách hàng trả trước

Nhân dịp đầu xuân Kỷ Hợi, Truyền hình FPT thực hiện chương trình 'Đón năm mới, nhận lộc mới' dành cho những khách hàng đăng ký mới trả trước.

Vùng 5 'say' OKRs trong kick-off thi đua lớn nhất lịch sử nhà Cáo

Chương trình thi đua kinh doanh lớn chưa từng có trong lịch sử nhà "Cáo" về quy mô và giải thưởng vừa được khởi động tại Sài Gòn.

Vùng 5 tiên phong Kick-off 'Đường lên đỉnh OKRs' nhà 'Cáo'

Tối nay (15/2), Vùng kinh doanh số 5 sẽ là nơi 'nổ phát súng' đầu tiên cho chương trình thi đua hướng đến OKRs 500K nhà "Cáo". 

Thưởng 'nóng' 6 cán bộ chất lượng đạt chứng chỉ CSQA

Cuối tháng 1 vừa qua, TGĐ FPT Bùi Quang Ngọc ký quyết định khen thưởng cho các cá nhân đạt chứng chỉ CSQA.

ViOlympic công bố lịch thi vòng cấp tỉnh, thành phố

Từ ngày 21/2 đến 1/3, vòng thi cấp tỉnh, thành phố ViOlympic 2018-2019 sẽ lần lượt được mở trước khi bước vào vòng quốc gia, dự kiến diễn ra đầu tháng 4.

Người dùng iPhone bị nhiều ứng dụng lén chụp màn hình

Apple dọa ‘rút thẻ đỏ’ đối với các nhà phát triển ứng dụng bí mật thu thập thông tin màn hình của người dùng thiết bị iOS.

Tất cả người dùng đều có tính năng thần thánh giống CEO Facebook

Mạng xã hội lớn nhất thế giới vừa cập nhật tính năng mới cho phép người dùng xóa các tin nhắn ở nền tảng chat Messenger. Trước đây chỉ CEO Mark Zuckerberg mới có tính