© 2011 Chúng ta, trang tin nội bộ của Tập đoàn FPT.
Chúng ta giữ bản quyền nội dung trên website này.

Giáo dục và đào tạo

Cả giáo dục và đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Giáo dục (Education) và đào tạo (Training) có chức năng khác nhau. Giáo dục có chức năng giúp người học mở mang kiến thức. Nhưng giáo dục không quan tâm bạn sẽ sử dụng kiến thức như thế nào. Ví dụ, bạn học về sông Amazon trong chương trình địa lý thế giới. Thầy giáo giúp bạn mở mang những kiến thức địa lý này mà không cần biết trong tương lai có khi nào bạn đến Nam Mỹ hay không.

Đào tạo lại có chức năng khác. Mục tiêu của đào tạo là giúp người học biết làm một công việc rất cụ thể nào đó. Ví dụ như đào tạo lái xe, đào tạo thợ may, đào tạo thư ký, đào tạo phi công… Đào tạo không dàn trải mà nó rất tập trung. Một người được đào tạo phù hợp trong 6 tháng có thể làm việc trong một dây chuyền sản xuất máy bay mà không nhất thiết phải có kiến thức về khí động học.

Cả giáo dục và  đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Nhưng Việt Nam thì khác. Mặc dù là quốc gia đang phát triển, nhưng Việt Nam không chú trọng đào tạo. Hầu hết các nguồn lực xã hội, đều tập trung cho giáo dục từ phổ thông tới đại học. Số lượng các trường dạy nghề ở Việt Nam ít và không được đầu tư đúng mức.

Tâm lý của xã hội cũng có vấn đề - quá đề cao việc học đại học, dẫn đến mọi gia đình đều cố gắng cho con em vào đại học. Thi đại học trượt thì năm sau thi lại chứ không vào cao đẳng dạy nghề. Điều này đã tiếp điễn qua nhiều năm, dẫn đến tình trạng thiếu lao động tay nghề cao ở hầu hết các ngành. Cấu trúc lao động ở Việt Nam hiện nay có hình dạng đồng hồ cát: Tỷ lệ lao động phổ thông rất cao, tỷ lệ lao động có tay nghề rất thấp, tỷ lệ có trình độ đại học và trên đại học tương đối cao.

Rõ ràng sự mất cân đối giữa giáo dục và đào tạo ở Việt Nam là rất lớn. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam là một nước đang phát triển, tri thức đang trong quá trình tích lũy và động lực chính cho nền kinh tế. Trong giai đoạn này, phải là những người thợ có tay nghề cao, thì sự mất cân đối này đã giảm đi rất nhiều cơ hội của Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với quan điểm cá nhân, tôi đề xuất mô hình giáo dục và đào tạo của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay như sau: Phổ cập giáo dục toàn dân hết cấp II; Sau cấp II, có khoảng 10% học sinh không thể tiếp tục học lên cấp III, vì nhiều lý do. Các em sẽ trở thành lực lượng lao động phổ thông trong tương lai. 90% tiếp tục học lên cấp III. Sau lớp 10, 20% chuyển sang học trung cấp dạy nghề, 70% tiếp tục học hết cấp III. Sau cấp III, 40% % chuyển sang học cao đẳng dạy nghề, 30% còn lại tiếp tục học đại học. Sau đại học, 10% tiếp tục học cao học và tiến sĩ.

Với mô hình này, chúng ta sẽ có tỷ lệ lao động, không còn hình dạng của đồng hồ cát: 10% lao động phổ thông; 20% lao động có tay nghề trung cấp; 40% lao động có tay nghề cao đẳng; 20% lao động có trình độ đại học; 10% lao động có trình độ trên đại học.


Ngoài ra, xã hội cần quan tâm nhiều hơn nữa đến đào tạo bằng các động thái cụ thể: Nhà nước đầu tư nhiều hơn cho các trường dạy nghề: Tăng số lượng, nâng cao chất lượng; Giảm học phí, hỗ trợ nhiều hơn cho sinh viên các trường dạy nghề; Tuyên truyền và tôn vinh những tấm gương thành đạt và đóng góp nhiều cho xã hội bằng tay nghề cao…

Để cân bằng với tâm lý xã hội đang quá nghiêng về học đại học, có thể áp dụng mức học phí cao hơn cho sinh viên đại học, với ba mục tiêu: Nâng cao chất lượng giáo dục đại học; Góp một phần kinh phí để hỗ trợ các trường dạy nghề; Điều chỉnh nhu cầu học đại học, phù hợp với trình độ phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.
 

Lưu ý, các số liệu ở đây chỉ là giả định để chúng ta hiểu rõ hơn mô hình giáo dục đào tạo này. Cần có thêm công tác thống kê, tổng hợp và phân tích dữ liệu khoa học, để đưa ra cấu trúc phù hợp với trình độ phát triển của Việt Nam trong 10 đến 20 năm tới. Ngoài ra, mặc dù rất quan tâm đến công tác giáo dục đào tạo, nhưng tôi là người ngoại đạo. Vì thế, trong bài viết có gì ấu trĩ, xin quý vị bỏ qua.

Hoàng Minh Châu

 
  • Những lưu ý bỏ túi dành cho vận động viên 'Hành trình kết nối'

Hơn 3.000 học sinh miền cao nguyên đá đón Trung thu cùng người FPT

Sắc cam của FPT đã len lỏi qua những triền đá đen đến với nhiều bản làng xa xôi của huyện miền núi Đồng Văn (Hà Giang) đem đến cho các em học sinh ở

Người Phần mềm mang Trung Thu tới trẻ em Vần Chải

Sớm ngày 23/9, người Phần mềm đã tập trung tại trường Phổ thông Dân tộc Liên cấp bán trú Vần Chải, huyện Đồng Văn, Hà Giang để trao những món quà tới cho học sinh

Talkshow định hướng toàn cầu hóa dành cho sinh viên FPT

Tham gia hội thảo, sinh viên FPT Polytechnic Đà Nẵng được lắng nghe những chia sẻ về xu hướng hội nhập toàn cầu của giới trẻ.

FPT HCM đón hơn 60 cán bộ cốt cán sau nhiều năm đào tạo

Hơn 60 cán bộ cốt cán FPT HCM đã cùng tham gia chương trình đào tạo phục vụ mục tiêu toàn cầu hóa của tập đoàn vào ngày 21/9.

FPT Software 'bắt tay' FPT Solidworks đào tạo nhân viên đạt chứng chỉ chuyên gia quốc tế

FPT Software hợp tác với Trung tâm FPT Solidworks của FPT Polytechnic để đào tạo nhân viên thi chứng chỉ chuyên gia quốc tế thiết kế CAD 3D.

Truyền hình FPT - niềm tin chiến thắng (phần 2)

Chúng tôi đã trải qua những ngày tháng khủng hoảng khi khó khăn bủa vây tứ phía. Nhưng trong thời khắc đối diện vực thẳm ấy, người FPT Telecom vẫn không nản lòng, kiên cường

Truyền hình FPT - niềm tin chiến thắng

Cuối cùng, chúng tôi đã đến được đích đầu tiên sau gần 2.000 ngày đi trên băng mỏng, đối diện vực sâu và đứng giữa muôn trùng vây. Thành quả hôm nay chỉ là một

Truyền hình FPT hoàn thành chiến dịch thuê bao lớn

Số thuê bao trong 5 tháng đạt được bằng 1 năm - một kỳ tích vừa được Truyền hình FPT lập ra mừng FPT 30 năm Tiên phong. 

14 đội sinh viên FPT tranh tài 'nảy lửa' tại FPT Uni Secathon 2018'

Lần đâu tiên tổ chức cuộc thi lập trình phần mềm máy tính FPT Uni Secathon, sự kiện thu hút 14 đội thi là sinh viên ĐH FPT tranh tài tại khu vực Hà Nội

FUNiX cắt giảm môn học với học viên có kinh nghiệm

Học viên có kinh nghiệm làm việc trong ngành CNTT 3 năm trở lên sẽ là đối tượng của chương trình chuyển kinh nghiệm giảm môn học trong toàn chương trình lấy bằng Đại học

FPT giúp 600 sinh viên Đà Nẵng trải nghiệm công nghệ 4.0

Ngày 21/9, FPT Software đã tổ chức hội thảo "Technology - Leading the way to Japan" tại ĐH Bách khoa Đà Nẵng với sự tham gia của hơn 600 sinh viên.

HP Pavilion 590 cấu hình 'khủng' lên kệ Synnex FPT

Máy có thiết kế siêu nhẹ, vô cùng nhỏ gọn nhưng mang cấu hình “khủng” với chip Intel Core i7 8700 mới nhất cùng card đồ họa rời GT730.