© 2011 Chúng ta, trang tin nội bộ của Tập đoàn FPT.
Chúng ta giữ bản quyền nội dung trên website này.

Giáo dục và đào tạo

Cả giáo dục và đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Giáo dục (Education) và đào tạo (Training) có chức năng khác nhau. Giáo dục có chức năng giúp người học mở mang kiến thức. Nhưng giáo dục không quan tâm bạn sẽ sử dụng kiến thức như thế nào. Ví dụ, bạn học về sông Amazon trong chương trình địa lý thế giới. Thầy giáo giúp bạn mở mang những kiến thức địa lý này mà không cần biết trong tương lai có khi nào bạn đến Nam Mỹ hay không.

Đào tạo lại có chức năng khác. Mục tiêu của đào tạo là giúp người học biết làm một công việc rất cụ thể nào đó. Ví dụ như đào tạo lái xe, đào tạo thợ may, đào tạo thư ký, đào tạo phi công… Đào tạo không dàn trải mà nó rất tập trung. Một người được đào tạo phù hợp trong 6 tháng có thể làm việc trong một dây chuyền sản xuất máy bay mà không nhất thiết phải có kiến thức về khí động học.

Cả giáo dục và  đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Nhưng Việt Nam thì khác. Mặc dù là quốc gia đang phát triển, nhưng Việt Nam không chú trọng đào tạo. Hầu hết các nguồn lực xã hội, đều tập trung cho giáo dục từ phổ thông tới đại học. Số lượng các trường dạy nghề ở Việt Nam ít và không được đầu tư đúng mức.

Tâm lý của xã hội cũng có vấn đề - quá đề cao việc học đại học, dẫn đến mọi gia đình đều cố gắng cho con em vào đại học. Thi đại học trượt thì năm sau thi lại chứ không vào cao đẳng dạy nghề. Điều này đã tiếp điễn qua nhiều năm, dẫn đến tình trạng thiếu lao động tay nghề cao ở hầu hết các ngành. Cấu trúc lao động ở Việt Nam hiện nay có hình dạng đồng hồ cát: Tỷ lệ lao động phổ thông rất cao, tỷ lệ lao động có tay nghề rất thấp, tỷ lệ có trình độ đại học và trên đại học tương đối cao.

Rõ ràng sự mất cân đối giữa giáo dục và đào tạo ở Việt Nam là rất lớn. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam là một nước đang phát triển, tri thức đang trong quá trình tích lũy và động lực chính cho nền kinh tế. Trong giai đoạn này, phải là những người thợ có tay nghề cao, thì sự mất cân đối này đã giảm đi rất nhiều cơ hội của Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với quan điểm cá nhân, tôi đề xuất mô hình giáo dục và đào tạo của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay như sau: Phổ cập giáo dục toàn dân hết cấp II; Sau cấp II, có khoảng 10% học sinh không thể tiếp tục học lên cấp III, vì nhiều lý do. Các em sẽ trở thành lực lượng lao động phổ thông trong tương lai. 90% tiếp tục học lên cấp III. Sau lớp 10, 20% chuyển sang học trung cấp dạy nghề, 70% tiếp tục học hết cấp III. Sau cấp III, 40% % chuyển sang học cao đẳng dạy nghề, 30% còn lại tiếp tục học đại học. Sau đại học, 10% tiếp tục học cao học và tiến sĩ.

Với mô hình này, chúng ta sẽ có tỷ lệ lao động, không còn hình dạng của đồng hồ cát: 10% lao động phổ thông; 20% lao động có tay nghề trung cấp; 40% lao động có tay nghề cao đẳng; 20% lao động có trình độ đại học; 10% lao động có trình độ trên đại học.


Ngoài ra, xã hội cần quan tâm nhiều hơn nữa đến đào tạo bằng các động thái cụ thể: Nhà nước đầu tư nhiều hơn cho các trường dạy nghề: Tăng số lượng, nâng cao chất lượng; Giảm học phí, hỗ trợ nhiều hơn cho sinh viên các trường dạy nghề; Tuyên truyền và tôn vinh những tấm gương thành đạt và đóng góp nhiều cho xã hội bằng tay nghề cao…

Để cân bằng với tâm lý xã hội đang quá nghiêng về học đại học, có thể áp dụng mức học phí cao hơn cho sinh viên đại học, với ba mục tiêu: Nâng cao chất lượng giáo dục đại học; Góp một phần kinh phí để hỗ trợ các trường dạy nghề; Điều chỉnh nhu cầu học đại học, phù hợp với trình độ phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.
 

Lưu ý, các số liệu ở đây chỉ là giả định để chúng ta hiểu rõ hơn mô hình giáo dục đào tạo này. Cần có thêm công tác thống kê, tổng hợp và phân tích dữ liệu khoa học, để đưa ra cấu trúc phù hợp với trình độ phát triển của Việt Nam trong 10 đến 20 năm tới. Ngoài ra, mặc dù rất quan tâm đến công tác giáo dục đào tạo, nhưng tôi là người ngoại đạo. Vì thế, trong bài viết có gì ấu trĩ, xin quý vị bỏ qua.

Hoàng Minh Châu

 
  • FPT triển khai thành công Chính quyền điện tử ở Quảng Ninh

Chủ tịch ĐH FPT đề xuất cải tổ kỳ thi THPT sau sự cố Hà Giang

Chủ tịch ĐH FPT Lê Trường Tùng nhận định, vụ nâng điểm thi THPT Quốc gia ở Hà Giang chứng tỏ xã hội đang có tình trạng chạy theo lợi ích bất chấp các quy

Synnex FPT thưởng ‘nóng’ thí sinh thi FQ

Ngoài phần thưởng từ BTC, các cá nhân, tập thể có thành tích thi tốt đã được nhà Phân phối thưởng, tổng giá trị là 10 triệu đồng.

Nhan sắc 3 cô giáo 'vạn người mê' của FPT University

Tài năng và xinh đẹp, giảng viên ĐH FPT Bùi Thị Thanh Trúc, Hanae Ikeda và Nguyễn Thùy Chi luôn gây sốt cộng đồng mạng.

Người Phân phối chiếm trọn 5 vị trí đầu FQ tháng 7

Sau hai ngày thi, thí sinh Synnex FPT vượt xa FPT Retail với thành tích tổng điểm cao nhất, thí sinh trả lời nhanh nhất, chính xác nhất lọt vào vòng chung kết diễn ra

6 tháng, lợi nhuận FPT tăng 32%

Nửa năm, doanh thu nhà F đạt 10.225 tỷ đồng, tăng 19%; lợi nhuận trước thuế cán mốc 1.687 tỷ đồng.

Mỗi ngày FPT Shop thu 38 tỷ đồng trong quý 2

Lũy kế 6 tháng, Nhà bán lẻ đạt doanh thu thuần 7.480 tỷ đồng và hoàn thành 47% kế hoạch năm. 

FPT giúp Quảng Ninh là điển hình Chính quyền điện tử

Tại sự kiện Diễn đàn cấp cao CNTT -TT Việt Nam (ICT Summit 2018), FPT đã mang đến nhiều giải pháp xây dựng nền tảng cho Chính phủ số. Đơn cử như Giải pháp xử

FPT Services nhận giải Top 100 nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam

Giải thưởng Top 100 ''Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam'' ghi nhận những cố gắng, nỗ lực của FPT Services trong việc đầu tư nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hành và sửa chữa

CTO FPT: 'Chuyên gia AI có thu nhập cao hơn mặt bằng 30-50%'

"FPT đặc biệt quan tâm và đầu tư rõ nét vào Trí tuệ nhân tạo (AI) từ việc xây dựng nhân sự cho đến thực hiện các công tác đào tạo. Riêng về tuyển dụng

Nhà Phần mềm và Hệ thống FPT bắt tay tổ chức hội thảo công nghệ

Hội thảo công nghệ ''Cross-sales - Giải pháp và Dịch vụ công nghệ FPT Software và FPT IS 2018'' là cơ hội để hai công ty chia sẻ về công nghệ, mở rộng thị trường

Lợi thế công việc của sinh viên Toán ứng dụng

Ngành Toán ứng dụng ra đời giúp học sinh duy trì đam mê toán học lại có những khám phá mới trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

Phân biệt ngành khoa học máy tính và công nghệ thông tin

Cùng thuộc một lĩnh vực nghiên cứu nhưng mỗi ngành lại tập trung vào các khía cạnh cụ thể.