© 2011 Chúng ta, trang tin nội bộ của Tập đoàn FPT.
Chúng ta giữ bản quyền nội dung trên website này.

Giáo dục và đào tạo

Cả giáo dục và đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Giáo dục (Education) và đào tạo (Training) có chức năng khác nhau. Giáo dục có chức năng giúp người học mở mang kiến thức. Nhưng giáo dục không quan tâm bạn sẽ sử dụng kiến thức như thế nào. Ví dụ, bạn học về sông Amazon trong chương trình địa lý thế giới. Thầy giáo giúp bạn mở mang những kiến thức địa lý này mà không cần biết trong tương lai có khi nào bạn đến Nam Mỹ hay không.

Đào tạo lại có chức năng khác. Mục tiêu của đào tạo là giúp người học biết làm một công việc rất cụ thể nào đó. Ví dụ như đào tạo lái xe, đào tạo thợ may, đào tạo thư ký, đào tạo phi công… Đào tạo không dàn trải mà nó rất tập trung. Một người được đào tạo phù hợp trong 6 tháng có thể làm việc trong một dây chuyền sản xuất máy bay mà không nhất thiết phải có kiến thức về khí động học.

Cả giáo dục và  đào tạo đều cần thiết cho mọi quốc gia. Sự khác nhau ở chỗ, đối với các quốc gia phát triển thì giáo dục thường được chú trọng hơn, còn đối với các quốc gia đang phát triển thì đào tạo thường được ưu tiên hơn.

Nhưng Việt Nam thì khác. Mặc dù là quốc gia đang phát triển, nhưng Việt Nam không chú trọng đào tạo. Hầu hết các nguồn lực xã hội, đều tập trung cho giáo dục từ phổ thông tới đại học. Số lượng các trường dạy nghề ở Việt Nam ít và không được đầu tư đúng mức.

Tâm lý của xã hội cũng có vấn đề - quá đề cao việc học đại học, dẫn đến mọi gia đình đều cố gắng cho con em vào đại học. Thi đại học trượt thì năm sau thi lại chứ không vào cao đẳng dạy nghề. Điều này đã tiếp điễn qua nhiều năm, dẫn đến tình trạng thiếu lao động tay nghề cao ở hầu hết các ngành. Cấu trúc lao động ở Việt Nam hiện nay có hình dạng đồng hồ cát: Tỷ lệ lao động phổ thông rất cao, tỷ lệ lao động có tay nghề rất thấp, tỷ lệ có trình độ đại học và trên đại học tương đối cao.

Rõ ràng sự mất cân đối giữa giáo dục và đào tạo ở Việt Nam là rất lớn. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam là một nước đang phát triển, tri thức đang trong quá trình tích lũy và động lực chính cho nền kinh tế. Trong giai đoạn này, phải là những người thợ có tay nghề cao, thì sự mất cân đối này đã giảm đi rất nhiều cơ hội của Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Với quan điểm cá nhân, tôi đề xuất mô hình giáo dục và đào tạo của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay như sau: Phổ cập giáo dục toàn dân hết cấp II; Sau cấp II, có khoảng 10% học sinh không thể tiếp tục học lên cấp III, vì nhiều lý do. Các em sẽ trở thành lực lượng lao động phổ thông trong tương lai. 90% tiếp tục học lên cấp III. Sau lớp 10, 20% chuyển sang học trung cấp dạy nghề, 70% tiếp tục học hết cấp III. Sau cấp III, 40% % chuyển sang học cao đẳng dạy nghề, 30% còn lại tiếp tục học đại học. Sau đại học, 10% tiếp tục học cao học và tiến sĩ.

Với mô hình này, chúng ta sẽ có tỷ lệ lao động, không còn hình dạng của đồng hồ cát: 10% lao động phổ thông; 20% lao động có tay nghề trung cấp; 40% lao động có tay nghề cao đẳng; 20% lao động có trình độ đại học; 10% lao động có trình độ trên đại học.


Ngoài ra, xã hội cần quan tâm nhiều hơn nữa đến đào tạo bằng các động thái cụ thể: Nhà nước đầu tư nhiều hơn cho các trường dạy nghề: Tăng số lượng, nâng cao chất lượng; Giảm học phí, hỗ trợ nhiều hơn cho sinh viên các trường dạy nghề; Tuyên truyền và tôn vinh những tấm gương thành đạt và đóng góp nhiều cho xã hội bằng tay nghề cao…

Để cân bằng với tâm lý xã hội đang quá nghiêng về học đại học, có thể áp dụng mức học phí cao hơn cho sinh viên đại học, với ba mục tiêu: Nâng cao chất lượng giáo dục đại học; Góp một phần kinh phí để hỗ trợ các trường dạy nghề; Điều chỉnh nhu cầu học đại học, phù hợp với trình độ phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay.
 

Lưu ý, các số liệu ở đây chỉ là giả định để chúng ta hiểu rõ hơn mô hình giáo dục đào tạo này. Cần có thêm công tác thống kê, tổng hợp và phân tích dữ liệu khoa học, để đưa ra cấu trúc phù hợp với trình độ phát triển của Việt Nam trong 10 đến 20 năm tới. Ngoài ra, mặc dù rất quan tâm đến công tác giáo dục đào tạo, nhưng tôi là người ngoại đạo. Vì thế, trong bài viết có gì ấu trĩ, xin quý vị bỏ qua.

Hoàng Minh Châu

 
  • Những lưu ý bỏ túi dành cho vận động viên 'Hành trình kết nối'

TGĐ Bùi Quang Ngọc: ‘FPT là cầu nối văn hóa Nhật tới Việt Nam’

CEO nhà F đã có buổi uống trà đạo thân mật với ông Hajime Furuta, Thống đốc tỉnh Gifu và ông Kunio Umeda Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam sáng nay (14/11).

Giám đốc NOC: 'Tôi từng bị bạn bè chế giễu vì lương thấp'

Giám đốc Trung tâm Điều hành Mạng (NOC) của FPT Telecom - anh Lương Duy Phương đã có dịp ôn lại thời sinh viên của mình cùng với hơn 130 sinh viên khối kỹ thuật

Phần mềm FPT thi 'Lưu giữ yêu thương' nhân ngày Phụ huynh

Từ ngày 10-25/11, FPT Software phát động cuộc thi sáng tác "Lưu giữ yêu thương" tới toàn thể CBNV cùng các bậc phụ huynh để hưởng ứng chương trình tri ân đáng sinh thành năm 2018.

‘Nhà sưu tập’ giải thưởng iKhiến thích cải tiến

"Mỗi sáng tạo đều có những nút thắt, và người làm sáng tạo phải gỡ những nút thắt đó”, anh Đoàn Văn Cường, chủ nhân giải vàng i Khiến số 7, cho biết. 

Cục An toàn Thông tin: 'Hacker lợi dụng thông tin về FPT Shop để chèn mã độc'

Theo đại diện Bộ TT&TT, dữ liệu mà hacker cho rằng thông tin rò rỉ của FPT Shop chỉ là... thông tin mẫu. Và hacker dính mã độc vào tập tin khiến người dùng có

Chiêm ngưỡng siêu phẩm đồng hồ Garmin chuẩn quân đội Mỹ

Instinct còn là dòng sản phẩm đầu tiên được Garmin xây dựng theo tiêu chuẩn quân đội 810G của Mỹ về khả năng chịu nhiệt, chống sốc và kháng nước.

Chiều nay chung kết Start-up Việt 2018 do VnExpress tổ chức

Chương trình nhằm tìm ra quán quân mùa giải 2018 với sự tham gia của các chuyên gia tư vấn, nhà đầu tư, doanh nhân – trong đó có Chủ tịch FPT Trương Gia Bình

FPT Telecom làm mới ‘kênh riêng’ dành cho khách hàng

Khách hàng hoàn toàn chủ động các thao tác bảo mật và quản lý hợp đồng của mình thuận lợi nhất thông qua trang cá nhân dành riêng cho khách hàng của nhà Viễn thông

Topdev: ‘Lập trình viên lương 1.300 USD/tháng vẫn muốn nhảy việc’

Mức lương đề nghị các nhà tuyển dụng dành cho lập trình viên có kinh nghiệm đạt mức trung bình cao nhất đến 1.300 USD và tỉ lệ tăng lương trong năm 2018 chạm mốc 25%, theo Topdev.

FPT Software dẫn đầu bảng xếp hạng iKhiến

Với 2 giải Vàng, 3 Bạc, 2 Đồng và 1 Khuyến khích, Phần mềm FPT đang dẫn đầu bảng xếp hạng cuộc thi Sáng tạo FPT - iKhiến.

HCM_C2C Vô địch FSU2 Hackathon mùa đầu tiên

Lần đầu tiên cuộc thi công nghệ theo hình thức Hackathon được FSU2 tổ chức. HCM_C2C đến từ FSU2 HCM xuất sắc giành giải Nhất trị giá 10 triệu đồng. 

FPT Telecom giành giải Vàng iKhiến số 7

Ứng dụng Mobimap - quản lý hạ tầng Viễn thông trên mobile của tác giả Đoàn Văn Cường xuất sắc giành giải Vàng iKhiến số 7.